Ταξίδι στη σκιά του Βυζαντίου

TAΞΙΔΙ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 38 παρξης με τους μουσουλμάνους γείτονές τους, η κατάσταση έχει γίνει ξαφνικά πολύ δύσκολη για τους τελευταίους χριστιανούς της Μέσης Ανατολής. Σχεδόν παντού στην ανατολική Μεσόγειο, για διάφορους λόγους –αφενός εξαιτίας της οικονομικής πίεσης, αλλά όλο και πιο συχνά εξαιτίας των διακρίσεων και, σε ορισμέ- νες περιπτώσεις, των ξεκάθαρων διωγμών–, οι χριστιανοί φεύ- γουν. Σήμερα αποτελούν μία μικρή μειοψηφία δεκατεσσάρων εκατομμυρίων, που αγωνίζονται να επιβιώσουν ανάμεσα σε εκατόν ογδόντα εκατομμύρια μη χριστιανών, με τον αριθμό τους να συρρικνώνεται κάθε χρόνο εξαιτίας της μετανάστευσης. Την τελευταία εικοσαετία, τουλάχιστον δύο εκατομμύρια έχουν εγκα- ταλείψει τη Μέση Ανατολή, αναζητώντας μία νέα ζωή στην Ευ- ρώπη, στην Αυστραλία και στην Αμερική. ΣτηνΚωνσταντινούπολη, οι τελευταίοι απόγονοι των Βυζαντινών εγκαταλείπουν την άλλοτε πρωτεύουσα της χριστιανοσύνης. Στα ανατολικά της Τουρκίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Συρίας έχει σχεδόν εξαφανιστεί, με τις παμπάλαιες μονές της είτε άδειες είτε υπό εκκένωση. Όσοι καταφέρνουν να φτάσουν στη Δύση παραπο- νιούνται για κυκλώματα προστασίας, κατασχέσεις γης και, συχνά, για δολοφονίες. Στον Λίβανο, οι μαρωνίτες έχουν ουσιαστικά ητ- τηθεί πια στον μακροχρόνιο εμφύλιο πόλεμο, και ο σφιχτός ενα- γκαλισμός τους με την πολιτική εξουσία έχει πάψει να υφίσταται. Στις μέρες μας οι περισσότεροι μαρωνίτες ζουν στο εξωτερικό, στην εξορία. Το ίδιο ισχύει για τους παλαιστίνιους χριστιανούς, λίγο πιο νότια: σχεδόν μισό αιώνα μετά την ίδρυση του Κράτους του Ισραήλ, οι παλαιστίνιοι χριστιανοί που παραμένουν στην Παλαιστίνη είναι λιγότεροι από εκείνους που ζουν εκτός της περιοχής. Σύμφωνα με έναν παλαιστίνιο χριστιανό συγγραφέα με τον οποίο συζήτησα στο Λονδίνο, τα πράγματα έχουν εξελιχθεί τόσο άσχημα, ώστε οι χρι- στιανοί που έχουν απομείνει στην Ιερουσαλήμ χωράνε μόλις σε εννέα αεροσκάφη τζάμπο∙ πράγματι, λέγεται ότι τώρα πια στο Σίδνεϊ