ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ 28 δομικά προβλήματα και η ανάγκη δομικών μεταρρυθμίσεων συζητούνταν στη δημόσια σφαίρα, από τα λόγια όμως στα έργα το κενό ήταν μεγάλο. Αν το διεθνές περιβάλλον ήταν ευνοϊκό ή έστω σταθερό, τότε η Ελλάδα θα επαναλάμβανε ένα γνωστό μοτίβο της εθνικής της πορείας. Υπό την πίεση των εξωτερικών ωθήσεων και της διεθνώς επικρατούσας πολιτικής και πολιτισμικής ατμόσφαιρας, θα προσαρμοζόταν, με καθυστέρηση ίσως και αμφιθυμία, στις νέες καταστάσεις.1 Κάτι τέτοιο είχε, άλλωστε, επαναληφθεί πρόσφατα, τη δεκαετία του 1990, την πρώτη δεκαετία μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Το κλίμα διεθνώς καθοριζόταν από την ήττα του σοβιετικού κομμουνισμού και τη νίκη του δυτικού δημοκρατικού καπιταλισμού. Αυτός αποτελούσε πλέον το ηγεμονικό πρότυπο που θα διαχεόταν μέσω της «φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης», της «συναίνεσης της Ουάσινγκτον» και της απελευθέρωσης του διεθνούς εμπορίου υπό τη θεσμική σκέπη είτε της μοναδικής υπερδύναμης (ΗΠΑ) είτε της «Δύσης» (ΗΠΑ και «αναπτυγμένος κόσμος»). Στην Ευρώπη οι γεωπολιτικές αλλαγές ήταν κοσμογονικές. Η μία μετά την άλλη, με ιδιαίτερη πύκνωση το 2004, οι χώρες του πρώην «ανατολικού μπλοκ» εντάσσονταν στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επικρατούσε η σοσιαλδημοκρατία του «τρίτου δρόμου» και στις ΗΠΑ οι Δημοκρατικοί του Κλίντον. Η επικρατούσα κουλτούρα διακυβέρνησης συνδύαζε την εμπιστοσύνη στον ρόλο των αγορών, την ενίσχυση της εθνικής ανταγωνιστι1 Βούλγαρης Γ., (2019) ό.π.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=