ΜΙΑ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΕΡΓΟΥΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΩΝ
Πρώτη έκδοση Οκτώβριος 2025 Τίτλος πρωτοτύπου M.R. James, Ghost stories, 1931 Eπιμέλεια – Διόρθωση τυπογραφικών δοκιμίων Γιούλικα Σαμαρά Σχεδιασμός εξωφύλλου Σαβίνα Χριστοπούλου © 2025, Eκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ (για την ελληνική γλώσσα) ISBN 978-618-03-4546-9 ΒOΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 84546 Κ.Ε.Π. 6207, Κ.Π. 22262 Το παρόν έργο πνευµατικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Nόµου (N. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήµερα) και τις διεθνείς συµβάσεις περί πνευµατικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε µέσο ή τρόπο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκµίσθωση ή δανεισµός, µετάφραση, διασκευή, αναµετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε µορφή (ηλεκτρονική, µηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκµετάλλευση του συνόλου ή µέρους του έργου. Eκδόσεις ΜΕΤAΙΧΜΙO Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα, τηλ.: 211 3003500 metaixmio.gr • [email protected] Κεντρική διάθεση: Ασκληπιού 18, 106 80 Αθήνα, τηλ.: 210 3647433 Bιβλιοπωλεία ΜΕΤAΙΧΜΙO Aσκληπιού 18, 106 80 Aθήνα, τηλ.: 210 3647433 Πολυχώρος, Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα, τηλ.: 211 3003580, fax: 211 3003581 Λογοτεχνία
M. R. JAMES Μια προειδοποίηση για τους περίεργους και άλλες ιστορίες φαντασμάτων ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Χρυσόστομος Τσαπραΐλης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Δημήτρης Λογοθέτης
Eυχαριστίες εκ μέρους του μεταφραστή στον Δημήτρη Λογοθέτη για την πολύτιμη βοήθειά του στην απόδοση του τίτλου «Το πέρασμα των ρούνων». Όλες οι σημειώσεις είναι του μεταφραστή, εκτός αν δηλώνεται διαφορετικά.
Περιεχόμενα Tenebrae. Σειρά κλασικού τρόμου.. . . . . ....... 9 Εισαγωγή.. . . . . . . . . . . . . . . . .................. 13 Η χαλκογραφία.. . . . . . . . . . . . . ............... 33 Νούμερο 13.. . . . . . . . . . . . . . . ................. 57 Κόμης Μάγκνους .. . . . . . . . . . . . .............. 88 Ω, σφύρα και θα ’ρθω, παλικάρι μου. . . . ..... 115 Το πέρασμα των ρούνων. . . . . . . . . ........... 155 Τα στασίδια του καθεδρικού του Μπάρτσεστερ. . . . . . . . . . . . .............. 199 Ένα επεισόδιο καθεδρικής ιστορίας. . . . ...... 230 Το στοιχειωμένο κουκλόσπιτο.. . . . . . ........ 264 Μια προειδοποίηση για τους περίεργους. . . . . 288 Αρουραίοι.. . . . . . . . . . . . . . . ................. 323
