Κομπολόι στο χώμα
Πρώτη έκδοση Mάιος 2026 Επιμέλεια έκδοσης Ελένη Μπούρα Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Λελούδη Σχεδιασμός εξωφύλλου Ρεντουάν Αμζλάν Σελιδοποίηση Γιώτα Μπόμπου © 2026, Eκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και Χίλντα Παπαδημητρίου ISBN 978-618-03-4014-3 ΒOΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 84014 Κ.Ε.Π. 6086, Κ.Π. 19887 Δεν επιτρέπεται η με οποιονδήποτε τρόπο χρήση ή αναπαραγωγή ολόκληρου ή μέρους του βιβλίου με σκοπό την εκπαίδευση τεχνολογιών ή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Το παρόν έργο προστατεύεται από τη διαδικασία εξόρυξης κειμένου και δεδομένων (Άρθρο 4(3) Οδηγία (ΕΕ) 2019/790). Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Nόμου (N. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε μέσο ή τρόπο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου. Eκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα, τηλ.: 211 3003500 metaixmio.gr • [email protected] Κεντρική διάθεση Ασκληπιού 18, 106 80 Αθήνα, τηλ.: 210 3647433 Bιβλιοπωλεία ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ • Aσκληπιού 18, 106 80 Aθήνα, τηλ.: 210 3647433 • Πολυχώρος, Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα τηλ.: 211 3003580, fax: 211 3003581 Αστυνομικό
Χίλντα Παπαδημητρίου Κομπολόι στο χώμα ΝΟΥΑΡ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
Στον Πυθαγόρα
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
11 Τετάρτη 6 Απριλίου 2016 Τώρα το πλοίο έχει σαλπάρει κι από τα μάτια σβήνει η στεριά. Μες στα κατάρτια πετούνε οι γλάροι κι εγώ σου λέω έχε γεια. ΗΑθήνα ήταν κάποτε μια όμορφη πόλη, που ξυπνούσε χαμογελαστή κάθε πρωί, τριγυρισμένη από βουνά και δροσερούς λόφους και μια γαλάζια θάλασσα που της έβρεχε τα πόδια. Οι κάτοικοί της όμως, που δεν ήταν ούτε όμορφοι ούτε χαμογελαστοί, αποφάσισαν να γκρεμίσουν τα παλιά αρχοντικά και τα μικροαστικά σπιτάκια τους, για να τα αντικαταστήσουν με άσχημες πολυκατοικίες χωρίς χαρακτήρα. Στη συνέχεια πήραν σειρά τα βιομηχανικά κτίρια, που έμεναν άδεια μετά την αποβιομηχάνιση της χώρας, τη δεκαετία του ’90. Λες και διατηρώντας την Ακρόπολη στη θέση της οι Αθηναίοι είχαν κάνει το καθήκον τους απέναντι στην πόλη εφ’ όρου ζωής. Τίποτα απ’ αυτά δεν απασχολούσε τον Μένη, τον εργάτη που χειριζόταν την μπουλντόζα στο εγκαταλειμμένο εργοστάσιο της Columbia, εκείνο το πρωινό του
12 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Απριλίου 2016. Το χρυσό αθηναϊκό φως τόνιζε ακόμα περισσότερο την καταστροφή και την εγκατάλειψη που επικρατούσε στον χώρο. Το μόνο που ενδιέφερε τον Μένη ήταν να ξεμπερδέψει γρήγορα με τα σκαψίματα, για να προλάβει να πιει ένα ουζάκι στο Καφενείον Η Ωραία Νάξος πριν γυρίσει σπίτι για τη μεσημεριανή του σιέστα. Όση ώρα περίμενε τον εργολάβο να του δείξει σε ποιο σημείο ακριβώς θα έσκαβε, σφύριζε αφηρημένα ένα παλιό λαϊκό τραγούδι, το σήμα των διαφημιστικών ραδιοφωνικών εκπομπών της Columbia προ αμνημονεύτων χρόνων. Άλλη μια ειρωνεία της ζωής. Ο ίδιος, αν τον ρωτούσες τι σφύριζε, δεν θα ήξερε να απαντήσει, παρότι μουρμούριζε κάθε τόσο μηχανικά: «Τώρα το πλοίο έχει σαλπάρει κι από τα μάτια σβήνει η στεριά». Δεν ασχολούνταν με τραγούδια και μουσικές, μετρούσε μόνο και ξαναμετρούσε τα χρόνια που έμεναν ως τη σύνταξη, για να επιστρέψει στο χωριό