Μοντεσσόρι στο σπίτι με το παιδί (3-12 ετών)

33 ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Τα τέσσερα στάδια ανάπτυξης της δρος Μοντεσσόρι είναι ένα πλαίσιο για να περιγράψουμε πώς αναπτύσσονται οι άνθρωποι από τη γέννηση έως την ωριμότητα, περίπου στην ηλικία των 24 ετών. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα τέσσερα στάδια για να κατανοήσουμε τα χαρακτηριστικά του παιδιού σε κάθε ηλικία, έτσι ώστε να μπορούμε να το στηρίξουμε. Κάθε στάδιο διαρκεί περίπου 6 χρόνια: από 0 έως 6 ετών (βρεφική/νηπιακή ηλικία), από 6 έως 12 ετών (παιδική ηλικία), από 12 έως 18 ετών (εφηβεία) και από 18 έως 24 ετών (ωριμότητα). Ενδιαφέρον είναι ότι η δρ Μοντεσσόρι συμπεριέλαβε τις ηλικίες από τα 18 έως τα 24 χρόνια πριν η έρευνα για τη λειτουργία του εγκεφάλου ανακαλύψει ότι ο προμετωπιαίος λοβός (όπου βρίσκεται η λογική λήψη αποφάσεων) συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι τα μέσα της δεύτερης δεκαετίας της ζωής μας. Η δρ Μοντεσσόρι χρησιμοποίησε τον όρο «αναγέννηση» για να περιγράψει τις αλλαγές που συμβαίνουν στο παιδί καθώς περνάει από το ένα στάδιο στο άλλο. Σε κάθε στάδιο μπο­ ρεί να νιώθουμε ότι εμφανίζεται ένα διαφορετικό παιδί, με άλλα χαρακτηριστικά και ανά­ γκες, ένα παιδί που εκδηλώνει τις ανθρώπινες τάσεις και μαθαίνει με νέους και διαφορετι­ κούς τρόπους. Ακριβώς όπως η πεταλούδα περνάει από πολλά και διαφορετικά στάδια μέ­ χρι να πάρει την τελική της μορφή. Κάθε στάδιο ανάπτυξης χτίζεται πάνω στο προηγούμενο, μιας και οι κατακτήσεις του κάθε σταδίου προετοιμάζουν και βάζουν τα θεμέλια για το επόμενο. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι, ενώ η δρ Μοντεσσόρι παρατήρησε πως κάθε στάδιο διαρκεί περίπου έξι χρόνια, η στιγμή της μετάβασης διαφέρει για κάθε παιδί. Για παράδειγμα, άλλα παιδιά αρχί­ ζουν να δείχνουν σημάδια αλλαγής προς το δεύτερο στάδιο στα πεντέμισι χρόνια και άλλα στα εφτά. Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο είναι συνήθως σταδιακή, καθώς το παιδί έχει πολλές φορές το ένα πόδι στο ένα στάδιο και το άλλο στο επόμενο. Μπορούμε να χρη­ σιμοποιήσουμε τις ηλικίες ως οδηγούς και να αναζητούμε τις ενδείξεις και τα χαρακτηριστι­ κά της μετάβασης, τα οποία και θα αναλύσουμε, ώστε να μπορούμε να αναγνωρίσουμε πότε το παιδί μας μεταβαίνει από το ένα στάδιο στο άλλο. Όταν κατανοήσουμε το κάθε στάδιο, τότε θα μπορούμε να προσαρμόσουμε τη μέθοδο και τον τρόπο δράσης μας, και να προετοιμάσουμε το περιβάλλον, ώστε να ανταποκριθού­ με στις ανάγκες του παιδιού μας. Ο ρόλος μας ως γονείς, φροντιστές, εκπαιδευτικοί ή ενή­ λικες που αγαπούν το παιδί αλλάζει καθώς το παιδί μας περνάει από τα διάφορα στάδια ανάπτυξης.