9 Tenebrae. Σειρά κλασικού τρόμου Ησκοτεινή και υπαινικτική γοητεία της λογοτεχνίας τρόμου ζωντανεύει μέσα από κλασικά βιβλία του είδους που θα καθηλώσουν τους αναγνώστες. Η νέα αυτή σειρά συγκεντρώνει έργα από κορυφαίους συγγραφείς που διαμόρφωσαν τον τρόμο όπως τον ξέρουμε σήμερα και έχουν εμπνεύσει γενιές δημιουργών και αναγνωστών. Πρόκειται για έργα που συνδυάζουν με μοναδικό τρόπο το υπερφυσικό και το απόκοσμο με την κατάδυση στα βάθη του ανθρώπινου ψυχισμού και την ψηλάφηση του υπερβατικού χαρακτήρα της φύσης, έργα που απευθύνονται όχι μόνο σε όσους λατρεύουν τον τρόμο, αλλά και σε εκείνους που αναζητούν κάτι βαθύτερο: την εξερεύνηση της ανθρώπινης φύσης μέσα από το πρίσμα του παράδοξου και του υπερφυσικού. Τα βιβλία αυτά αποτελούν πύλες για κόσμους όπου η λογική συναντά το παράδοξο, το οικείο μετατρέπεται σε απειλητικό, και οι πιο κρυφές φοβίες παίρνουν
T ENEBRA E 10 σάρκα και οστά. Εντός τους βρίσκονται αναζητήσεις που μεταλλάσσουν το τοπίο της καθημερινότητας, αφηγήσεις που φέρνουν τον αναγνώστη αντιμέτωπο με το ανεξήγητο και με τον υπαινικτικό τρόμο του αγνώστου, ιστορίες που αντλούν από αρχαίες παραδόσεις και έθιμα, ξεχασμένες πεποιθήσεις και τη σκοτεινή μαγεία της υπαίθρου. Από επαρχιακές κοινότητες και απόκοσμα εξοχικά τοπία μέχρι το πολυσύχναστο κέντρο μεγαλουπόλεων και τους διαδρόμους ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, από παλιά σπίτια και καταραμένα έργα τέχνης μέχρι τις αποστειρωμένες αίθουσες μοντέρνων ιατρείων, η ανησυχία, η αβεβαιότητα και το μυστήριο διαπερνούν τους χώρους αυτών των ιστοριών, χτίζοντας μέρη γνώριμα μα και ανοίκεια συνάμα, καλώντας μας να δούμε πίσω από την επιφάνεια των πραγμάτων και να νιώσουμε την παρουσία του άγνωστου και του τρόμου που κρύβεται σε φαινομενικά αδιάφορες λεπτομέρειες της καθημερινότητας. Τα έργα της σειράς κινούνται τόσο εντός του παραδοσιακού τρόμου, όσο και πέρα από τα συμβατικά όρια αυτού, αγγίζοντας κοινωνικά, πολιτισμικά και υπαρξιακά ζητήματα που παραμένουν επίκαιρα, όπως η ανθρώπινη φύση, η αποξένωση, τα όρια της λογικής σκέψης, η επιθυμία κατανόησης του αγνώστου. Οι αφηγήσεις εξερευνούν την εύθραυστη γραμμή μεταξύ φυσικού και υπερφυσικού, οικείου και απόκοσμου, αντικειμενικού και υποκειμενικού, δημιουργώντας
T ENEBRA E 11 υποδόρια συναισθήματα που ριζώνουν βαθιά στη συνείδηση του αναγνώστη. Οι συγγραφείς της σειράς, ονόματα με παγκόσμια αναγνώριση, γνωρίζουν πώς να εκμεταλλεύονται τη λεπτή γραμμή μεταξύ του πραγματικού και του εξωπραγματικού, προσφέροντας διηγήσεις που παραμένουν ανεξίτηλες στον νου. Εδώ, το στοιχείο του φόβου δεν έχει να κάνει με ωμούς ή κραυγαλέους τρόμους, αλλά με τον υπαινιγμό ρωγμών στη φυσική τάξη των πραγμάτων, την αργή και μεθοδική αποκάλυψη των μυστικών που κρύβονται στις σκιές, τη σταδιακή αποτύπωση της καταβύθισης στην παράνοια. Η γοητεία των ιστοριών αυτών δεν έγκειται μόνο στις ανατροπές ή στις απόκοσμες παρουσίες που εισβάλλουν απροειδοποίητα, μα και στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα, στην αγωνία που διατρέχει τις