του στην ορεινή Νάξο. Ο υπεργολάβος που είχε αναλάβει την επιδιόρθωση της βλάβης του υπόγειου σωλήνα της ΕΥΔΑΠ μελετούσε το σχεδιάγραμμα των σωληνώσεων. Σήκωσε το κεφάλι του κι έδειξε δίπλα στη λασπωμένη λίμνη που είχε δημιουργήσει το νερό αναβλύζοντας ολονυχτίς. Ο Μένης έβαλε όπισθεν και κατέβασε την ατσάλινη φαγάνα, που άρπαξε στα δόντια της μια μεγάλη μπουκιά χώμα. Ο Αλέκος, ο Αλβανός εργάτης, περίμενε παραπέρα μ’ ένα φτυάρι για να βαθύνει αρκετά την τρύπα, ώστε να μπει και να μπαλώσει πρόχειρα το σπάσιμο. Η δημοτική αρ-
13 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ χή τούς είχε ενημερώσει πως σύντομα θα άλλαζε όλες τις παλιές σωληνώσεις, οι οποίες, εκτός των διαρκών βλαβών λόγω παλαιότητας, περιείχαν αμίαντο. Όταν ο Μένης τελείωσε, ο Αλβανός πήδησε μέσα στο χαντάκι και άρχισε να φτυαρίζει το νωπό χώμα. Λίγα λεπτά αργότερα σταμάτησε και φώναξε: «Αφεντικό! Κοίτα δω τι βρήκα!». Ο εργολάβος ρώτησε αφηρημένα: «Τι βρήκες, Αλέκο; Κανένα μπαούλο με λίρες;». Ο Αλβανός τότε ύψωσε το εύρημά του: ένα ανθρώπινο μηριαίο οστό. Το παλιό εργοστάσιο της Columbia είχε να δει τόσο κόσμο από τα χρόνια που ηχογραφούσαν εκεί όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες του ελληνικού τραγουδιού, τότε που προμήθευε με δίσκους βινυλίου την Ελλάδα, τη Μέση Ανατολή και όλα τα Βαλκάνια. Τρία περιπολικά και το βανάκι της Σήμανσης είχαν αδειάσει καμιά δεκαριά άτομα, ο φωτογράφος της αστυνομίας στεκόταν σε ετοιμότητα, ενώ ένας αστυφύλακας προσπαθούσε να απομακρύνει τους δημοσιογράφους και τους διάφορους περίεργους που είχαν μαζευτεί με τα κινητά στο χέρι. Είναι ανεξήγητη η λαχτάρα του μέσου ανθρώπου για φρίκη – αρκεί να μην έχει σχέση με τον ίδιο. Όλοι κοιτούσαν προς την κεντρική πύλη, περιμένοντας τον επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Εγκλημάτων κατά Ζωής, κι έτσι δεν πρόσεξαν μια λαχανί βέσπα που σταμάτησε δίπλα στο συρματόπλεγμα της περίφραξης. Ένα αδύνατο χέρι ανασήκωσε το συρματόπλεγμα για να περάσει
14 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ η βέσπα, η οποία σταμάτησε δίπλα στο βανάκι. Η ψηλόλιγνη κοπέλα στην οποία ανήκε το χέρι και η βέσπα, ντυμένη με μπλουτζίν και μαύρο δερμάτινο μπουφάν, έβγαλε το λαχανί κράνος της και πλησίασε στο χαντάκι με το αργό βήμα του Κλιντ Ίστγουντ όταν μπαίνει σε έρημη πόλη της Άγριας Δύσης. Ήταν η αστυνόμος Αΐντα Μητροπούλου, το νούμερο δύο της Υποδιεύθυνσης Εγκλημάτων κατά Ζωής. «Τι έχουμε εδώ;» γάβγισε για να διακόψει την οχλαγωγία και να δώσει το μήνυμα για το ποιος κάνει κουμάντο. «Στη διάρκεια εργασιών για την επιδιόρθωση σωλήνων ύδρευσης, ο εργάτης ξέθαψε ανθρώπινα οστά» την ενημέρωσε ο αστυνόμος Γεωργίου. «Περιμένουμε τον ιατροδικαστή για να μπορέσει στη συνέχεια η Σήμανση να προβεί στη συγκέντρωση στοιχείων». Κανείς δεν φαινόταν ιδιαίτερα σοκαρισμένος από τη μακάβρια ανακάλυψη. Ο Αλβανός, μόλις παρέδωσε τα οστά, στήθηκε καμαρωτός μπρος στους δημοσιογράφους. «Δεν είναι πτώμα» είπε. «Κόκαλα παλιά είναι, αλλά δεν ξέρω πόσο παλιά. Και είναι από δύο ανθρώποι. Δούλευα νεκροθάφτης σε Άγιο Σαράντη και ξέρω». Ο Μένης έφυγε να προλάβει το ουζάκι του, σιγοτραγουδώντας: «Σίγουρα θα πάμε, μιας και φτάσαμε ως εκεί, εσύ στο χώμα κι εγώ στη φυλακή». Η Μητροπούλου πρόσεξε ότι, εκτός από λίγους δημοσιογράφους, μόνο ένα κανάλι είχε στείλει τηλεοπτικό
