Μεγάλες προσδοκίες: Το όνειρο της Ευρώπης 1999-2021

ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ: ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 1999-2021 60 ήταν μια μικρόσωμη ευκίνητη γυναίκα με αλογοουρά. Η λοχαγός Καρί­ να Βίντερνταλ είχε την άκαμπτη στάση μιας αξιωματικού καριέρας –«Εδώ δεν τρέχουμε ποτέ, πάντα περπατάμε. Δεν θέλουμε ένταση όταν δεν χρειάζεται ένταση» – και ταυτόχρονα τα μάτια της ζωήρευαν όταν σκε­ φτόταν μια ερώτηση. Μιλήσαμε για πολύ περισσότερη ώρα απ’ ό,τι κι οι δυο μας είχαμε σκοπό. Για τη δουλειά της, για τον ρόλο των γυναικών στον νορβηγικό στρατό, για τα κίνητρά της. Στο μεταξύ το προαύλιο γέμιζε. Ο μισός λόχος ετοιμαζόταν για μια τετραήμερη άσκηση στα δάση, η οποία συμπεριλάμβανε και τρεις παγωμένες νύχτες. Τα πρόσωπα βάφτηκαν μαύρα, μοιράστηκαν όπλα και σφαίρες, τα δύο ηλικιωμένα ερπυστριοφόρα –της δεκαετίας του ογδόντα– μπήκαν μπρος, κάτω από ένα κράνος πετάγονταν δυο κοριτσίστικες πλεξούδες. Ρώτησα τη λοχαγό Βίντερνταλ αν έβλεπε το Occupied , μια τηλεοπτική σειρά που αρχίζει με την εξαφάνιση ενός ερευνητή δημοσιογράφου σε τούτη τη χιονισμένη παραμεθόρια πεδιάδα, και τότε ξαφνικά εισβάλλει ο ρωσικός στρατός. Κούνησε καταφατικά το κεφάλι της. «Σκεφτόμουν: ω, Θεέ μου, εδώ κάποιος θίγει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Ως διοικη­ τής αναρωτιέσαι κάθε τόσο: πώς θα αντιδράσω τότε; Πώς πρέπει να το δικαιολογήσω στα παιδιά μου; Πάντα αυτό σε απασχολεί, το πώς να είσαι προετοιμασμένος». «Πώς;» «Είμαστε σε θέση να πολεμήσουμε καλά, αλλά είμαστε μικρή χώρα. Δεν ξέρω πώς να το πω, αλλά: δεν έχουμε τα κατάλληλα μέσα, έχουμε όμως τη βούληση. Ενυπάρχει στην ιστορία μας. Έχουμε να χάσουμε πολλά: μια όμορφη χώρα, τις αξίες μας… Όσο μεγαλώνω, τόσο συνει­ δητοποιώ ότι υπάρχουν τόσα πολλά για να πολεμήσει κανείς». «Για να πεθάνει επίσης;» «Κοίτα, μια φωτογραφία των παιδιών μου. Αυτά είναι για μένα η Νορβηγία. Είμαστε τόσο τυχεροί που μπορούμε και ζούμε εδώ, και θέλω να συνεχίσουμε έτσι. Γι’ αυτό είμαι στον στρατό». «Και αυτοί οι φαντάροι, εδώ στο προαύλιο;» «Αν τους έθετες αυτή την ερώτηση, ορισμένοι θα πουν ναι. Και άλλοι δεν θα πουν τίποτα».