σελίδες και στους χαρακτήρες που ενίοτε μοιάζουν με καθρέφτες των δικών μας φόβων. Άλλωστε, η συνάντηση των ηρώων με το υπερφυσικό συνήθως δεν είναι μια απλή απόδραση, αλλά μια δοκιμασία που τους φέρνει αντιμέτωπους με τον εαυτό τους και με τα όρια της πραγματικότητας. Το κάθε έργο είναι ένας στοχασμός πάνω στο τι σημαίνει να φοβάσαι, να νιώθεις την αγωνία και την αβεβαιότητα να φωλιάζουν στο μυαλό. Η σειρά συστήνει για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό κάποια έργα στην ολότητά τους, με μεταφράσεις που διατηρούν το ύφος και το βάθος του πρω-
T ENEBRA E 12 τότυπου κειμένου. Προσφέρει έτσι στους αναγνώστες και φίλους του είδους τη δυνατότητα να γνωρίσουν κάποια από τα θεμέλια της λογοτεχνίας τρόμου. Τα έργα συνοδεύονται από εισαγωγικά κείμενα που εξηγούν τη σημασία τους εντός του είδους στο οποίο ανήκουν, καθώς και σημειώσεις που τα τοποθετούν στο ιστορικό και πολιτισμικό τους πλαίσιο ώστε να γίνεται πιο πλήρης η κατανόησή τους. Είτε είστε γνώστης του είδους είτε αναζητάτε μια πρώτη επαφή με τον κόσμο του κλασικού τρόμου, αυτή η σειρά υπόσχεται να σας ταξιδέψει σε μονοπάτια γεμάτα ανατριχίλες και μυστήριο και να σας κρατήσει ξάγρυπνους τη νύχτα. Χρυσόστομος Τσαπραΐλης
Μια προειδοποίηση για τους περίεργους και άλλες ιστορίες φαντασμάτων
33 Η χαλκογραφία Νομίζω ότι πριν από κάποιον καιρό είχα την ευχαρίστηση να σας διηγηθώ μια περιπέτεια που συνέβη σε έναν φίλο μου ονόματι Ντένιστουν ενώ αναζητούσε έργα τέχνης για το μουσείο του Κέιμπριτζ. Όταν επέστρεψε στην Αγγλία δεν διατυμπάνισε τις εμπειρίες του· αναπόφευκτα, όμως, πολλοί από τους φίλους του έμαθαν για αυτές, ανάμεσά τους και ο κύριος που προέδρευε εκείνη την περίοδο στο μουσείο τέχνης ενός άλλου πανεπιστημίου. Ήταν αναμενόμενο πως η ιστορία θα έκανε ιδιαίτερη εντύπωση στο μυαλό ενός ανθρώπου με επάγγελμα συγγενές με εκείνο του Ντένιστουν και πως ο άνθρωπος αυτός θα προσπαθούσε εναγωνίως να κρατηθεί από οποιαδήποτε εξήγηση η οποία θα απέκλειε την πιθανότητα να κληθεί κάποτε να αντιμετωπίσει μια εξίσου ταραχώδη κατάσταση. Πράγματι, ήταν κάπως παρήγορη η σκέψη πως δεν περίμεναν από αυτόν να ανακαλύψει παμπάλαια χειρόγραφα για το ίδρυμα για το οποίο εργαζόταν·
Μια προειδοποίηση για τους περίεργους 34 αυτό ήταν υπόθεση της βιβλιοθήκης Σελμπούρνιαν.* Οι υπεύθυνοί της μπορούσαν, αν ήθελαν, να λεηλατήσουν κάθε λογής ξεχασμένα μέρη της Ευρώπης προς αναζήτηση τέτοιων ευρημάτων. Εκείνος χαιρόταν που προς το παρόν ήταν αναγκασμένος να εστιάζει την προσοχή του στην επέκταση της ήδη αξεπέραστης συλλογής με αγγλικά τοπογραφικά σχέδια και χαρακτικά που κατείχε το μουσείο. