Ταξίδι στη σκιά του Βυζαντίου

ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ 25 «Είπε ότι η εκκλησία μας έχει υπέροχη ακουστική» συνέχισε ο Χριστόφορος τοποθετώντας τις λάμπες θυέλλης στο τραπέζι. «Ζήτησε λοιπόν την άδεια από τον πατέρα Ιάκωβο να ψάλει ένα δοξαστικό στο καθολικό, κάτω από τον τρούλο». «Τι είπε ο πατέρας Ιάκωβος;» «Είπε ότι δεν θα μπορούσε να επιτρέψει σε έναν αιρετικό να προσευχηθεί μέσα στην εκκλησία. Όμως, μία και μόνη φορά, θα του επέτρεπε να ψάλει ένα σύντομο Αλληλούια στην είσοδο του ναού». Πλέον είχα αφαιρέσει το προστατευτικό κάλυμμα, και το πε- ρίτεχνα επεξεργασμένο δερμάτινο δέσιμο γυάλιζε σαν χρυσάφι στο φως της λάμπας. Σήκωσα το εξώφυλλο. Εσωτερικά το κείμενο ήταν γραμμένο με πορφυρό μελάνι στην πιο όμορφη περγαμηνή – στιβαρή, εύκαμπτη και κερωμένη, αλλά τόσο λεπτή που έμοιαζε διάφανη. Η καλλιγραφία ήταν μία όμορφα ευανάγνωστη και γεμάτη κα- μπύλες μορφή πρώιμης μεσαιωνικής γεωργιανής γραφής. Σύμ- φωνα με τον λεπτομερή κατάλογο της βιβλιοθήκης, στον τόμο αυτόν συγκεντρωνόταν μία σειρά από διάφορα πρώιμα βυζαντι- νά εκκλησιαστικά κείμενα. Το πρώτο φύλλο που είδα υποτίθεται πως περιείχε ένα πύρινο κήρυγμα του αγίου Ιερωνύμου, που κατακεραύνωνε όσους είχαν την ειδωλολατρική, όπως τη χαρα- κτήριζε, συνήθεια να πλένουν το σώμα τους: «Όποιος έχει βα- πτιστεί με τον Χριστό» έλεγε αγανακτισμένος ο άγιος «δεν χρειά­ ζεται να πλυθεί ξανά». Μόλις προς το τέλος, στην αριστερή σελίδα του φύλλου 287 , συνάντησα τις πρώτες αράδες του κειμένου για το οποίο ταξίδεψα ως εδώ. Συγγραφέας του ήταν ο σπουδαίος βυζαντινός περιηγητής- μοναχός Ιωάννης Μόσχος και το βιβλίο είχε συνταχθεί προς το τέλος της ζωής του, καθώς προετοιμαζόταν για τον θάνατο, σε ένα μοναστήρι στην Κωνσταντινούπολη, 1 . 300 χρόνια πριν.