Ένας κόσμος χωρίς κανόνες;

ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΛΑΨΗΣ 20 Πολιτείες, η οποία πήρε το 1971 τη μορφή του τερματισμού της μετατρεψιμότητας του αμερικανικού δολαρίου σε χρυσό, είχε ήδη οδηγήσει σε κατάρρευση το σύστημα του Μπρέτον Γουντς. Ο διπολικός κόσμος Σχεδόν αμέσως μετά την ανάδυση του μεταπολεμικού διεθνούς συστήματος η συναίνεση γύρω από τον τρόπο λειτουργίας του άρχισε να διαβρώνεται. Η Σοβιετική Ένωση αντιλαμβανόταν τους βασικούς θεσμούς αυτού του συστήματος ως μηχανισμούς δυτικής –και ιδίως αμερικανικής– ηγεμονίας. Η απόρριψη του Σχεδίου Μάρσαλ και η μη συμμετοχή της Μόσχας στο σύστημα του Μπρέτον Γουντς κατέστησαν σαφές ότι το ενιαίο μεταπολεμικό όραμα είχε περιορισμένη διάρκεια. Η διεθνής τάξη που σχεδιάστηκε ως καθολική άρχισε ευθύς εξαρχής να λειτουργεί στην πράξη ως διττή. Το ιδρυτικό πλαίσιο της περιόδου 19441947 έθεσε, συνεπώς, τις βάσεις ενός διεθνούς συστήματος που επιδίωκε τη σταθερότητα μέσω θεσμών, αλλά προετοιμαζόταν να λειτουργήσει μέσα από τον ανταγωνισμό. Η μετάπτωση από τη συμμαχική συνεργασία στη διπολική αντιπαράθεση δεν αναιρεί τη σημασία αυτής της αρχικής αρχιτεκτονικής. Αντίθετα, εξηγεί γιατί ο Ψυχρός Πόλεμος διεξήχθη εντός ενός πλαισίου κανόνων και όχι σε συνθήκες απόλυτης αναρχίας. Η μετάβαση σε ένα πλήρως διαμορφωμένο διπολικό σύστημα δεν υπήρξε στιγμιαία αλλά αποτέλεσμα σωρευτι-

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=