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, ακόμα κι ένα τόσο οικείο τμήμα μπορεί να έχει τις σκοτεινές γωνιές του, και ο κύριος Ουίλιαμς γνώρισε απρόσμενα μία από αυτές. Όσοι έχουν ασχοληθεί έστω και ελάχιστα με την απόκτηση τοπογραφικών εικόνων γνωρίζουν πως υπάρχει ένας Λονδρέζος έμπορος του οποίου η βοήθεια είναι ανεκτίμητη στις έρευνές τους. Ο κύριος Τζ. Γ. Μπρίτνελ δημοσιεύει ανά τακτά διαστήματα αξιοθαύμαστους καταλόγους του μεγάλου και διαρκώς μεταβαλλόμενου αποθέματός του χαρακτικών, σχεδίων και παλιών σκαριφημάτων από επαύλεις, εκκλησίες και κωμοπόλεις της Αγγλίας και της Ουαλίας. Αυτοί οι κατάλογοι ήταν, προφανώς, το άλφα και το ωμέγα όσον αφορά την εργασία του κυρίου Ουίλιαμς: αλλά καθώς το μου- * Γνωστή ως Βιβλιοθήκη Μπόντλιαν· η βασική ερευνητική βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Η ΧΑΛΚΟΓΡΑΦΊΑ 35 σείο του είχε ήδη μια τεράστια συλλογή από τοπογραφικές εικόνες, ήταν συστηματικός αλλά συγκρατημένος αγοραστής· και πήγαινε στον κύριο Μπρίτνελ κυρίως για να καλύψει κάποιες ήσσονες ελλείψεις της συλλογής του, παρά για να προμηθευτεί σπάνια έργα. Τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους εμφανίστηκε στο γραφείο του κυρίου Ουίλιαμς στο μουσείο ένας κατάλογος από το κατάστημα του κυρίου Μπρίτνελ, τον οποίο συνόδευε μια δακτυλογραφημένη επιστολή του εμπόρου. Η επιστολή έγραφε: «ΑΓΑΠΗΤΕ ΚΥΡΙΕ– Σας εφιστούμε την προσοχή στο νούμερο 978 του συνοδευτικού καταλόγου μας, το οποίο θα χαρούμε να σας αποστείλουμε εφόσον το επιθυμείτε. Μετά τιμής, ΤΖ. Γ. ΜΠΡΙΤΝΕΛ» Το να κοιτάξει το νούμερο 978 του συνοδευτικού καταλόγου ήταν για τον κύριο Ουίλιαμς (όπως παρατήρησε μονολογώντας) δουλειά μιας στιγμής, και εκεί βρήκε την ακόλουθη καταχώριση: «978. – Αγνώστου. Ενδιαφέρουσα χαλκογραφία:
Μια προειδοποίηση για τους περίεργους 36 Όψη μιας έπαυλης, αρχές του αιώνα. 38 επί 25 εκατοστά· μαύρη κορνίζα. 2 λίρες και δύο σελίνια». Δεν ήταν ιδιαίτερα αξιόλογο έργο και η τιμή τού φάνηκε υψηλή. Παρ’ όλα αυτά, μιας και ο κύριος Μπρίτνελ, που γνώριζε τη δουλειά του αλλά και τον πελάτη του, το θεώρησε τόσο σημαντικό, ο κύριος Ουίλιαμς έγραψε μια επιστολή ζητώντας την αποστολή του εν λόγω αντικειμένου μαζί με κάποια άλλα χαρακτικά και προσχέδια που υπήρχαν στον ίδιο κατάλογο, ώστε να τα εξετάσει και να τα εγκρίνει. Και έτσι, δίχως προσδοκίες ή ιδιαίτερο ενθουσιασμό, προχώρησε στις συνηθισμένες εργασίες της ημέρας. Τα δέματα έχουν την τάση να φτάνουν μια μέρα αργότερα απ’ ό,τι αναμένονται, κι εκείνο του κυρίου Μπρίτνελ δεν αποδείχθηκε, όπως πιστεύω ότι είναι η σωστή έκφραση, η εξαίρεση στον κανόνα. Παραδόθηκε στο μουσείο με την απογευματινή αλληλογραφία του Σαββάτου, αφότου ο κύριος Ουίλιαμς είχε φύγει από τη δουλειά, και συνεπώς ο υπάλληλος το μετέφερε στο διαμέρισμά του στο κολέγιο, έτσι ώστε ο κύριος Ουίλιαμς να μη χρειαστεί να περιμένει μέχρι τη Δευτέρα για να το εξετάσει, και να επιστρέψει όσα από τα περιεχόμενά του δεν σχεδίαζε να κρατήσει. Όταν μπήκε στο σπίτι με έναν φίλο του για τσάι, βρήκε το πακέτο εκεί.