15 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ συνεργείο, κάτι που της έκανε εντύπωση. Φαίνεται ότι το κοινό ενδιαφέρεται πια μόνο για ποτάμια αίματος και σφαγμένη σάρκα, σκέφτηκε. Μια ξερακιανή ρεπόρτερ αυτοσχεδίαζε ιδρωμένη μπροστά στην κάμερα, προσπαθώντας να στήσει ένα σενάριο για «το ειδεχθές έγκλημα που είχε αποκαλυφθεί λόγω βλάβης της ΕΥΔΑΠ». Εκνευρισμένη από τη φασαρία, η Μητροπούλου διέταξε την εκκένωση του περίβολου από όποιον δεν είχε δουλειά. Ύστερα φόρεσε ένα ζευγάρι γάντια από λατέξ και πήδησε στο χαντάκι. Ο ιατροδικαστής είχε καταλήξει στο συμπέρασμα πως τα οστά ανήκαν σε δύο άτομα και, παρότι ο Αλβανός επέμενε ότι είχε ψάξει καλά –«δεν ξέρω εγώ από κόκαλα πεθαμένα;»–, η αστυνόμος ήθελε να το διαπιστώσει με τα ίδια της τα μάτια. Ή μάλλον με τα ίδια της τα χέρια, αφού, δίνοντας το μπουφάν της στον αστυνόμο, έμεινε μ’ ένα μαύρο κοντομάνικο μπλουζάκι με το logo Megadeath και γονατίζοντας άρχισε να σκαλίζει τα χώματα στην περιφέρεια και στις γωνίες του χαντακιού. Χώνοντας τον δεξή της πήχη βαθιά στη γη, πασπάτεψε κάτι στρογγυλεμένο και το τράβηξε όσο πιο μαλακά γινόταν. Το κρανίο διαλύθηκε σχεδόν μέσα στη χούφτα της και ο επικεφαλής της Σήμανσης συγκέντρωσε τα θραύσματα στο ειδικό σακουλάκι. Η αστυνόμος συνέχισε την ανασκαφή, αλλά τα υπόλοιπα ευρήματα δεν ήταν εξίσου εντυπωσιακά: μερικά ακόμα θρυμματισμένα οστά, η λαστιχένια σόλα ενός αντρικού παπουτσιού, μια αγκράφα. Προτού εγκαταλείψει την προσπάθεια,
16 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ψαχούλεψε πάλι τον σωλήνα στο σημείο που βυθιζόταν στο νωπό χώμα. Το δάχτυλό της σκάλωσε σε κάτι. Έχωσε το χέρι της πιο βαθιά και τέντωσε τα δάχτυλά της. Ύστερα τα τράβηξε έξω, αναφωνώντας: «Όπα! Τι έχουμε εδώ;». Από τον δείκτη της κρεμόταν ένα κεχριμπαρένιο κομπολόι που είχε διατηρηθεί ανέπαφο, καθώς οι χάντρες του ήταν περασμένες σε μια ασημένια αλυσίδα. Το σκούπισε πρόχειρα στο παντελόνι της, αδιαφορώντας για τις λάσπες, και το σήκωσε στο φως. Μετά έριξε το κομπολόι στο ειδικό σακουλάκι και το φύλαξε σε μια εσωτερική τσέπη του μπουφάν της.
17 1 Από την περσινή άνοιξη του 2015 τα πάντα είχαν έρθει τα πάνω κάτω. Φυσικά, την κάθε αλλαγή κυβέρνησης ακολουθούν κρίσεις στα Σώματα Ασφαλείας, εν προκειμένω όμως, όπως γράφτηκε σε έγκριτη εφημερίδα: «Στελέχη της λεωφόρου Κατεχάκη μιλούν για “αποχώρηση από την ΕΛ.ΑΣ. ιδιαίτερα εξελίξιμων αξιωματικών με αστυνομικά προσόντα, οι οποίοι υπολογίζονταν τα επόμενα χρόνια για τις κορυφαίες θέσεις και την καθοδήγηση του αστυνομικού σώματος”. Ταυτόχρονα κάνουν λόγο για επιλογές που δεν σχετίζονται με αυστηρώς υπηρεσιακά κριτήρια». Αυτό το περσινό, πάντως, ήταν αλλούτερο, όπως επαναλάμβανε αδιάκοπα ο αστυνόμος Γεωργίου. Είχε ξαναρχίσει το κάπνισμα, για να ξεπεράσει το σοκ και την οργή του. Πού ξανακούστηκε να τοποθετηθεί μια γυναίκα επικεφαλής στην Υποδιεύθυνση Εγκλημάτων κατά Ζωής; Ήταν, βέβαια, η αρχαιότερη και σπουδαγμένη στο Πάντειο, αυτό της το αναγνώριζε, αλλά πρώτη φορά θα ήταν που θα παραβίαζαν την ιεραρχία, αν την παρέλειπαν; Δεν ήταν μόνο η τοποθέτηση της Μαρίτας Σπανουδάκη, της πιο παλιάς φίλης του Χάρη Νικολόπουλου στο
