Μια οικογενειακή υπόθεση

Claire Lynch Μετάφραση: Δέσποινα Κανελλοπούλου ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉ ΥΠΟΘΕΣΉ

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ

Πρώτη έκδοση Oκτώβριος 2026 Τίτλος πρωτοτύπου Claire Lynch, A Family Matter, Chatto & Windus Επιμέλεια – Διόρθωση τυπογραφικών δοκιμίων Γιώργος Γιαννούσης Σχεδιασμός εξωφύλλου Ρεντουάν Αμζλάν Σελιδοποίηση Μαριολένη Αντύπα © 2025, Claire Lynch © 2025, Eκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ (για την ελληνική γλώσσα) ISBN 978-618-03-5031-9 ΒOΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 85031 Κ.Ε.Π. 6156 Κ.Π. 24136 Δεν επιτρέπεται η με οποιονδήποτε τρόπο χρήση ή αναπαραγωγή ολόκληρου ή μέρους του βιβλίου με σκοπό την εκπαίδευση τεχνολογιών ή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Το παρόν έργο προστατεύεται από τη διαδικασία εξόρυξης κειμένου και δεδομένων (Άρθρο 4(3) Οδηγία (ΕΕ) 2019/790). Το παρόν έργο πνευµατικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Nόµου (N. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήµερα) και τις διεθνείς συµβάσεις περί πνευµατικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε µέσο ή τρόπο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκµίσθωση ή δανεισµός, µετάφραση, διασκευή, αναµετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε µορφή (ηλεκτρονική, µηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκµετάλλευση του συνόλου ή µέρους του έργου. Eκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα, τηλ.: 211 3003500 metaixmio.gr • [email protected] Κεντρική διάθεση Ασκληπιού 18, 106 80 Αθήνα, τηλ.: 210 3647433 Bιβλιοπωλεία ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Aσκληπιού 18, 106 80 Aθήνα, τηλ.: 210 3647433 Πολυχώρος, Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα τηλ.: 211 3003580, fax: 211 3003581 Λογοτεχνία

CLAIRE LYNCH Μια οικογενειακή υπόθεση ΜΕΤΑΦΡΑΣH Δέσποινα Κανελλοπούλου

γιατί λοιπόν αυτό που ξέρω από πάντα να μην είναι ό,τι καλύτερο υπάρχει; σ’ αγαπώ από παιδί, από τότε που η κάθε μέρα ήταν ολόιδια με τις άλλες, λίγο μεγάλωμα ακόμα και πνοές ανέμου, αγάπη αδιάκοπη κι ένα σάντουιτς στη μέση της μέρας Από το ποίημα Peanut Butter, Αϊλίν Μάιλς, 1991

Έχω μαζέψει μανιτάρια ακροπατώντας στην κόψη του φόβου, μα μη γελιέστε, αυτό το ποίημα δεν είναι ρωσικό, δεν είναι κάπου αλλού, αλλά εδώ, στη χώρα μας, που βρίσκει λίγο λίγο τη δική της αλήθεια, τον δικό της φόβο, τους δικούς της τρόπους ν’ αφανίζει ανθρώπους. Από το ποίημα What Kind of Times Are These, Αντριέν Ριτς, 1995

Σ’ εκείνους που κάνουν ό,τι μπορούν. Έτσι κι αλλιώς, είναι το μόνο που μπορείτε να κάνετε.

/Ιούλιος 2022

15 /Ένα απρόσμενο κατεψυγμένο προϊόν Πεντέμισι ώρες αφότου πληροφορήθηκε ότι πεθαίνει, ο Χέρον πήρε τ’ αυτοκίνητο και πήγε στο αγαπημένο του σουπερμάρκετ. Ελλείψει εναλλακτικής, και δεδομένου ότι ήταν ημέρα Πέμπτη, αποφάσισε να μην παρεκκλίνει από τη ρουτίνα του. Όλοι γνωρίζουν ότι ο Χέρον προτιμά να κάνει τα εβδομαδιαία ψώνια του τις Πέμπτες. Ει δυνατόν προς το βράδυ, αλλιώς απόγευμα το νωρίτερο. Οι δικοί του τον πειράζουν γι’ αυτό, για τις παραξενιές του. «Ρίχ’ το λίγο έξω» του είχε πει η κόρη του τις προάλλες. «Πήγαινε να ψωνίσεις Δευτέρα πρωί. Σε προκαλώ». Όμως οι Πέμπτες έχουν μια ησυχία που του ταιριάζει. Οι Πέμπτες είναι συνετή επιλογή. Θέλει να ξεκινά το Σαββατοκύριακό του με το ψυγείο γεμάτο, αν και η αλήθεια είναι ότι τώρα πια τα Σαββατοκύριακά του δεν διαφέρουν και πολύ από τις άλλες μέρες της εβδομάδας. Στην κορυφή της κυλιόμενης σκάλας βρίσκει

