Μεγάλες προσδοκίες: Το όνειρο της Ευρώπης 1999-2021

2 | ΕΙΡΗΝΗ 59 ντσέρτο για πιάνο του Μπαχ – τι πολιτισμένη χώρα κι αυτή! Μπορούσα να συνοδέψω την περιπολία του διοικητή Βίντερε με τους άντρες του, Φόσεν, Άντερσον, Σέρλεκ και Όσε. Είχαν ειλικρινή πρόσωπα, έκαναν τη θητεία τους, μάλιστα, αλλά είχαν συγκεκριμένη ειδικότητα. Οπλισμέ­ νοι σαν αστακοί οδηγούσαν τα μπάγκι τους γύρω από το τζιπ μας. Το ταμπλό μας έδειχνε παμπάλαιο και φθαρμένο, τα κουμπιά και το τιμόνι έμοιαζαν περισσότερο μ’ αυτά ενός χαριτωμένου αυτοκινήτου αντίκας. «Σωστά, αυτό το τζιπ χρονολογείται από τη δεκαετία του εβδομήντα. Πέρσι μας έδωσαν καινούργια, αλλά στους τριάντα βαθμούς υπό το μηδέν σταματούσαν να δουλεύουν. Αυτά τα παλιά ρημάδια παίρνουν πάντα μπρος. Τα συντηρούμε με ανταλλακτικά από τα χαλασμένα. Τι να κάνουμε». Ανεβήκαμε έναν λόφο, το παλιό παρατηρητήριο ήταν πλήρως αυτο­ ματοποιημένο, είχαμε θέα μια όμορφη και ερημική λίμνη, στα πόδια μας τα ρωσικά σύνορα, στο βάθος άλλο ένα νορβηγικό παρατηρητήριο, μεγάλο αυτή τη φορά. Εδώ η οπτικοακουστική παρακολούθηση ήταν η κύρια ενασχόληση. Εκείνη τη στιγμή η σχέση ανάμεσα στα ρωσικά και τα νορβηγικά στρατεύματα εδώ στα σύνορα ήταν χαλαρή. Αντάλλασσαν πληροφορίες για περιστατικά και περίεργους περαστικούς και παλιότερα διοργάνωναν μια φορά τον χρόνο έναν ποδοσφαιρικό αγώνα – πάντα οι Ρώσοι κέρ­ διζαν. Αλλά και εδώ ψυχράνθηκαν οι σχέσεις. «Όταν συναντάμε Ρώσους τώρα χαιρετιόμαστε μ’ ένα νεύμα του κεφαλιού. Τίποτα παραπάνω. Μια φορά τον χρόνο, το φθινόπωρο, οι διοικητές συναντιούνται για να κάνουν μαζί ένα πέρασμα από τη συνοριογραμμή. Ύστερα πάντα τρώνε μαζί. Αλλά το ποδόσφαιρο πάει». Το έβρισκαν κρίμα. Ήξερα βέβαια ότι οι Νορβηγοί γνώριζαν αυτή την αφιλόξενη περιο­ χή όσο κανείς άλλος και ότι επιφύλασσαν ακόμα μύριες εκπλήξεις στον εχθρό σε περίπτωση επίθεσης, αλλά και πάλι. Ήταν αυτά τα παιδιά, με τα μπάγκι τους και τα σκούτερ χιονιού τους και τα ωραία ονόματά τους στο τσεπάκι στο στήθος τους, ήταν αυτά τα χαριτωμένα παιδιά που αποτελούσαν την πρώτη γραμμή. Όλοι εδώ ήταν μικροί στην ηλικία, οι υπαξιωματικοί ήταν εικοσιπεντά­ ρηδες, ο μεγαλύτερος αξιωματικός ήταν τριανταπεντάρης. Διοικητής