18 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Σώμα, στην Υποδιεύθυνση Εγκλημάτων κατά Ζωής που προκάλεσε απανωτά εγκεφαλικά στην ανδροκρατούμενη ΓΑΔΑ. Ακολούθησε και η πρώτη ενέργεια της Σπανουδάκη, να ζητήσει τη μετακίνηση της Αΐντας Μητροπούλου από την Υποδιεύθυνση Δίωξης Οργανωμένου Εγκλήματος στο δικό της γραφείο. Όσοι δεν γνώριζαν την Αΐντα πήγαν να το ρίξουν στην πλάκα, αστειευόμενοι για τις συνταγές για σουτζουκάκια που θα αντάλλασσαν οι δύο γυναίκες, μετά όμως έπεσαν πάνω στη Μητροπούλου και τους κόπηκε κάθε διάθεση για πλάκες. Και, καθώς η Μητροπούλου ήταν κόρη στρατιωτικού και δεν μπορούσαν να της προσάψουν αριστερές διασυνδέσεις, οι συνάδελφοί της απέδωσαν την προαγωγή της «σ’ εκείνη τη μαλακία, τις ποσοστώσεις». Στο κυλικείο, ο Μανώλης ο καφετζής, που παρακολουθούσε τα πάντα φτιάχνοντας σάντουιτς και καφέδες και δεν του ξέφευγε κανένα κουτσομπολιό παρά το συνεχές φςςςςς της εσπρεσιέρας, ανέπτυξε στον Γεωργίου τη δική του θεωρία. «Αυτή η αλεπού η Σπανουδάκη είναι Κρητικιά. Όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, έναν Κρητικό θα βρεις από κάτω! Γιατί, εδώ που τα λέμε, πού θα έβρισκαν αριστερό αστυνομικό στο Σώμα; Έχωσαν την Πασόκα για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο, που λέει ο λόγος. Πού το ξέρω ότι η Σπανουδάκη είναι Πασόκα; Γιατί, εσύ ξέρεις κανέναν Κρητικό που να μην είναι;» Μετά το ξήλωμα του κυκλώματος επίορκων αστυνομικών που κάλυπτε ένα δίκτυο τράφικινγκ, το 2012,
19 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ κάποιες υποδιευθύνσεις είχαν μείνει ακέφαλες – όχι τυπικά, αλλά ουσιαστικά. Το πολύπαθο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης είχε αλλάξει ξανά ονομασία και μετονομάστηκε σε Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, και μαζί με την ονομασία του άλλαξαν πολλά. Ανάλογα με τη θέση και τα συμφέροντα του καθενός, κάποιοι λίγοι χαιρέτισαν τις αλλαγές διθυραμβικά, ενώ η πλειοψηφία τις θεώρησε ως το πρώτο βήμα προς την καταστροφή. Για παράδειγμα, προκάλεσε σούσουρο το γεγονός ότι ο Παρασκευάς Γερασιμίδης, το δεξί χέρι του Χάρη Νικολόπουλου που τον είχε αντικαταστήσει για λίγο στην Υποδιεύθυνση Εγκλημάτων κατά Ζωής, ορίστηκε νέος προϊστάμενος της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων. Οι συνάδελφοί του στοιχημάτιζαν σε πόσους μήνες θα εξαναγκαζόταν σε παραίτηση. Η Αΐντα Μητροπούλου είχε επιστρέψει στις αρχές του 2016, ύστερα από μια μεγάλη άδεια άνευ αποδοχών. Είχε χαθεί ξαφνικά, χωρίς να το πάρει είδηση κανείς. Το κατάλαβαν όταν τους έλειψε – όχι η παρουσία της, αλλά η φασαρία της. Οι μόνοι που ήξεραν τον λόγο της απουσίας της ήταν ο Παρασκευάς και η Μαρίτα, κρατούσαν όμως σφραγισμένο το στόμα τους. Έτσι, όταν μια μέρα η νεαρή αστυνόμος εμφανίστηκε πάλι, κάποιοι λίγοι συνάδελφοι έσπευσαν να την καλωσορίσουν. Η Αΐντα όμως τους έκοψε τον βήχα. Τους έριξε μια ματιά σαν να ήταν όλοι τρελοί, σαν να μην είχε λείψει ούτε
20 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ μία μέρα, και πήγε να παρουσιαστεί στον καινούργιο ΓΑΔΑρχη. Όπως ήταν φυσικό, ο παλιός ΓΑΔΑρχης γνώριζε τον λόγο της απουσίας της, αλλά το τελευταίο διάστημα βρισκόταν σε άθλια ψυχολογική κατάσταση και κανείς δεν τολμούσε να τον ρωτήσει οτιδήποτε. Όντας κλασικός μπάτσος, γεννημένος και μεγαλωμένος στα χωριά της Πηνείας του νομού Ηλείας, από οικογένεια εθνικοφρόνων και με παππού που τον είχαν εκτελέσει οι αντάρτες, δεν μπορούσε να αποδεχτεί το γεγονός ότι η αριστερή λαίλαπα είχε καταλάβει