Ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι επαγγελματικής αξιολόγησης

38 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ θούν τις αρχές της αξιολόγησης και τις οδηγίες του εγχειριδίου που συνοδεύει το ψυχομετρικό εργαλείο, β) να έχουν γνώσεις ψυχομετρίας και να τις χρησιμο- ποιούν στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εργαλείων και γ) να μην υπερτο- νίζουν τη σπουδαιότητα των εργαλείων και να καθιστούν σαφείς τους περιορι- σμούς που έχουν αυτά. Η χρήση των ψυχομετρικών εργαλείων από ανθρώπους που δεν είναι εκπαι- δευμένοι και δεν δεσμεύονται από ηθικά και επαγγελματικά κριτήρια μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα, όπως (Connors, 2002): α) Μη τήρηση του απορρήτου των αποτελεσμάτων του εργαλείου. β) Δυνατότητα να το κατέχουν διάφορα άτομα χωρίς άδεια. γ) Χρήση ακατάλληλων μετρήσεων σε άτομα ή ομάδες. δ) Λανθασμένη ερμηνεία των αποτελεσμάτων του εργαλείου και υποτίμηση ή υπερεκτίμηση των ικανοτήτων ή των χαρακτηριστικών του πελάτη. ε) Αδυναμία παροχής ανατροφοδότησης στον πελάτη ή άχρηστη/βλαβερή ανα- τροφοδότηση. στ)Αδυναμία να εξασφαλισθεί η πνευματική υγεία του πελάτη. Η κακή χρήση ενός ψυχομετρικού εργαλείου η οποία οφείλεται σε κάποιο από τα παραπάνω μπορεί να βλάψει σοβαρά τους πελάτες-λήπτες του εργαλείου, ενώ η λανθασμένη ανατροφοδότηση μπορεί να τους κάνει να ζουν με λανθασμέ- νες εντυπώσεις για τον εαυτό τους και να οδηγηθούν σε λάθος επαγγελματικές επιλογές. Πρέπει, ακόμα, να τονιστεί ότι η χρήση ενός ψυχομετρικού εργαλείου από άτομα που δεν είναι κατάλληλα εκπαιδευμένα υπονομεύει επιστημονική δουλειά χρόνων, αχρηστεύει το εργαλείο και παρέχει στους συγκεκριμένους αν- θρώπους ένα πλεονέκτημα που δεν το δικαιούνται και δεν το αξίζουν. Το πρόβλημα της κακής χρήσης των ψυχομετρικών εργαλείων δεν είναι και- νούργιο ούτε ασυνήθιστο στην επιστήμη της ψυχολογίας και, ασφαλώς, ο στόχος είναι η μείωση της κακής χρήσης στο μέλλον. Ωστόσο, όπως τονίζουν οι Muniz et al. (2001) 14 , αυτό που θα πρέπει να αποφύγουμε είναι η υιοθέτηση μιας δια- νοουμενίστικης στάσης αποφυγής χρήσης των τεστ, με τη δικαιολογία ότι σε κάποιες περιπτώσεις κάποιοι χρήστες αποτυγχάνουν να τα χρησιμοποιήσουν όπως θα έπρεπε. Στη βασική ερώτηση «Γιατί τα τεστ δεν χρησιμοποιούνται σω- 14 Muniz, J., Bartam, D., Evers, A., Boben, D., Matesic, K., Glabeke, K., Fernandez-Hermida, J. R., Zaal, J. N. (2001). Testing Practices in European Countries. European Journal of Psychological Assessment, 17 (3): 201-211.