Ταξίδι στη σκιά του Βυζαντίου

ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ 21 ζωής του» φώναξε πίσω μου. «Αλλιώς δεν θα προλάβεις να δεις το χειρόγραφο». Στις οκτώ συνάντησα τον πατέρα Χριστόφορο έξω από το καθολικό. Πλέον είχε σουρουπώσει∙ ο ήλιος είχε ήδη δύσει πί- σω από το Άγιο Όρος. Κρατούσα τη λάμπα θυέλλης που είχα πάρει από το δωμάτιό μου. Διασχίζαμε την αυλή προς τη μονα- στική βιβλιοθήκη, και μέσα από το ράσο του ο Χριστόφορος έβγαλε μια αρμαθιά κλειδιά, μεγάλη όσο ενός δεσμοφύλακα του Μεσαίωνα. Άρχισε να περιστρέφει το μεγαλύτερο κλειδί στην πρώτη από τις τέσσερις κλειδαριές. «Στις μέρες μας πρέπει να κρατάμε τα πάντα καλά κλειδωμέ- να» εξήγησε ο Χριστόφορος. «Πριν από τρία χρόνια, μέσα στο καταχείμωνο, εμφανίστηκαν με ταχύπλοα ληστές, στη μονή Με- γίστης Λαύρας. Είχαν αυτόματα όπλα και τους βοηθούσε ένας πρώην δόκιμος μοναχός που τον είχε διώξει από τη μονή ο ηγούμενος. Μπήκαν στη βιβλιοθήκη και έκλεψαν πολλά από τα παλαιότερα χειρόγραφα∙ πήραν επίσης και μερικές από τις χρυ- σές λειψανοθήκες που ήταν κλειδωμένες στο ιερό». «Τους συνέλαβαν;» «Οι καλόγεροι κατάφεραν να σημάνουν συναγερμό και τους συνέλαβαν την επομένη, ενώ επιχειρούσαν να περάσουν τα σύ- νορα με τη Βουλγαρία. Όμως, είχαν προλάβει ήδη να κάνουν μεγάλη ζημιά: είχαν κόψει τα λείψανα σε κομματάκια και είχαν αφαιρέσει τις καλύτερες μικρογραφίες από τα χειρόγραφα. Κά- ποιες σελίδες δεν βρέθηκαν ποτέ». Οι τρεις κλειδαριές είχαν ήδη ανοίξει χωρίς το παραμικρό πρόβλημα∙ τελικά, έπειτα από ένα έντονο τρίξιμο, άνοιξε και η τέταρτη. Σπρώξαμε τις παλιές πόρτες της βιβλιοθήκης και, κρα- τώντας ψηλά τις λάμπες, μπήκαμε μέσα. Στο εσωτερικό ήταν κατασκότεινα: μια έντονη μυρωδιά από παλιά υφάσματα και μουχλιασμένες περγαμηνές έκανε αποπνι-