την εξουσία. Τα προβλήματα της Αΐντας ήταν το τελευταίο που τον απασχολούσε. Η νεαρή αστυνόμος ήταν πιο αδύνατη από ποτέ, παρότι οι μύες της διαγράφονταν ατσάλινοι κάτω από τη χαρακτηριστική στολή της: μαύρα μπλουζάκια με ονόματα συγκροτημάτων μπλακ και ντεθ μέταλ, μαύρο μπλουτζίν και μαύρο μπουφάν χειμώνα καλοκαίρι. Όταν ένας φρουρός στην είσοδο της ΓΑΔΑ τη ρώτησε αν ακούει μέταλ, νομίζοντας ότι είχε βρει στο πρόσωπό της την αδελφή ψυχή του, εκείνη του έκοψε τον βήχα, δηλώνοντας ότι σιχαίνεται τα μέταλλα, αλλά φοράει τα μπλουζάκια για να βλέπει τον τρόμο και την αηδία στα πρόσωπα των συναδέλφων: Ακόμα κι όσοι δεν τα μιλούσαν τα εγγλέζικα έπιαναν το νόημα ονομάτων όπως οι Necrophagia, Thanatos, Atheist. Η Υποδιεύθυνση Δίωξης Εγκλημάτων κατά Ζωής καταλάμβανε το μισό εμβαδόν του ορόφου και βάσει του οργανογράμματος θα έπρεπε να διαθέτει πενήντα αστυ-
21 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ νομικούς όλων των βαθμών, αν και εκείνη την εποχή είχε λιγότερους, καθώς δεν είχαν αντικατασταθεί ακόμη όλοι όσοι είχαν αποχωρήσει με εθελούσια έξοδο ή είχαν αποταχθεί και συνταξιοδοτηθεί πρόωρα. Παρότι δηλαδή υπήρχε άπλετος χώρος και αρκετά γραφεία ελεύθερα για την εγκατάστασή της, η πρώτη κίνηση της Μητροπούλου ήταν να επιτάξει μια μικρή αποθήκη που βρισκόταν μέσα στο γραφείο της Σπανουδάκη και κάποτε εκτελούσε χρέη αρχείου. Μετά την ψηφιοποίηση των φακέλων της νέας χιλιετίας και τη μεταφορά των παλαιότερων στο τέταρτο υπόγειο της ΓΑΔΑ, οι συνάδελφοι είχαν αρχίσει να στοιβάζουν εκεί διάφορα άχρηστα της υποδιεύθυνσης, όπως πληκτρολόγια, μονάδες υπολογιστών, φαξ και εκτυπωτές που χρειάζονταν επισκευή. Για την περίπτωση που θα βρισκόταν ποτέ κάποιος με διάθεση και χρόνο να τα επισκευάσει. Η Αΐντα, με τη βοήθεια του φίλου της του Φούλη, ενός νερντ από την Υποδιεύθυνση Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, ξεφορτώθηκε τα πάντα, χρήσιμα και άχρηστα, παρά τις διαμαρτυρίες των υπολοίπων, κρατώντας μόνο ένα παλιό ξύλινο γραφείο και μια καρέκλα καφενείου, τα οποία στρίμωξε στο τυφλό δωματιάκι. Όταν η Μαρίτα τής πρότεινε να της εξασφαλίσει μια σύγχρονη ανατομική καρέκλα, η Αΐντα αρνήθηκε κατηγορηματικά. «Δεν θέλω βολική καρέκλα, γιατί θα χαλαρώνω και θα πάψει να λειτουργεί το μυαλό μου. Θέλω να είμαι συνέχεια στην τσίτα μην τυχόν πέσω από την καρέκλα, να με πονάει ο κώλος μου για να έχω λόγο να βγαίνω στους δρόμους».
22 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Τέλος, ζήτησε τη βοήθεια του Χαρίδημου Νικολόπουλου, που την πήγε στον γνωστό του γνωστού στην Καλλιρρόης, ο οποίος πουλούσε μηχανές κάθε λογής, από παπάκια μέχρι τερατώδεις χιλιάρες. Η Αΐντα διάλεξε μια βέσπα ίδια ακριβώς με του Φούλη, σε χρώμα πράσινο λαχανί. «Είμαι άνθρωπος της συνήθειας» εξήγησε στον Χάρη, που εξεπλάγη με την επιλογή της. «Καλόμαθα στη βέσπα του Φούλη, άσε που έχω λαχανί κράνος και λαχανί αθλητικά παπούτσια. Τι δηλαδή, θα τα πετάξω;» Η μόνη αλλαγή πάνω της ήταν τα μαλλιά της. Ειδικά για την επιστροφή της στη ΓΑΔΑ η Αΐντα, που έπιανε το ψαλίδι κι όποιον πάρει ο χάρος, δήλωσε στον Χάρη ότι σκόπευε να τα κόψει μοϊκάνα και, όταν εκείνος προσπάθησε να την αποτρέψει, τον απείλησε: «Μη μου κολλάς, γιατί θα τη βάψω κι αυτή λαχανί!». «Περίμενε να σου διαβάσω το λήμμα του slang.gr, για να ξεστραβωθείς». «Ναι, καλά, τα ξέρω αυτά, για τους Ινδιάνους που ξύριζαν έτσι το κεφάλι τους πριν πάνε στον πόλεμο, τους πανκ και τους γκοθάδες που υιοθέτησαν τη μοϊκάνα και...» «Σκάσε μισό λεπτό κι άκου». Ο Χάρης βρήκε στο κινητό του το slang.gr και διάβασε: «“Το απομονωμένο περήφανο τσουλούφι στην κορυφή της κεφαλής δημιουργεί ευθέως φαλλικούς συνειρμούς, είναι φαλλικό σύμβολο. Όπως οι οβελίσκοι, τα μενίρ, τα αγάλματα των νησιών του Πάσχα και τόσα άλλα μνημεία, η αρρενωπή
