Ζαφειρένια μάτια: Από τον Πόντο στη Θεσσαλονίκη

ΖΑΦΕΙΡΕΝΙΑ ΜΑΤΙΑ 17 μου σπουδών, είχα εξειδικεύσει το πεδίο των ενδιαφερόντων μου στη βυζαντινή Ιστορία και ειδικά στην περίοδο των Κο­ μνηνών. Εκείνο το πρωινό του 1964 η ομίχλη είχε διαλυθεί, πάνω από τον ουρανό όμως κρεμόταν ένα γκρίζο σύννεφο που προ­ μήνυε την επικείμενη μπόρα. Κοίταξα από τον εξώστη του σπιτιού μου, από αυτήν τη γωνιά η πρόσοψη του Σαν Λορέντζο δεν διακρινόταν, αλλά μπορούσε κανείς να ξεχωρίσει ένα κομ­ μάτι από τον βαρύ χειμωνιάτικο ουρανό. Κάπου μακριά ακού­ στηκε ο ήχος μιας καμπάνας κι έπειτα ανείπωτη γαλήνη απλώ­ θηκε πάνω από την υδάτινη μάζα, όπου ταξίδευαν κομψές γόνδολες. Ήταν η μέρα που θα ερχόμουν αντιμέτωπος με το πεπρω­ μένο μου. Φόρεσα τις ψηλές γαλότσες και το κίτρινο αδιάβρο­ χο και αναζήτησα τον δρόμο μου μέσα από ξύλινες εξέδρες, κανάλια και γέφυρες. Το Ελληνικό Ινστιτούτο στεγαζόταν στο κτίριο του παλιού Φλαγγινιανού Φροντιστηρίου. Ανέβηκα τη μαρμάρινη σκάλα και πέρασα δίπλα από το μικρό δωμάτιο, κολλητά στην επι­ βλητική Σάλα ντελ Καπιτόλιο, όπου στις αρχές του 17ου αιώ­ να συνεδρίαζε η πανίσχυρη Ελληνοβενετική Αδελφότητα, η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε Ελληνική Αδελφότητα της Βενετίας. Στη βιβλιοθήκη με περίμενε η συνάδελφός μου και φίλη μου Λάουρα Τοσκανίνι, που θα με βοηθούσε να προβάρω την πα­ ρουσίαση της διατριβής μου. Θα έκανε δηλαδή τον δικηγόρο του διαβόλου, υποβάλλοντάς μου άπειρες και συχνά αντιφα­ τικές ερωτήσεις όπως: Πώς εξηγείτε τη σχέση του Αλεξίου Γ ' Μεγάλου Κομνηνού με την αριστοκρατία της Τραπεζούντας ;