ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΛΑΨΗΣ 22 τρέποντας την αμυντική συνεργασία σε διαρκές στρατηγικό πλαίσιο. Η απάντηση της Μόσχας με τη δημιουργία του Συμφώνου της Βαρσοβίας το 1955 ολοκλήρωσε τη στρατιωτική πόλωση. Οι συμμαχίες αυτές δεν λειτούργησαν μόνο ως μέσα αμοιβαίας αποτροπής, αλλά και ως μηχανισμοί πολιτικού ελέγχου και εσωτερικής πειθαρχίας εντός των δύο μπλοκ. Καθοριστικό στοιχείο του διπολισμού υπήρξε η σταδιακή παγίωση σφαιρών επιρροής. Οι δύο υπερδυνάμεις αποδέχτηκαν στην πράξη έναν γεωγραφικό καταμερισμό της Ευρώπης. Η παγίωση αυτού του διαχωρισμού δεν εξάλειψε τις κρίσεις, αλλά περιόρισε το εύρος τους, καθώς καθιστούσε σαφές ποια εδάφη θεωρούνταν ζωτικής σημασίας για κάθε πλευρά. Η ανάδυση του διπολισμού δεν οδήγησε σε πλήρη κατάρρευση της διεθνούς κανονικότητας. Αντιθέτως, παρήγαγε μια ιδιότυπη μορφή σταθερότητας, που ήταν βασισμένη όχι στη συνεργασία, αλλά στην προβλεψιμότητα της αντιπαράθεσης. Οι κανόνες δεν καταργήθηκαν, αλλά επανανοηματοδοτήθηκαν υπό το βάρος της ψυχροπολεμικής στρατηγικής ισορροπίας. Το αποτέλεσμα ήταν ένα σύστημα κατεξοχήν ανταγωνιστικό, αλλά ταυτόχρονα αυστηρά δομημένο. Η σταθερότητα του Ψυχρού Πολέμου δεν προέκυψε από την απουσία σύγκρουσης, αλλά από τη συστηματική διαχείρισή της. Το διπολικό διεθνές σύστημα λειτούργησε μέσα από ένα πλέγμα στρατηγικών περιορισμών, άτυπων κανόνων και επαναλαμβανόμενων πρακτικών που περιόριζαν τον κίνδυνο γενικευμένου πολέμου, χωρίς, από την άλλη, να εξαλείφουν εντελώς την αντιπαράθεση. Κεντρικός μηχανισμός αυτής της λειτουργίας υπήρξε η
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=