23 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ μοϊκάνα διατρανώνει την αδάμαστη ενεργητικότητα του κατόχου της, την ατσάλινη θέλησή του για επικυριαρχία, επιβολή, επικράτηση”. Αυτό θέλεις;». «Πώς τα καταφέρνεις κάθε φορά και με τουμπάρεις, ρε Νεμπράσκα;» Με τα πολλά, ο Χάρης την έπεισε να δοκιμάσει τον Μενέλαο, τον χίπστερ κομμωτή του, στα Εξάρχεια, της έκανε μάλιστα δώρο ένα κούρεμα για να τσεκάρει η ίδια τη συμβατότητά της με το περιβάλλον. Και η Αΐντα κόλλησε, τα βρήκε με τον Μενέλαο, με τον οποίο ανέλυαν με απόλυτη σοβαρότητα τη σημειολογία των ταινιών του Λουί ντε Φινές, πίνοντας κόκα κόλες zero. Και απέκτησε τη συνήθεια να πηγαίνει για κούρεμα μαζί με τον Χάρη, για να βγαίνουν μετά για καφέδες και κουτσομπολιά. Και ο Χάρης; Ο Χάρης Νικολόπουλος; Πού βρισκόταν ο Χαρίδημος ενώ συνέβαιναν όλες αυτές οι κοσμογονικές αλλαγές; Κάποιοι θα αναρωτιέστε: Who the fuck is Χάρης Νικολόπουλος; Πάμε από την αρχή, λοιπόν. Ο Χαρίδημος Νικολόπουλος, Χάρης για τους οικείους του, ήταν για μια δεκαετία περίπου επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Εγκλημάτων κατά Ζωής, στη ΓΑΔΑ. Ο ίδιος θα περιέγραφε τον εαυτό του με την ατάκα του Οβελίξ «δεν είμαι χοντρός, είμαι χαμηλοστήθης», αν και τα λαμπερά γαλάζια μάτια του σε έκαναν να ξεχνάς τον όγκο του. Στην αρχή ήταν φιλικός αλλά κοινωνικά αδέξιος και ντροπαλός, καθώς είχε μεγαλώσει με μια κλα-
24 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ σική αυταρχική Ελληνίδα μάνα*. Χάρη στους φίλους που απέκτησε σταδιακά στο Σώμα, τη Μαρίτα Σπανουδάκη, τον Παρασκευά Γερασιμίδη και τον Νικόδημο Βασιλείου, βγήκε από το καβούκι του, ενηλικιώθηκε ουσιαστικά και έχτισε τη δική του ζωή. Ή όπως επαναλάμβανε: «Τι θα ήμασταν χωρίς τους φίλους μας;»**. Καθώς είναι άνθρωπος που έχει βαθιά πίστη στη δικαιοσύνη και δεν ανέχεται τους επαγγελματικούς συμβιβασμούς, το 2010 έφυγε από το Σώμα, επωφελούμενος από μια εθελούσια έξοδο***. Έζησε στη Ναύπακτο μαζί με τον σκύλο του για δύο χρόνια και επέστρεψε στην Αθήνα το 2012, όταν η μητέρα του διαγνώστηκε με Αλτσχάιμερ πρόωρης έναρξης. Βρέθηκε μπλεγμένος στον φόνο μιας ψυχολόγου και ακτιβίστριας και το έσκασε από τη ΓΑΔΑ για να αποδείξει την αθωότητά του, καθώς δεν εμπιστευόταν τους πρώην συναδέλφους του. Στον αγώνα του τον βοήθησαν ο Νικόδημος Βασιλείου, ένας γκέι υπαστυνόμος που είχε εισχωρήσει ως μυστικός στα κυκλώματα του τράφικινγκ, και η Αΐντα Μητροπούλου, μια νεαρή υπαστυνόμος που δεν μασούσε τα λόγια της και δεν την τρόμαζε η ιεραρχία του Σώματος****. Τώρα ζούσε σε μια μονοκατοικία με μικρό κήπο στα Άνω Πετράλωνα, μαζί με τα δύο σκυλιά του, τον Τζον και τη Γιόκο. Συνέχισε να διαβάζει με πάθος αστυνομι- * Στο πρώτο βιβλίο της σειράς Για μια χούφτα βινύλια. ** Έχουνε όλοι κακούς σκοπούς. *** Η συχνότητα του θανάτου. **** Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου.
