Μεγάλες προσδοκίες: Το όνειρο της Ευρώπης 1999-2021

2 | ΕΙΡΗΝΗ 73 ρίξει μια ματιά στην άλλη πλευρά των ρωσικών συνόρων. Και αυτή η πρώτη γνωριμία με τη Δύση ήταν πολύ πιο σοκαριστική από την επί­ γνωση ότι ορισμένοι συμπατριώτες τους είχαν γίνει ξαφνικά εκπληκτι­ κά πλούσιοι χάρη σε διάφορες κομπίνες. Με τα λόγια της ρωσίδας συγγραφέως και δημοσιογράφου Μάσα Γκέσεν: «Δεν έβλεπαν τους εαυ­ τούς τους ως φτωχά άτομα, όχι, έβλεπαν τους εαυτούς τους ως ανθρώ­ πους από μια φτωχή χώρα». Αυτό εξηγούσε, εν μέρει, τη σύγχυση για το Cosmopolitan . Με όποιον κι αν μιλούσα, όλοι είχαν άποψη. Αφού το Cosmopolitan έδειχνε έναν νέο τρόπο ελευθερίας, νέα πρότυπα, νέα παραδείγματα της καλύτερης ζωής – και, μες στο χάος που υπήρχε τότε, ο κόσμος είχε τεράστια ανάγκη από κάτι τέτοιο. «Τα περισσότερα αφεντικά εδώ είναι είτε τέως κομμουνιστές είτε εγκληματίες είτε διεφθαρμένοι» μου είπε μια γυναίκα τότε. «Επιπλέον είναι συχνά καθίκια. Το Cosmopolitan δείχνει αδέσμευτες εργαζόμενες γυναίκες, μορφωμένες, έτοιμες για τη μεταμοντέρνα κοινωνία. Αυτές είναι οι νικήτριες, όχι οι άντρες». Αλλά μια άλλη γυναίκα παρέμενε απαισιό­ δοξη. «Το μήνυμα του Cosmo είναι και πάλι ένα αφήγημα που συγκρού­ εται απ’ όλες τις απόψεις με την καθημερινή ζωή. Εμείς στη Ρωσία προ­ φανώς χρειαζόμαστε πάντα ένα τέτοιο όνειρο, μια σκληρή αντιπαράθεση μεταξύ ενός μακρινού κόσμου και της δικής μας δύσκολης ζωής». 5 Το 1999 η θέση του Μπαρίς Γιέλτσιν είχε γίνει εξαιρετικά επισφαλής. Κυκλοφορούσαν φήμες ότι ο πρόεδρος έπινε σαν σφουγγάρι, τον έβλε­ πες κυριολεκτικά να παραπατάει. Στην πραγματικότητα ήταν εδώ και χρόνια βαριά άρρωστος – ολλανδοί γιατροί που τον θεράπευαν θα το επιβεβαίωναν αργότερα. Παρ’ όλα αυτά δίστασε πολύ ώσπου να υπο­ δείξει ένα διάδοχο. Δεν μπορούσε να παρακάμψει την παντοδυναμία της FSB, ταυτόχρονα αυτός ο καινούργιος άντρας έπρεπε να είναι και αξιόπιστο μέλος της δικής του ομάδας. Αλλιώς υπήρχε μεγάλη πιθανό­ τητα να καταλήξει ο ίδιος –και κυρίως η κόρη του– στη φυλακή λόγω διαφθοράς.