Μεγάλες προσδοκίες: Το όνειρο της Ευρώπης 1999-2021

ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ: ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 1999-2021 68 Γκε Μπε, την ισχυρότερη και εξυπνότερη οργάνωση εντός της τέως Σο­ βιετικής Ένωσης. Στην Κα Γκε Μπε είχαν καταλάβει από νωρίς ότι το σοβιετικό σύστημα έπνεε τα λοίσθια, και κατά τη διάρκεια των μεταρρυθ­ μίσεων του προέδρου Γκορμπατσόφ οι άνθρωποι της Κα Γκε Μπε ήδη ασχολούνταν με το στήσιμο δικών τους επιχειρήσεων και εμπορικών καναλιών, με προσανατολισμό στη Δύση. Αφού εκεί υπήρχαν δικαιοσύ­ νη και ασφάλεια, εκεί μπορούσες να επενδύσεις χρήματα με ήσυχη καρ­ διά, στην Κα Γκε Μπε αυτό το ήξεραν πολύ καλά. Εκατοντάδες εταιρείες φαντάσματα ιδρύθηκαν για να μεταφέρουν την περιουσία των κομματικών αρχηγών και να διασφαλίσουν το έργο της πληροφόρησης για το μέλλον. Στα άγρια χρόνια μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης τόσο η κρατική εξουσία –αφού οι παλιοί απαράτσικ ήξεραν πολύ καλά τον δρόμο– όσο και οι οικονομικές κι εμπορικές γραμμές ήταν ως επί το πλείστον στα χέρια της Κα Γκε Μπε. Όποιος στην Άγρια Ανατολή ήθελε να επωφεληθεί από τη θεραπεία σοκ, τις απαλλοτριώσεις και τις ιδιω­ τικοποιήσεις, αργά ή γρήγορα σκόνταφτε στην Κα Γκε Μπε. Στους δρόμους η οικονομία είχε περάσει στις αρχές της δεκαετίας του ενενήντα στα χέρια των γκάνγκστερ και της μαφίας. Στις επαρχιακές πόλεις οι έμποροι ναρκωτικών δεν πουλούσαν πια ηρωίνη αλλά κρο­ κοντίλ, ένα αυτοσχέδιο μείγμα από χάπια κωδεΐνης και ορισμένα συν­ θετικά καθαριστικά. Και η βότκα είχε παραγίνει ακριβή για εκατομμύρια Ρώσους, τώρα έπιναν σπιρτ, χημική αιθανόλη ή καθαριστικό τζαμιών. Θυμάμαι πως οι συνταξιδιώτες μου στο Κόκκινο Βέλος, το νυχτερινό τρένο από την Αγία Πετρούπολη στη Μόσχα, εκείνα τα χρόνια έδεναν τα χερούλια της πόρτας του κουπέ μ’ ένα σκοινί πριν κοιμηθούν. «Ποτέ δεν ξέρεις». Οι ισορροπίες δυνάμεων καθορίζονταν από πολέμους με­ ταξύ των συμμοριών. Ο αριθμός δολοφονιών αυξήθηκε σε περίπου τριάντα την ημέρα. «Κατάλαβα ότι αυτός ο καινούργιος κόσμος δεν ήταν για μένα, αλλά για ένα άλλο είδος ανθρώπων» είπε μία από τους αυτό­ πτες μάρτυρες, η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς. «Η μούργα βγήκε στην επιφάνεια, κι άλλη επανάσταση. Οι δρόμοι γέμισαν με μάγκες με αθλητικές φόρμες. Λύκοι! Αυτοί ποδοπατούσαν τους πάντες». Γκάνγκστερ υπήρχαν πάντα, και στη σοβιετική εποχή, αλλά λιγότερο ή περισσότερο υπογείως. Πολλά πράγματα ήταν δυσεύρετα και σπάνια