Τριλογία της Κούβας

P E D RO J UAN GU T I É R R E Z 24 «Πες μου, κόρη μου». «Υποφέρω από αλαζονεία. Δεν έδωσα ελεημοσύνη σε έναν ζητιά­ νο στην πόρτα της εκκλησίας. Και από λαιμαργία. Μου αρέσουν τα παγωτά του Louvre και… αυτά». «Πρέπει να είσαι πιο γενναιόδωρη με τους φτωχούς. Η ελεημοσύ­ νη είναι ένα χριστιανικό καθήκον. Πρέπει να προσευχηθείς, δύο Ave Mar í a, τρία Πάτερ Ημών και να μετανοήσεις για τις αμαρτίες σου. Μπορείς να πηγαίνεις, κόρη μου». Αυτό που εκείνη δεν έμαθε ποτέ ήταν ότι ο Φελίπε έδειχνε περι­ φρόνηση, αλλά στην πραγματικότητα δεν μεταλάμβανε επειδή ήθελε να κρατάει για τον εαυτό του τις μικρές του αμαρτίες: όποτε μπορού­ σε, έβαζε στην τσέπη μερικά κέρματα και χαρτονομίσματα από το ταμείο του μαγαζιού. Ο θείος του τον εμπιστευόταν κι έτσι δεν αντι­ λαμβανόταν τις μικροκλοπές του αγαπημένου του ανιψιού. Και το άλλο, που ίσως ήταν χειρότερο από την κλοπή: το αμάρτημα της λα­ γνείας και της συζυγικής απιστίας. Ο Φελίπε χάριζε στον εαυτό του μισή ώρα ευχαρίστησης κάθε Παρασκευή βράδυ. Σε εκείνην έλεγε ότι τις Παρασκευές έπρεπε να μείνει στο μαγαζί, μετά το κλείσιμο, για να κάνει απογραφή και να κλείσει ταμείο: «Ο θείος μου κι εγώ. Δεν εμπιστεύεται τον άλλο υπάλληλο. Κι έτσι θα καθυστερήσουμε δύο ή τρεις ώρες παραπάνω. Κλείνουμε στις έξι. Στις εννιά και κάτι θα είμαι εδώ. Περίμενέ με για το δείπνο». Δεν υπήρχε καμία απογραφή. Ο Φελίπε είχε μπλέξει με μία που­ τάνα στη συνοικία Λα Μαρίνα, στη μία όχθη του ποταμού Γιουμουρί. Την έλεγαν Μπέρτα η Τρελή. Ήταν μια νέγρα χαρούμενη και αλλόκο­ τη, γύρω στα πενήντα, αλλά είχε ένα σώμα γεροδεμένο, ευέλικτο και σφιχτό, σαν εικοσάρας κοπελίτσας. Είχε γεννηθεί ελεύθερη, κόρη μιας νέγρας με καταγωγή από την Αφρική, σκλάβας σε φυτεία ζαχαροκά­ λαμου, στην περιοχή του Χοβεγιάνος. Εκείνο το χωριό εξακολουθού­ σαν να το λένε Μπέμπα –που σημαίνει χοντρά χείλη–, λόγω του τερά­ στιου αριθμού των νέγρων απόγονων σκλάβων που ζούσαν εκεί. Η μητέρα της ήταν πια ελεύθερη, αλλά εξακολουθούσε να ζει σαν σκλά­ βα, όπως και όλες οι άλλες. Ήταν μια δυνατή γυναίκα που δούλευε