CLAIRE LYNCH 16 ένα μικρό καρότσι, μια ιδανική μέση λύση, όπως πίστευε ανέκαθεν, αφού τα κανονικά καρότσια παραείναι μεγάλα και ένα καλάθι δεν του φτάνει. Ο Χέρον ψωνίζει οργανωμένα, τοποθετεί τα προϊόντα σε χωριστές τσάντες πολλαπλών χρήσεων, ανάλογα με το ντουλάπι της κουζίνας για το οποίο προορίζονται. Ποτέ δεν βάζει τα απορρυπαντικά μαζί με το ψωμί. Δεν βιάζεται, δεν ξεχνάει να πάρει γάλα, δεν πατικώνει τα σαλατικά με τ’ άλλα ψώνια. Ο Χέρον δεν είναι απ’ τους ανθρώπους που ενοχλούνται όταν κατά καιρούς αλλάζει η διαρρύθμιση του σουπερμάρκετ. Ίσα ίσα, σχεδόν το απολαμβάνει, η αναδιάταξη κάνει την αναζήτηση της μαρμελάδας πορτοκάλι να θυμίζει λίγο κυνήγι θησαυρού. Αν τον ρωτούσαν γιατί ψωνίζει με τον συγκεκριμένο τρόπο, δεν θα ’ξερε τι να πει· για κείνον, η μέθοδος μιλάει από μόνη της. Σπρώχνει το καροτσάκι του στην πιο απομακρυσμένη, την πιο ψυχρή γωνιά του σουπερμάρκετ. Τα κατεψυγμένα τα παίρνει πάντα τελευταία, για ευνόητους λόγους. Σήμερα, αποκλίνοντας σημαντικά από τη ρουτίνα του, ανοίγει το συρταρωτό γυάλινο καπάκι ενός καταψύκτη που του φτάνει ως τη μέση, στρώνει λίγο τις σακούλες με τις χαμογελαστές πατατοφατσούλες και ξαπλώνει πάνω τους. Το πρώτο που παρατηρεί δεν είναι το κρύο, είναι η μυρωδιά. Ακόμα και με το καπάκι μισάνοιχτο,

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ 17 ο αέρας εκεί μέσα είναι βαρύς και πνιγηρός. Ο Χέρον διαπιστώνει έκπληκτος ότι, παρά την παγωνιά που τρυπώνει αργά στις κοιλότητες πίσω από τα γόνατά του, το εσωτερικό του καταψύκτη είναι μάλλον ευχάριστο. Κουνάει λίγο τις ωμοπλάτες, τεντώνει τα πόδια· οι πατατένιες φατσούλες αποκάτω του προσαρμόζονται στο σχήμα του κορμιού του. Μένει εκεί, ξαπλωμένος στην κατεψυγμένη, αθόρυβη γαλήνη. Εν ζωή. / Είχε νιώσει σχεδόν λύπηση για τη γιατρό, μια νεαρούτσικη γυναίκα που, όσο κι αν προσπαθούσε, δεν μπορούσε να μην παίζει νευρικά με το στιλό της. Σίγουρα δεν είναι εύκολο να ανακοινώνεις σε κάποιον κάτι τέτοιο. «Υπάρχουν ενημερωτικά φυλλάδια. Και σελίδες στο ίντερνετ» του είπε η γιατρός, μετά κουνήθηκε, λίγο μόνο, και ακούμπησε το χέρι της στο γραφείο για να του δείξει ότι, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν είχαν κάτι άλλο να πουν. Ο Χέρον σηκώθηκε τόσο βιαστικά, που το μπουφάν του μπλέχτηκε στην πλάτη της καρέκλας. «Είναι αδιάβροχο» της είπε, τελείως παράλογα. /