25 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ κά μυθιστορήματα, να ακούει μουσική από βινύλια και κασέτες, να βλέπει πολύ σινεμά και να πηγαίνει αραιά και πού σε ροκ συναυλίες μαζί με τις καινούργιες φίλες του, τις διάφορες σκυλομαμάδες που συναντούσε καθημερινά στον λόφο του Φιλοπάππου. Διήγε βίον ήρεμο, περιμένοντας την επόμενη καταστροφή, όπως δήλωνε. Γιατί πάντοτε δεν μας περιμένει μια καταστροφή μόλις στρίψουμε ανέμελοι στην επόμενη γωνία; Πέμπτη 7 Απριλίου Οι φωνές της Μητροπούλου αντηχούσαν ως το ισόγειο της ΓΑΔΑ. «Είσαι σοβαρή; Για λόγους οικονομίας θα πετάξουμε την ευκαιρία να διαλευκάνουμε μια ανεξιχνίαστη υπόθεση;» Με ήρεμη φωνή, η Μαρίτα προσπαθούσε να την κατευνάσει. «Θα περιμένουμε πρώτα το πόρισμα της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας για την πιθανή χρονολογία θανάτου. Διαφορετικά, τι νόημα θα έχει ακόμα κι αν σκάψουμε όλο το οικόπεδο; Για φαντάσου οι σκελετοί να βρίσκονταν εκεί από την Κατοχή ή τον Εμφύλιο;» «Με δουλεύεις, έτσι; Για να με ξεφορτωθείς. Αλλά εγώ δεν θα καθίσω με σταυρωμένα χέρια. Θα αρχίσω την έρευνα στις δηλώσεις εξαφάνισης». «Ποιας περιόδου; Εικάζω ότι τα πτώματα θάφτηκαν εκεί μετά το οριστικό κλείσιμο του εργοστασίου, το 1991. Νωρίτερα ένα τέτοιο περιστατικό δεν θα περνούσε απα-
26 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ρατήρητο. Τόσος κόσμος δούλευε στο εργοστάσιο, δεν μπορεί να μην υπήρχαν φύλακες. Και τα στούντιο δούλευαν ως αργά τη νύχτα». «Είδες που μου λες μπούρδες; Παραδέχεσαι ότι οι σκελετοί είναι νεότεροι κι όχι από την Κατοχή». «Δίκιο έχεις, γι’ αυτό πήγαινε να ελέγξεις τα αρχεία και άφησέ με να ασχοληθώ με τις τρέχουσες υποθέσεις. Πού θα βρίσκεσαι, είπαμε; Σε ποιο υπόγειο εννοώ, για να ξέρω αν θα πιάνει το κινητό σου». «Τα αρχεία μετά το 2000 έχουν ψηφιοποιηθεί. Τα παλιότερα φυλάσσονται στο τέταρτο υπόγειο. Θα χρειαστώ ειδική άδεια και πολλή υπομονή» είπε η Αΐντα και ύστερα άλλαξε ύφος. «Ρε αφεντικούλα, θα τηλεφωνήσεις στον σκατίβλαχο που είναι υπεύθυνος στα αρχεία; Δεν με χωνεύει, γιατί είναι Πυργιώτης χουντικός και μισεί τις γυναίκες. Άσε που βαριέται να κουνήσει τα χέρια του. Ε, αφεντικούλα;» «Αμάν πια! Δεν έχουμε πει να μη με αποκαλείς έτσι;» είπε αγανακτισμένη η Μαρίτα, μαζεύοντας τα χαρτιά της. «Καλά, κυρία Σπανουδάκη μου, ό,τι πεις, κυρία Μαρίτα μου. Εσύ πού πας, ρε αφεντικό, για να έχουμε καλό ρώτημα;» «Στην προγραμματισμένη συνάντηση για την ενημέρωση του Τύπου. Απ' ό,τι καταλαβαίνω, θα με φάνε ζωντανή, καθώς δεν έχουμε ανακαλύψει ακόμη ούτε την ταυτότητα των δύο γυναικών που βρέθηκαν δολοφονημένες στο Μεταξουργείο».