Η ΧΑΛΚΟΓΡΑΦΊΑ 37 Το μόνο αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθώ είναι η σχετικά μεγάλη χαλκογραφία με τη μαύρη κορνίζα για την οποία έχω ήδη παραθέσει τη σύντομη περιγραφή που δίνεται στον κατάλογο του κυρίου Μπρίτνελ. Θα πρέπει να δώσω κάποιες επιπλέον πληροφορίες για αυτή, παρότι αδυνατώ να σας μεταφέρω την όψη της εικόνας όπως ακριβώς την αντίκρισα. Τη σήμερον ημέρα, σχεδόν ακριβή αντίγραφά της μπορούν να εντοπιστούν σε αρκετές αίθουσες πανδοχείων ή σε διαδρόμους ανέγγιχτων εξοχικών. Ήταν μια σχετικά αδιάφορη χαλκογραφία, και μια αδιάφορη χαλκογραφία είναι, ίσως, η χειρότερη μορφή γκραβούρας. Παρουσίαζε την μπροστινή όψη μιας όχι ιδιαίτερα μεγάλης έπαυλης του προηγούμενου αιώνα, με τρεις σειρές από λιτά, ανασυρόμενα παράθυρα με ανάγλυφη τοιχοδομή γύρω τους, ένα παραπέτο με σφαίρες ή υδρίες στις γωνίες, και ένα μικρό προστώο στο κέντρο. Σε αμφότερες τις μεριές υπήρχαν δέντρα, και μπροστά στο σπίτι μια μεγάλη έκταση από γρασίδι. Στο λεπτό περιθώριο ήταν σκαλισμένο το υπόμνημα «A. W. F. sculpsit»* και δεν υπήρχε κάποια άλλη επιγραφή. Το όλο πράγμα έδινε την εντύπωση πως επρόκειτο για έργο ερασιτέχνη. Ο κύριος Ουίλιαμς δεν μπορούσε να φανταστεί γιατί ο κύριος Μπρίτνελ είχε * Το σκάλισε ο A.W. F. (λατινικά στο πρωτότυπο).
Μια προειδοποίηση για τους περίεργους 38 κοστολογήσει ένα τέτοιο αντικείμενο 2 λίρες και 2 σελίνια. Το έστρεψε αρκετά περιφρονητικά· στο πίσω μέρος υπήρχε μια χάρτινη ετικέτα, το αριστερό μέρος της οποίας είχε σκιστεί. Απέμεναν μονάχα οι άκρες από δύο λέξεις: η πρώτη είχε τα γράμματα –νγκλι Χολ· η δεύτερη –σεξ. Θα είχε, ίσως, νόημα να αναγνωρίσει το μέρος που αναπαριστανόταν, κάτι που μπορούσε να επιτύχει εύκολα με τη βοήθεια ενός γεωγραφικού λεξικού, και μετά θα επέστρεφε το έργο στον κύριο Μπρίτνελ, με κάποιες παρατηρήσεις σχετικά με το ποιόν της κρίσης του. Άναψε τα κεριά, μιας και είχε σκοτεινιάσει, έφτιαξε τσάι και σέρβιρε τον φίλο με τον οποίο είχε παίξει γκολφ (πιστεύω πως οι αρχές του πανεπιστημίου για το οποίο γράφω ενέδιδαν σε αυτή την ασχολία για αναψυχή) και συνόδευσαν το τσάι τους με μια συζήτηση την οποία όσοι ασχολούνται με το γκολφ μπορούν να φανταστούν, αλλά που ο ευσυνείδητος συγγραφέας δεν έχει κανένα δικαίωμα να επιβάλει σε άτομα τα οποία δεν ενδιαφέρονται για το συγκεκριμένο άθλημα. Το συμπέρασμα ήταν πως κάποια χτυπήματα θα μπορούσαν να είχαν εκτελεστεί καλύτερα, και ότι υπήρχαν περιπτώσεις στις οποίες κανένας από τους δύο παίκτες δεν είχε την εύνοια της τύχης που αναλογεί σε κάθε ανθρώπινο ον. Τότε ήταν που ο φίλος
Η ΧΑΛΚΟΓΡΑΦΊΑ 39 –ας τον αποκαλέσουμε καθηγητή Μπινκς– σήκωσε την κορνιζαρισμένη χαλκογραφία και είπε: «Ποιο είναι αυτό το μέρος, Ουίλιαμς;». «Αυτό προσπαθώ να ανακαλύψω» απάντησε ο Ουίλιαμς πηγαίνοντας να πάρει ένα γεωγραφικό λεξικό. «Κοίτα στο πίσω μέρος. Κάποιο -νγκλι Χολ στο Σάσεξ ή στο Έσεξ. Βλέπεις ότι το μισό όνομα λείπει. Να φανταστώ πως δεν τυγχάνει να το γνωρίζεις;» «Υποθέτω ότι είναι από κείνον τον Μπρίτνελ, έτσι;» είπε ο Μπινκς. «Είναι για το μουσείο;» «Πιθανώς θα το αγόραζα αν η τιμή ήταν πέντε σελίνια» είπε ο Ουίλιαμς· «αλλά για κάποιον ασύλληπτο λόγο ζητάει δύο γκινέες για αυτό το πράγμα. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί. Είναι ένα οικτρό χαρακτικό και δεν έχει ούτε μία φιγούρα που να το ζωντανεύει λίγο». «Δεν νομίζω ότι αξίζει δυο γκινέες» είπε ο Μπινκς «αλλά δεν θεωρώ ότι είναι τόσο κακότεχνο. Το φεγγαρόφωτο μου φαίνεται αρκετά ωραίο· και θαρρώ πως υπάρχουν φιγούρες, ή τουλάχιστον μία φιγούρα, στην άκρη μπροστά». «Για να δω» είπε ο Ουίλιαμς. «Λοιπόν, είναι αλήθεια ότι το φως έχει αποδοθεί αρκετά έξυπνα. Πού είναι η φιγούρα που λες; Α ναι! Φαίνεται μόνο το κεφάλι, στο πιο μπροστινό σημείο της εικόνας». Και πράγματι, υπήρχε –ελάχιστα μεγαλύτερο από
Μια προειδοποίηση για τους περίεργους 40 μια μαύρη κηλίδα στην κάτω άκρη της χαλκογραφίας– το κεφάλι ενός άντρα ή μιας γυναίκας, τυλιγμένο με ύφασμα, γυρισμένο πλάτη στον θεατή, να κοιτάζει προς το σπίτι. Ο Ουίλιαμς δεν το είχε προσέξει προηγουμένως. «Παρ’ όλα αυτά» είπε «αν και είναι πιο έξυπνα φτιαγμένο απ’ όσο νόμιζα, δεν μπορώ να ξοδέψω δύο γκινέες από τα χρήματα του μουσείου για την εικόνα ενός μέρους που δεν αναγνωρίζω». Ο καθηγητής Μπινκς είχε δουλειά και έφυγε· σχεδόν μέχρι την ώρα του δείπνου ο Ουίλιαμς έκανε μάταιες απόπειρες να αναγνωρίσει το αντικείμενο της εικόνας. «Αν υπήρχε το φωνήεν πριν από το νγκ, τότε θα ήταν αρκετά εύκολο» σκέφτηκε· «αλλά ως έχει, το όνομα μπορεί να είναι οτιδήποτε από Γκέστινγκλι μέχρι Λάνγκλι. Υπάρχουν πολύ περισσότερα ονόματα με αυτή την κατάληξη απ’ ό,τι πίστευα· και αυτό το καταραμένο βιβλίο δεν έχει ευρετήριο καταλήξεων». Το δείπνο στο κολέγιο του κυρίου Ουίλιαμς σερβιριζόταν στις επτά. Δεν χρειάζεται να εστιάσουμε ιδιαίτερα σε αυτό· ειδικά από τη στιγμή που εκεί συνάντησε συναδέλφους με τους οποίους έπαιζε γκολφ το απόγευμα, και έτσι στο τραπέζι ανταλλάχθηκαν με περίσσια λέξεις που δεν μας απασχολούν ιδιαίτερα – λέξεις σχετικές με το γκολφ, θέλω να πω.
Η ΧΑΛΚΟΓΡΑΦΊΑ 41 Υποθέτω πως μετά το δείπνο πέρασαν μία ή και παραπάνω ώρες στο αποκαλούμενο καθιστικό των καθηγητών. Αργότερα κάποιοι αποσύρθηκαν στο διαμέρισμα του Ουίλιαμς, και δεν έχω αμφιβολία πως έπαιξαν ουίστ* και κάπνισαν. Σε ένα διάλειμμα από αυτές τις δραστηριότητες, ο Ουίλιαμς σήκωσε τη χαλκογραφία από το τραπέζι χωρίς να την κοιτάξει και την έδωσε σε κάποιον που είχε ένα αδρό ενδιαφέρον για την τέχνη, αναφέροντας πώς είχε έρθει στην κατοχή του, καθώς και τις άλλες λεπτομέρειες που ήδη γνωρίζουμε. Ο κύριος το πήρε αδιάφορα, το κοίταξε, και μετά είπε με κάποιο ενδιαφέρον στη φωνή του: «Είναι ένα πολύ ωραίο έργο, Ουίλιαμς· έχει μια νότα ρομαντισμού. Θεωρώ ότι η διαχείριση του φωτός είναι αξιοθαύμαστη, και η φιγούρα, παρότι κάπως αποκρουστική, είναι κατά κάποιον τρόπο αρκούντως εντυπωσιακή». «Σωστά» είπε ο Ουίλιαμς, που ήταν απασχολημένος σερβίροντας ουίσκι με σόδα στους άλλους της παρέας και δεν μπορούσε να διασχίσει το δωμάτιο για να κοιτάξει ξανά την εικόνα. Ήταν πλέον αρκετά αργά και οι επισκέπτες αποχώρησαν. Αφότου έφυγαν, ο Ουίλιαμς έπρεπε να γράψει λίγα γράμματα και να τακτοποιήσει ορισμέ- * Παιχνίδι τράπουλας, πρόδρομος του μπριτζ.