CLAIRE LYNCH 18 Μέσα στον καταψύκτη δεν έχει το κρύο που θα περίμενε κανείς· ή ίσως έχει τόσο κρύο, που δεν το νιώθει πια – είναι κι αυτό ένα ενδεχόμενο. Κοιτάζει μέσα από το θαμπωμένο τζάμι, τους λαμπτήρες φθορισμού από πάνω του, τα ατσάλινα δοκάρια της οροφής του σουπερμάρκετ. Υπάρχουν πράγματα που θα χρειαστεί να κάνει τώρα. Πράγματα που θα χρειαστεί να πει. Να ομολογήσει. Κοιτάζει τις σταγόνες πάγου που λαμπυρίζουν στα τοιχώματα του καταψύκτη δίπλα στο κεφάλι του. Τις πατατοφατσούλες με το εμμονικό χαμόγελο και τα τρύπια μάτια. Κοιτάζει γύρω του κι αισθάνεται εντάξει. Τόσο εντάξει, που θα μπορούσε κάλλιστα να έμενε εδώ για πάντα, αν δεν ούρλιαζε μια κυρία που άνοιξε τον καταψύκτη για να πάρει ψιλό αρακά. Χρειάζεται να έρθουν τρεις υπάλληλοι για να τον βγάλουν. Τελικά, απ’ ό,τι φαίνεται, έχει ξυλιάσει. Τα μαλλιά στον σβέρκο του είναι βρεγμένα, τον πονούν τα γόνατά του, μετά βίας μπορεί να τα κουνήσει. Ο διευθυντής είναι ευγενέστατος, του λέει σχεδόν πρόσχαρα: «Ελάτε να σας βγάλουμε αποκεί μέσα» και «Να ειδοποιήσουμε κάποιον δικό σας;». Δεν καταφέρνει να ερμηνεύσει τη χροιά της φωνής του παρά μόνο όταν φτάνει στο σπίτι. Είχε

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ 19 μιλήσει ήρεμα, μειλίχια, λες και ύστερα από τόσα χρόνια δουλειάς στη λιανική δεν σου κάνει καμία εντύπωση να βρίσκεις έναν άνθρωπο ξαπλωμένο μέσα σ’ έναν καταψύκτη. Τώρα καταλαβαίνει ο Χέρον τι είδε ο διευθυντής. Έναν γέρο σε σύγχυση· που αλλού πατάει κι αλλού βρίσκεται.

20 /Τοπικά νέα Προτού πέσει για ύπνο, ο Χέρον καλεί την κόρη του από το σταθερό. Δεν του αρέσει να μιλάει στο κινητό όταν είναι στο σπίτι. «Εγώ είμαι» της λέει, όπως πάντα. Κι ύστερα κάνει μια παύση, περιμένοντας να του πει «Βρε, βρε, σαν τα χιόνια» ή «Χρόνια και ζαμάνια», όπως κάθε βράδυ ανεξαιρέτως. Όταν η Μάγκι τον ρωτάει πώς ήταν η μέρα του, έχει να της πει ένα σωρό πράγματα. Για το νεαρό ζευγάρι απέναντι, που φτιάχνει καινούργια πελούζα, σαν να μην έχουν ακούσει για την απαγόρευση του ποτίσματος με λάστιχο. Της μιλάει, λεπτομερώς, για ένα ενδιαφέρον ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ με θέμα τα αιολικά πάρκα. Μήπως το είχε παρακολουθήσει κι εκείνη; Όχι. Ο Χέρον μιλάει και η Μάγκι παράγει ήχους που υποδηλώνουν ότι τον ακούει. «Αχά», «Μμμ», «Ενδιαφέρον» ή «Πολύ ωραία» του λέει.

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ 21 Ο Χέρον μιλάει, μα κάποια πράγματα τα αποσιωπά. Για το νοσοκομείο, φέρ’ ειπείν. Ή για το σουπερμάρκετ. Κάποια πράγματα καλύτερα να μην ειπωθούν, σκέφτεται. Προς το παρόν, τουλάχιστον. Όλα αυτά θ’ ακούγονταν λάθος, αν προσπαθούσε να τα εξηγήσει. Έτσι, μένει σε ασφαλέστερα θέματα συζήτησης: τον καινούργιο κατάλογο με τους σπόρους, που ήρθε χθες με το ταχυδρομείο· τον δωρεάν καφέ που δικαιούται επειδή συμπλήρωσε τα κουπόνια. Και η Μάγκι ακούει, περιμένοντας κάποιο κενό, μια ευκαιρία για να ξεγλιστρήσει απ’ τη συζήτηση μ’ ένα: «Ωραία, ωραία. Λοιπόν, μη σε κρατάω, καλή σου νύχτα». Ο Χέρον δεν αντιστέκεται, είναι μια διέξοδος και για τους δύο. «Επίσης». «Όνειρα γλυκά, καλό ξημέρωμα». / «Λοιπόν;» τη ρωτάει ο Κόνορ. «Τι λέει το τελευταίο ανακοινωθέν για την ανακαίνιση της σοφίτας του γείτονα;» «Τίποτα» απαντά η Μάγκι στον άντρα της. «Δεν είχε ειδήσεις σήμερα». Βάζει δύο ποτήρια παγωμένο κρασί, λίγο παραγεμισμένα για Πέμπτη βράδυ. Καθώς του δίνει

