ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ; 23 πυρηνική αποτροπή. Η απόκτηση πυρηνικών όπλων από τις δύο υπερδυνάμεις μετέβαλε ριζικά τη λογική του πολέμου. Η πιθανότητα αμοιβαίας ολοκληρωτικής καταστροφής κατέστησε τη μετωπική αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση στρατηγικά παράλογη. Η ασφάλεια δεν στηριζόταν πλέον στη νίκη (ή, έστω, στην προσδοκία της), αλλά στη βεβαιότητα της καταστροφής. Από τη στιγμή που καμία από τις δύο υπερδυνάμεις δεν μπορούσε να εξασφαλίσει αποφασιστικό πλεονέκτημα χωρίς να υποστεί ανεπανόρθωτη ζημία, η ευθεία μεταξύ τους σύγκρουση κατέστη ορθολογικά ασύμφορη. Το αποτέλεσμα δεν ήταν μια ειρηνική διεθνής τάξη, αλλά μια τάξη ελεγχόμενης αντιπαράθεσης. Η πυρηνική αποτροπή, υπό αυτή την έννοια, δεν απέβλεπε στην επίλυση της σύγκρουσης, αλλά στην αναστολή της κλιμάκωσης. Ωστόσο, η ισορροπία δεν λειτούργησε αυτόματα. Απαιτούσε συνεχή διαχείριση, επικοινωνία και αυτοσυγκράτηση. Οι μεγάλες κρίσεις της περιόδου –όπως στο Βερολίνο το 1948-1949 ή στην Κούβα το 1962– κατέδειξαν εξίσου τα όρια αλλά και την αποτελεσματικότητα του συστήματος. Από αυτές τις εμπειρίες προέκυψαν άτυποι κανόνες συμπεριφοράς: η αποφυγή αιφνιδιαστικών ενεργειών, η διατήρηση διαύλων επικοινωνίας και η αναγνώριση κόκκινων γραμμών που δεν έπρεπε να παραβιαστούν ήταν ορισμένοι από τους ευδιάκριτους και συνάμα πιο σημαντικούς. Η σταθερότητα προέκυψε ως προϊόν μάθησης μέσα από τη διαχείριση του κινδύνου. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν πρακτικές ελέγχου των εξοπλισμών, όχι με στόχο τον αφοπλισμό, αλλά τη ρύθμιση
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=