Ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι επαγγελματικής αξιολόγησης

31 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ βοηθήσει στην επαγγελματική αξιολόγηση του συγκεκριμένου πελάτη και θα συ- νεισφέρει στην επίτευξη των στόχων της επαγγελματικής συμβουλευτικής, τότε χρειάζεται να επιλέξει το εργαλείο που είναι καταλληλότερο για τον πελάτη. Δη- λαδή, το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι: Από το πλήθος των ψυχομετρικών εργαλείων που μετρούν τα στοιχεία που θέλω να αξιολογήσω και δίνουν τις πληροφο­ ρίες που χρειάζομαι, ποιο είναι το καταλληλότερο για να χρησιμοποιηθεί; Για να απα- ντήσει ο σύμβουλος στην ερώτηση αυτή, πρέπει να έχει υπόψη του κάποια συ- γκεκριμένα κριτήρια, τα οποία θα καθορίσουν την επιλογή ενός ψυχομετρικού εργαλείου. Τα σημαντικότερα κριτήρια είναι τα ακόλουθα: 1. Εγκυρότητα και αξιοπιστία του εργαλείου Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται πρέπει να είναι αξιόπιστα και έγκυρα. Χαρα- κτηριστικά, οι Thorndike & Hagen (1977) αναφέρουν ότι όταν ρωτούμε πόσο έγκυρο είναι ένα τεστ ζητούμε να μάθουμε «εάν το τεστ μετρά αυτά που θέλουμε να μετρά, όλα όσα θέλουμε να μετρά και τίποτε άλλο εκτός από αυτά που θέλουμε να μετρά» (σελ. 56-57), ενώ όταν ρωτούμε πόσο αξιόπιστο είναι τότε «δεν ρω- τούμε τι μετρά αλλά με πόση ακρίβεια μετρά αυτό που μετρά» (σελ. 73). Η εγκυρότητα, λοιπόν, ενός ψυχομετρικού εργαλείου αναφέρεται στον βαθμό στον οποίο το εργαλείο πράγματι μετρά αυτό το οποίο προορίζεται να μετρήσει. Αφορά το τι μετρά το εργαλείο και πόσο καλά το μετρά. Για παράδειγμα, αν ο σύμβουλος χορηγήσει στον πελάτη του ένα εργαλείο το οποίο υποτίθεται ότι με- τρά επαγγελματικά ενδιαφέροντα και τα αποτελέσματα της μέτρησης δείξουν ότι ο πελάτης έχει υψηλό ενδιαφέρον για κάποιες επαγγελματικές δραστηριότητες, πόσο αληθινό είναι αυτό; Μετρά το εργαλείο πράγματι επαγγελματικά ενδιαφέ- ροντα ή κάτι άλλο; Η αξιοπιστία αναφέρεται στην ακρίβεια και στη σταθερότητα των μετρήσεων. Εδώ μας ενδιαφέρει, όταν χορηγήσουμε και επαναχορηγήσουμε το τεστ στο ίδιο άτομο, να έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα ή περίπου το ίδιο. Αν το τεστ έχει μικρή αξιοπιστία και, π.χ., τη μία εβδομάδα λέει στον πελάτη ότι τα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα προσιδιάζουν σε αυτά του ψυχολόγου, ενώ την άλλη σε αυτά του πολιτικού μηχανικού, τότε είναι προφανές ότι οι πληροφορίες αυτές όχι μόνο δεν είναι χρήσιμες αλλά, αντιθέτως, του είναι επιβλαβείς. Και επειδή συνήθως οι πελάτες δεν επαναλαμβάνουν το τεστ, αντιλαμβάνεται κανείς ότι υπάρχει κίν- δυνος να ενεργήσουν σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν λάβει από ένα αναξιόπιστο εργαλείο, γεγονός που είναι επιζήμιο για τις επιλογές τους (Gysbers, Heppner, & Johnston, 1998). Οι σύμβουλοι, συνεπώς, χρειάζονται συγκεκριμέ-