Ταξίδι στη σκιά του Βυζαντίου

TAΞΙΔΙ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 22 κτική την ατμόσφαιρα. Στα χαμηλότερα ράφια βρίσκονταν ανοιγ- μένα χειρόγραφα, με τον χρυσό των εικονογραφημένων επιστο- λών και τα φωτοστέφανα από τις εικονογραφήσεις στους βίους των αγίων να λαμπυρίζουν στο φως της λάμπας. Στον σκοτεινό τοίχο στο βάθος, μόλις που κατάφερα να διακρίνω ένα κορνιζω- μένο οθωμανικό φιρμάνι, με την κυρτή χρυσή βούλα του σουλ- τάνου να ξεχωρίζει πάνω από το καλλιγραφικό κείμενο. Δίπλα, σαν παραπεταμένο σακάκι, κρεμόταν ένα υπέροχο αν και αρκε- τά τσαλακωμένο μεταξωτό πανωφόρι. Τα πέτα στο πλάι ήταν διακοσμημένα με αντικριστούς δράκους και φοίνικες. «Τι είν’ αυτό;» ψιθύρισα. «Το πανωφόρι του Ιωάννη Τσιμισκή». «Του αυτοκράτορα Ιωάννη Τσιμισκή; Μα έζησε τον δέκατο αιώνα». Ο Χριστόφορος ανασήκωσε τους ώμους. «Δεν γίνεται να αφήνετε κάτι τέτοιο να κρέμεται έτσι» είπα. «Πού αλλού θα μπορούσαμε να το βάλουμε;» Συνεχίσαμε να προχωράμε στο μισοσκόταδο ανάμεσα σε σει- ρές από ράφια που αναστέναζαν από το βάρος των δερματόδετων βυζαντινών χειρογράφων, πριν σταματήσουμε τελικά μπροστά από ένα ερμάριο στην απέναντι γωνία του δωματίου. Ο Χριστό- φορος ξεκλείδωσε και άνοιξε το γυάλινο πορτάκι. Ο κώδικας Η. 9 ήταν στο χαμηλότερο ράφι, τυλιγμένος σε ένα σακούλι από λευ- κό καραβόπανο. Το χειρόγραφο ήταν τεράστιο, βαρύ όσο ένα κιβώτιο με κρα- σιά, και το πήγα παραπατώντας σ’ ένα τραπέζι ανάγνωσης, ενώ ο Χριστόφορος με ακολουθούσε κρατώντας τη λάμπα. «Με συγχωρείς» είπε την ώρα που ακουμπούσα απαλά το χειρόγραφο στο τραπέζι «αλλά είσαι ορθόδοξος ή αιρετικός;» Το σκέφτηκα μερικά δευτερόλεπτα πριν απαντήσω. Ένας κα- θολικός φίλος που είχε επισκεφτεί τον Άθω μερικά χρόνια νω-