Μια προειδοποίηση για τους περίεργους 42 νες εκκρεμότητες. Τελικά, κάποια στιγμή μετά τα μεσάνυχτα, ήταν πλέον έτοιμος να πέσει για ύπνο και έσβησε τη λάμπα του αφού άναψε το κερί που θα έπαιρνε στο υπνοδωμάτιο. Η εικόνα, με την όψη προς τα πάνω, βρισκόταν στο τραπέζι, εκεί όπου την είχε αφήσει ο τελευταίος που την κοίταξε, και τράβηξε το βλέμμα του Ουίλιαμς μόλις έσβησε τη λάμπα. Αυτό που είδε τον έκανε σχεδόν να ρίξει το κερί στο πάτωμα, και έκτοτε διακηρύττει πως αν εκείνη τη στιγμή το δωμάτιο είχε βυθιστεί στο σκοτάδι, θα είχε πάθει νευρική κρίση. Αλλά μιας και αυτό δεν συνέβη, κατάφερε να ακουμπήσει το κερί στο τραπέζι και να παρατηρήσει την εικόνα. Ήταν αδιαμφισβήτητο – αναμφίβολα απίστευτο αλλά απόλυτα σίγουρο. Στο κέντρο του γρασιδιού μπροστά στο άγνωστο σπίτι υπήρχε μια φιγούρα, εκεί όπου στις πέντε το απόγευμα δεν υπήρχε καμία. Μπουσουλούσε προς το σπίτι και ήταν τυλιγμένη με ένα παράξενο μαύρο ύφασμα με έναν λευκό σταυρό στο πίσω μέρος. Δεν γνωρίζω ποια είναι η ιδανική πορεία που πρέπει να ακολουθήσει κανείς σε μια τέτοια συνθήκη. Μπορώ μονάχα να σας πω τι έκανε ο κύριος Ουίλιαμς. Έπιασε την εικόνα από τη μία γωνία της, βγήκε στον διάδρομο και τη μετέφερε απέναντι, σε ένα δεύτερο διαμέρισμα που διέθετε. Εκεί την κλείδωσε σε ένα συρτάρι, έκλεισε τις εξώπορτες
Η ΧΑΛΚΟΓΡΑΦΊΑ 43 και των δύο διαμερισμάτων και ξάπλωσε στο κρεβάτι· αλλά πρώτα συνέταξε και υπέγραψε μια καταγραφή της αξιοσημείωτης αλλαγής που είχε υποστεί η εικόνα από όταν ήρθε στην κατοχή του. Ο ύπνος άργησε να τον επισκεφθεί, όμως τον παρηγορούσε η σκέψη πως η συμπεριφορά της εικόνας δεν εξαρτιόταν μόνο από τη δική του αβάσιμη μαρτυρία. Προφανώς, ο άντρας που την είχε κοιτάξει πριν από λίγες ώρες είχε δει κάτι παρόμοιο· ειδάλλως μπορεί να έμπαινε στον πειρασμό να σκεφτεί ότι κάτι πήγαινε πολύ στραβά με τα μάτια ή το μυαλό του. Αποκλείοντας, ευτυχώς, αυτή την πιθανότητα, σκέφτηκε πως το πρωί είχε να αναμετρηθεί με δύο ζητήματα. Έπρεπε να μελετήσει πολύ προσεκτικά την εικόνα παρουσία κάποιου μάρτυρα και έπρεπε να κάνει μια αποφασιστική προσπάθεια να εξακριβώσει ποιο σπίτι αναπαριστανόταν στην εικόνα. Επομένως, θα ζητούσε από τον γείτονά του τον Νίσμπετ να πάρει πρωινό μαζί του, και στη συνέχεια θα περνούσε ολόκληρο το πρωί με τον άτλαντα. Ο Νίσμπετ ήταν ελεύθερος και έφτασε περίπου στις 9:30. Λυπάμαι που το φανερώνω, αλλά ακόμα και σε αυτή την περασμένη ώρα ο οικοδεσπότης του δεν ήταν έτοιμος. Κατά τη διάρκεια του πρωινού ο Ουίλιαμς δεν ανέφερε κάτι για τη χαλκογραφία, πέρα από το ότι διέθετε μια εικόνα για την