CLAIRE LYNCH 22 το ένα, παρατηρεί πως ο Κόνορ είναι ελαφρώς απογοητευμένος. Συνήθως τα βραδινά τηλεφωνήματα του Χέρον προσφέρουν άφθονο υλικό για συζήτηση. Κάποτε, σε μια μάζωξη με τους φίλους τους, η Μάγκι είχε ακούσει τον σύζυγό της να αστειεύεται ότι γνώριζε περισσότερα πράγματα για τις αφίδες στον κήπο του πεθερού του παρά για την πολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Ήξερε ότι κανονικά έπρεπε να γελάσει κι εκείνη μαζί τους, να δει την κωμική πλευρά της παραξενιάς του Χέρον. Μα δεν το είχε βρει καθόλου αστείο. Δεν την ενοχλούσε που ο πατέρας της της έδινε πλήρη αναφορά για τα πάντα· ανέκαθεν έτσι έκανε, της έλεγε και την παραμικρή λεπτομέρεια της μέρας του, κάθε σκέψη του και κάθε προβληματισμό του. Ο Κόνορ δεν το καταλάβαινε, ή δεν ήθελε να το καταλάβει. Αντί να γελάσει, η Μάγκι είχε πει μπροστά σε όλους «Τότε, αγάπη μου, ίσως πρέπει να διαβάζεις λίγο πιο συγκεντρωμένος την εφημερίδα σου» και σ’ όλη τη διαδρομή της επιστροφής είχαν μείνει σιωπηλοί. Όταν αδειάζουν τα ποτήρια τους, κλειδώνουν το σπίτι και ταΐζουν τον γάτο. Ο Κόνορ μαζεύει το λάπτοπ με τον φορτιστή του για να τα έχει έτοιμα το πρωί που θα φύγει για δουλειά. Η Μάγκι ρίχνει μια ματιά στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα που είναι κολλημένο στην πόρτα του ψυγείου, για να δει τι

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ 23 θα χρειαστούν αύριο τα παιδιά. Το μπαστούνι του χόκεϊ για τον Τομ, τα ταπεράκια με το μεσημεριανό, ένα έντυπο που πρέπει να υπογράψει για την εκδρομή της Ολίβιας με το σχολείο. Υπάρχουν διάφορα που πρέπει να γίνουν για αύριο και μεθαύριο. Και είναι δική της δουλειά να τα θυμάται όλα, παρόλο που τα παιδιά δεν είναι πια μωρά και ο Κόνορ είναι ολόκληρος άντρας, απόλυτα ικανός να φέρνει εις πέρας πράγματα πολύ πιο δύσκολα από το να διαβάσει μόνος του το πρόγραμμα του carpooling. Παρ’ όλα αυτά, η Μάγκι το κάνει, τους κρατάει όλους σε τάξη. Στον σωστό δρόμο.

ISBN: 978-618-03-5031-9 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. MHX/ΣΗΣ 85031 2022 Ο Χέρον, ένας ηλικιωμένος άντρας με απλές καθημερινές συνήθειες, μόλις βγήκε από μια επίσκεψη στον γιατρό, και του φαίνεται αδιανόητο να μοιραστεί τη διάγνωση με τη Μάγκι, τη μοναχοκόρη του. Δεν μπορεί να βρει τα λόγια να της το πει, όπως τόσα χρόνια δεν έχει βρει τα λόγια να της πει και κάτι άλλο, προσπαθώντας να την προστατεύσει. 1982 Η Ντον, μια νεαρή σύζυγος και μητέρα, είναι εγκλωβισμένη στις προσδοκίες της εποχής και του τόπου της. Τότε μπαίνει στη ζωή της η Χέιζελ, σαν φως στο σκοτάδι, και ξαφνικά ο κόσμος της γίνεται πιο χαρούμενος αλλά και πιο περίπλοκος. Η Ντον όμως έχει ευθύνες, έχει δεσμεύσεις: η Ντον έχει τη Μάγκι. Σπαρακτικό και σκληρό, ελπιδοφόρο, αιχμηρό και βαθιά συγκινητικό, το Μια οικογενειακή υπόθεση μιλά για τα όρια της αγάπης και της απώλειας, της οικειότητας και πρωτίστως της αδικίας, των σωστών και των λάθος επιλογών που κάνουμε «για το καλό» του διπλανού μας. Με το πρώτο της μυθιστόρημα, η Lynch μιλά για ένα κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας που δεν γνωρίζουμε και δίνει φωνή στους ανθρώπους που αδικήθηκαν αλλά παρέμειναν σιωπηλοί, δέσμιοι των προκαταλήψεων άλλων εποχών.

Made with FlippingBook

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=