Μοντεσσόρι στο σπίτι με το παιδί (3-12 ετών)

26 Η δρ Μοντεσσόρι χρησιμοποίησε τον κύκλο ζωής της πεταλούδας –αυγό, προνύμφη, χρυσαλλίδα και, τέλος, πεταλούδα–, για να περιγράψει την ανάπτυξη του παιδιού. Το παιδί ακολουθεί ένα παρόμοιο μονοπάτι: σε κάθε στάδιο, είναι εντελώς διαφορετικό πλάσμα. Με­ γαλώνει και αλλάζει σωματικά και ψυχικά. Μερικές φορές οι αλλαγές είναι φανερές και άλλες φορές αδιόρατες. Κάποιες φορές είναι άβολες –τόσο για το παιδί όσο και για εμάς– και δύσκολο να τις καταλάβεις. Αλλά οι αλλαγές αυτές είναι μέρος της φυσικής πορείας της ανάπτυξης προς την ενηλικίωση. Για να ξεδιπλώσει τα φτερά του και να πετάξει. (Μια πολύ όμορφη ιστορία με την Τζούνιφα και τα παιδιά της να παρακολουθούν την ανά­ πτυξη μιας πεταλούδας, «A Caterpillar’s Journey», βρίσκεται στο διαδικτυακό παράρτημα αυτού του βιβλίου, στο workman.com/montessori. ) ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ «Σπουδαία συνεισφορά της δρος Μοντεσσόρι στη μελέτη του παιδιού ήταν οι αν­ θρώπινες τάσεις… Οι ανθρώπινες τάσεις είναι εγγενείς στον άνθρωπο. Είναι τα χαρακτηριστικά, οι κατευθύνσεις που επέτρεψαν στο ανθρώπινο ον, από την πρώτη του στιγμή πάνω στη Γη, να αποκτήσει συνείδηση του περιβάλλοντός του, να το γνωρίσει και να το κατανοήσει… Κάθε παιδί, καθώς γεννιέται, εισέρχεται, όπως και ο πρώτος άνθρωπος, σε ένα περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί για εκείνο, το οποίο όμως του είναι άγνωστο. Για να ζήσει τη ζωή του με ασφάλεια μέσα σε αυτό το περιβάλλον, πρέπει να βρει τον τρόπο να αποκτήσει γνώση αυτού του κόσμου. Αυ­ τός ο τρόπος είναι μέσω των ανθρώπινων τάσεων». —Margaret E. Stephenson, Dr. Maria Montessori – A Contemporary Educator? Ανθρώπινες τάσεις ονομάζονται οι προδιαθέσεις που έχει από τη φύση του κάθε ανθρώπινο ον – ο τρόπος που σκεφτόμαστε και δρούμε για να προσαρμοστούμε στο περιβάλλον μας και να καλύψουμε τις υλικές, συναισθηματικές και διανοητικές μας ανάγκες. Όταν ικανο­ ποιούνται οι ανθρώπινες τάσεις, επιτυγχάνεται η αυτοδόμηση του παιδιού (ο τρόπος που αφομοιώνει και ανακαλύπτει τα πάντα γύρω του για να διαμορφώσει την προσωπικότητά του), καθώς και η προσαρμογή του (το πώς το παιδί γίνεται πολίτης του χώρου, του χρόνου και του πολιτισμού του). Οι ανθρώπινες τάσεις είναι ο θεμέλιος λίθος της μοντεσσοριανής προσέγγισης. Ο ρόλος μας ως φροντιστές είναι να εξασφαλίσουμε τις κατάλληλες συνθήκες για την εκδήλωση των ανθρώπινων τάσεων απομακρύνοντας τυχόν εμπόδια που θα δυσχέ­ ραιναν τη διαδικασία.