Μια προειδοποίηση για τους περίεργους 44 οποία επιθυμούσε τη γνώμη του Νίσμπετ. Ωστόσο, όσοι γνωρίζουν την ακαδημαϊκή ζωή μπορούν να φανταστούν την απολαυστική έκταση των θεμάτων με τα οποία μπορεί να διανθιστεί η συζήτηση δύο μελών του κολεγίου Καντέρμπουρι ένα κυριακάτικο πρωινό. Δεν άφησαν σχεδόν κανένα ζήτημα ασχολίαστο, από το γκολφ μέχρι το τένις. Οφείλω, όμως, να πω ότι ο Ουίλιαμς ήταν κάπως αφηρημένος, μιας και το ενδιαφέρον του ήταν προφανώς επικεντρωμένο σ’ εκείνη την πολύ παράξενη εικόνα που τώρα αναπαυόταν, με την όψη προς τα κάτω, στο συρτάρι του απέναντι διαμερίσματος. Άναψαν τελικά τις πίπες τους και έφτασε η στιγμή που περίμενε ο Ουίλιαμς. Με άπλετο –σχεδόν απτό– ενθουσιασμό, πήγε τρέχοντας στο άλλο διαμέρισμα, ξεκλείδωσε το συρτάρι και, βγάζοντας την εικόνα –κρατώντας τη με την όψη προς τα κάτω– έτρεξε πίσω και την έβαλε στα χέρια του Νίσμπετ. «Τώρα,» είπε «Νίσμπετ, θέλω να μου πεις επακριβώς τι βλέπεις σε αυτή την εικόνα. Αν δεν έχεις αντίρρηση, περίγραψέ τη μου εξονυχιστικά. Θα σου πω μετά γιατί». «Λοιπόν» είπε ο Νίσμπετ «εδώ βλέπω την άποψη μιας εξοχικής έπαυλης –αγγλικής, υποθέτω– υπό το φεγγαρόφωτο». «Φεγγαρόφωτο; Είσαι σίγουρος;»
Η ΧΑΛΚΟΓΡΑΦΊΑ 45 «Βεβαίως. Το φεγγάρι φαίνεται να είναι στη χάση, αν θέλεις λεπτομέρειες, και υπάρχουν σύννεφα στον ουρανό». «Ωραία. Συνέχισε. Ορκίζομαι» συμπλήρωσε ο Ουίλιαμς «πως δεν υπήρχε φεγγάρι όταν την αντίκρισα πρώτη φορά». «Λοιπόν, δεν υπάρχουν πολλά ακόμα να ειπωθούν» συνέχισε ο Νίσμπετ. «Το σπίτι διαθέτει μία-δύο-τρεις σειρές από παράθυρα, πέντε σε κάθε σειρά, εκτός από την κάτω, όπου υπάρχει μια βεράντα στη θέση του μεσαίου, και—» «Φιγούρες;» είπε ο Ουίλιαμς με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. «Δεν υπάρχει καμία» είπε ο Νίσμπετ· «αλλά—» «Τι; Δεν υπάρχει καμία φιγούρα στο γρασίδι μπροστά στο σπίτι;» «Τίποτα». «Το ορκίζεσαι;» «Βεβαίως. Όμως υπάρχει κάτι άλλο». «Τι;» «Ένα από τα παράθυρα στο ισόγειο –αυτό που βρίσκεται αριστερά της πόρτας– είναι ανοικτό». «Αλήθεια; Θεέ μου! Πρέπει να μπήκε μέσα» είπε ο Ουίλιαμς με μεγάλη έξαψη· πλησίασε βιαστικά το πίσω μέρος του καναπέ όπου καθόταν ο Νίσμπετ και, παίρνοντας από τα χέρια του την εικόνα, επιβεβαίωσε και ο ίδιος τις μεταβολές.
www.metaixmio.grRkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=