Μεγάλες προσδοκίες: Το όνειρο της Ευρώπης 1999-2021

2 | ΕΙΡΗΝΗ 71 μυστικές υπηρεσίες και οι ρώσοι μαφιόζοι. Εργαζόταν με τόση «βάναυ­ ση αποφασιστικότητα» που σύντομα απέκτησε το παρατσούκλι «Στάζι». Εκείνα τα χρόνια ο Πούτιν και οι διεφθαρμένοι συνεργάτες του έβγαλαν μια περιουσία, οι αρχιμαφιόζοι ήταν μεταξύ των καλύτερων φίλων τους. Αφού οι τελευταίοι είχαν μεγάλη ανάγκη από το γραφείο του για άδειες εξαγωγής, απαλλαγές, βίζες και ξέπλυμα χρήματος. Χωρίς την έγκριση του Πούτιν ούτε ένα ρούβλι δεν έφευγε από τη χώρα. Πολύ γρήγορα ο τόπος βούιζε από τα σκάνδαλα γύρω από το δημαρ­ χείο του Σόμπτσιακ. Μέσα σε έναν χρόνο ο Πούτιν και οι υφιστάμενοί του βρέθηκαν με μια έρευνα στην πλάτη τους: το γραφείο του είχε εγκρί­ νει μια εντολή για την εξαγωγή ξυλείας, μετάλλων και άλλων αποθεμά­ των των ακόμα υφιστάμενων κρατικών επιχειρήσεων αξίας 120 εκα­ τομμυρίων δολαρίων, με αντάλλαγμα μια μεγάλη ποσότητα τροφίμων από το εξωτερικό. Όμως η πεινασμένη Αγία Πετρούπολη ποτέ δεν θα έβλεπε το παραμικρό από αυτή τη βοήθεια. Η διαφθορά λειτουργούσε σαν ιός. «Το 1994 ο απλός δημόσιος υπάλληλος Ντμίτρι Μεντβέντεφ κατείχε το 10 τοις εκατό του μεγαλύτερου εργοστασίου κυτταρίνης και χαρτιού της Ευρώπης» διαπίστωσαν τα δικαστήρια για τον υπ’ αριθμό δύο του Πούτιν. Αυτό τα λέει όλα για τον πλουτισμό του ίδιου του Πού­ τιν. Η δικαστική έρευνα χάθηκε γρήγορα από το τραπέζι. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε τις δικές του μεθόδους για να οδηγήσει την ανομία στη σωστή τροχιά. Αρκετά γρήγορα κατάφερε να δαμάσει τις το­ πικές μαφίες με ένα συμβόλαιο: κάτσε φρόνιμα και κανόνισε τις δουλειές σου μαζί μας, τότε εμείς θα σε αφήσουμε ήσυχο. Αργότερα θα χειριζόταν τους ολιγάρχες και τις άλλες ρωσικές συμμορίες με τον ίδιο τρόπο. Έτσι έβαλε τη βάση για μια ισχυρή, ομαλή και καλά οργανωμένη κλεπτοκρατία. Αφού ο Σόμπτσιακ έχασε τις εκλογές το 1996, ο Πούτιν έφυγε για τη Μόσχα. Το τι συνέβη τα επόμενα χρόνια συνεχίζει να είναι νεφελώ­ δες. Ο Πούτιν ανέλαβε ηγετικό ρόλο στο μάνατζμεντ του Κρεμλίνου, δυο χρόνια αργότερα ήταν επικεφαλής της FSB –μιας διαδόχου της Κα Γκε Μπε–, άλλον έναν χρόνο αργότερα ήταν πρωθυπουργός της ρωσικής ομοσπονδίας. Σε ποιον ήταν πιο αφοσιωμένος, στη φάρα του Γιέλτσιν ή στην FSB, αυτό παρέμενε ασαφές. * * *