Ένας κόσμος χωρίς κανόνες;

ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΛΑΨΗΣ 24 του ανταγωνισμού. Οι συμφωνίες περιορισμού των στρατηγικών όπλων μείωσαν την πιθανότητα λανθασμένων υπολογισμών. Το παράδοξο της περιόδου είναι ότι η βαθύτερη καχυποψία συνυπήρξε με πρωτοφανή επίπεδα συνεννόησης σε τεχνικά ζητήματα ασφάλειας. Την ίδια στιγμή, το διπολικό σύστημα διοχέτευσε τη σύγκρουση εκτός του κεντρικού του πυρήνα. Οι περιφερειακές συγκρούσεις και οι πόλεμοι δι’ αντιπροσώπων αποτέλεσαν βασικό μηχανισμό εκτόνωσης της έντασης ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις. Η Ασία, η Μέση Ανατολή, η Αφρική και η Λατινική Αμερική μετατράπηκαν σε πεδία έμμεσης αντιπαράθεσης, όπου η στρατιωτική, πολιτική και οικονομική υποστήριξη προς συμμάχους υποκαθιστούσε την άμεση εμπλοκή. Η σταθερότητα στο κέντρο συνοδεύτηκε από αστάθεια στην περιφέρεια. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν, επίσης, οι αμοιβαίες αποδοχές σφαιρών επιρροής. Παρά τις διακηρύξεις περί αυτοδιάθεσης των λαών, οι υπερδυνάμεις επέδειξαν αξιοσημείωτη συνέπεια στην προστασία των ζωτικών τους χώρων. Οι παρεμβάσεις εντός των αντίστοιχων συνασπισμών έγιναν ανεκτές, ενώ οι άμεσες προκλήσεις στην «εδαφική ζώνη» του άλλου αντιμετωπίζονταν ως κόκκινες γραμμές. Αυτή η επιλεκτική εφαρμογή της κανονικότητας αποτέλεσε θεμέλιο της συστημικής αντοχής. Δεν εξάλειψε τη βία ούτε τις κρίσεις, αλλά περιόρισε την έντασή τους και, κυρίως, το εύρος τους. Η τάξη του Ψυχρού Πολέμου δεν βασίστηκε στη συναίνεση, αλλά στη δομημένη αντιπαλότητα, στη γνώση και τον σεβασμό των ορίων. Αυτή η λειτουργική λογική –πάντα σε συνδυασμό με την ύπαρξη των πυρηνικών όπλων– εν

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=