Ζαφειρένια μάτια: Από τον Πόντο στη Θεσσαλονίκη

12 ΣΟΦΙΑ ΗΛΙΑΔΟΥ Χρόνια πριν, όταν συνειδητοποίησα πως θα έχανα τα ζα­ φειρένια μάτια της Λάουρας για πάντα, υποσχέθηκα στον εαυ­ τό μου πως θα έγραφα. Το ένιωθα τότε σαν αντίδοτο στον πόνο που σπάραζε την ψυχή μου. Όμως η ζωή κύλησε, όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα, με τους δικούς της ρυθμούς· τον πό­ νο διαδέχτηκε η πληγωμένη εγκαρτέρηση, τον έρωτα και το πάθος η γαλήνη και η καθημερινότητα. Τώρα ίσως και να είμαι πια πολύ γέρος για να ζωντανέ­ ψω τα πρόσωπα, τις καταστάσεις, τα συναισθήματα. Εκείνο όμως που με παρηγορεί είναι πως είμαι πιο σοφός και πως συνήθισα να διακρίνω μέσα από την οπτική των άλλων τη δική τους αλήθεια. Αν και αντιλαμβάνομαι τη συναισθηματι­ κή φόρτιση που θα μου προξενήσει η απόφασή μου να ξεθά­ ψω τη χαρά, τον πόνο και την απελπισία, συνθέτοντας λίγο λίγο τον καμβά της ζωής μου, θέλω ωστόσο να αποτυπώσω τα πάντα, να δώσω σάρκα και οστά σε εκείνο που ήμουν τότε, το 1964: ένας εικοσιτετράχρονος νέος που ο παππούς Ευγένιος, φανατικός λάτρης της Μεσαιωνικής Ιστορίας του Πόντου, του είχε φορτώσει το ιστορικό όνομα Ανδρόνικος Ευγενιάδης και ο οποίος προετοιμαζόταν για την παρουσία­ ση της διδακτορικής του διατριβής στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας. Ένας νέος που προερχόταν από μια οικογένεια που είχε δύο χαρα­ κτηριστικά: την καταγωγή της από τον Πόντο και τη λογιο­ σύνη της. Ένας νέος που πάνω από όλα ήταν βαθιά ερωτευ­ μένος με μια μεγαλύτερή του γυναίκα, τη σαράντα ενός χρο­ νών συνάδελφό του Λάουρα Τοσκανίνι. Σε αυτό ακριβώς το σημείο νιώθω πως οφείλω μια εξήγηση: αν καθυστέρησα σαράντα έξι ολόκληρα χρόνια να υλοποιήσω