27 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ «Μήπως να έρθω κι εγώ μαζί σου; Για να βουλώσω μερικά στόματα και, ξέρω γω, να τους μοιράσω φωτογραφίες του κομπολογιού;» πρότεινε η Αΐντα, δήθεν αδιάφορα. «Δεν σε θέλω» την έκοψε η Σπανουδάκη. «Θα τσακωθείς με τους δημοσιογράφους και θα μου κάνεις μπάχαλο την ενημέρωση. Αν βρω την ευκαιρία, ίσως να τους δείξω τη φωτογραφία στον προτζέκτορα. Έμαθες αν υπήρχαν αποτυπώματα πάνω στο κομπολόι;» «Βρέθηκε μισό δακτυλικό, αλλά δεν επαρκεί για την ταυτοποίηση στη βάση δεδομένων». «Και τότε τι περιμένεις να βρούμε από ένα σκέτο κομπολόι;» «Μα δεν είναι ένα απλό κομπολόι! Οι χάντρες είναι από παλιό κεχριμπάρι και η αλυσίδα καταλήγει σ’ ένα εγχάρακτο σφαιρίδιο, σαν φυλακτό». «Πετάξου, λοιπόν, μέχρι τα κομπολογάδικα στην πλατεία Αβησσυνίας» πρότεινε η Σπανουδάκη. «Ίσως το αναγνωρίσει κάποιος από τους τεχνίτες που έχουν εκεί τα μαγαζιά τους, αφού λες ότι είναι τόσο σπέσιαλ». «Εσύ τώρα θέλεις να με ξεφορτωθείς» είπε μουτρωμένη η Αΐντα, αν και η αλήθεια ήταν πως έψαχνε ευκαιρία για να φύγει από τη ΓΑΔΑ. Υπάρχει ωραιότερο πράγμα από μια βόλτα στην ανοιξιάτικη Αθήνα, καβάλα σε βέσπα; Και μάλιστα λαχανί; Ωστόσο, δεν πρόλαβε να φτάσει στην πόρτα, γιατί το τηλέφωνο άρχισε να χτυπάει ασταμάτητα. Η ομάδα των αστυνομικών που αναζητούσε στοιχεία για τις δύο δολοφονημένες γυναίκες
28 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ στα παλιά βιομηχανικά κτίρια κοντά στη Λένορμαν ήθελε οδηγίες. Η συνέντευξη Τύπου εξελίχθηκε επεισοδιακά, παρά την απουσία της Μητροπούλου. Οι δημοσιογράφοι του αστυνομικού δελτίου, παλιές καραβάνες όλοι τους, είχαν πάρει από κακό μάτι τη Σπανουδάκη. Η Μαρίτα, παρότι ταλαιπωρημένη από τον διπλό ρόλο της ως επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Εγκλημάτων κατά Ζωής και ανύπαντρης μητέρας, έδειχνε μικρότερη από την ηλικία της. Κι αυτό δεν της το συγχωρούσε κανείς. Και νέα, και όμορφη, και έξυπνη, και ικανή στη δουλειά της; Ποιος ξέρει ποιανού υπουργού είναι ανεψιά ή, ακόμα χειρότερα, με ποιον κοιμήθηκε για να πάρει το πόστο; Η Μητροπούλου, όταν κάποιες φήμες έφτασαν στα αυτιά της, αντέδρασε με τον συνήθη τρόπο της: «Χέστηκα ποιον ξέρει και με ποιον κοιμάται! Η γυναίκα είναι γάτα με πέταλα, αυτό ενδιαφέρει μόνο την υπηρεσία! Κι αν ξανακούσω κουτσομπολιά για την αφεντικίνα μου, θα σας πάρει όλους ο διάολος και θα σας σηκώσει!». Το θέμα που μονοπωλούσε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων εκείνο τον καιρό ήταν η αδυναμία, η ανικανότητα ή η αδιαφορία της αστυνομίας να εντοπίσει και να συλλάβει τον δολοφόνο δύο γυναικών, τα πτώματα των οποίων είχαν βρεθεί πεταμένα σε κάδους σκουπιδιών σε ερημικές, παλιές βιομηχανικές περιοχές του κέντρου της Αθήνας. Οι δημοσιογράφοι υπέθεταν ότι τα θύματα ήταν ιερόδουλες και επέκριναν ανοιχτά την ηγεσία της αστυ-
29 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ νομίας για την επιλογή ατόμων με έλλειψη εμπειρίας στην αντιμετώπιση ενός νέου είδους εγκλήματος. Οι παλιότεροι θυμόνταν την περίπτωση του Αντώνη Δαγκλή, ο οποίος είχε δολοφονήσει και τεμαχίσει τρεις ιερόδουλες πριν συλληφθεί. Απ’ ό,τι φαινόταν, κάποιοι πίστευαν ότι ο τωρινός δολοφόνος ίσως να αντέγραφε τον Δαγκλή. «Η κοινή γνώμη απαιτεί έναν έμπειρο, ψημένο στον δρόμο επικεφαλής στο Εγκλημάτων κατά Ζωής» πετάχτηκε μια νεαρή δημοσιογράφος που μόλις είχε επιστρέψει από intern σε έντυπο της Νέας Υόρκης. «Χωρίς να θέλω να προσβάλω την κυρία Σπανουδάκη» είπε και σήκωσε το φρύδι «δεν θα έλεγα ότι ο χώρος του αγοραίου έρωτα είναι ο τομέας της». «Για να το λες, κάτι παραπάνω θα ξέρεις επ’ αυτού» σχολίασε ένας μπαρουτοκαπνισμένος εξηντάρης, με ελάχιστα μαλλιά και γκρίζα γενειάδα. Η νεαρή κοκκίνισε και δοκίμασε να απαντήσει κάτι, εκείνος όμως τη διέκοψε: «Σε ενοχλεί που είναι γυναίκα ή που δεν είναι δικιά σας;». «Τι θέλεις να πεις;» «Δεν είναι μόνο ότι πάσχεις από μισογυνισμό, αλλά απεχθάνεσαι και όσους διαφέρουν ταξικά από σένα». «Ο Περισσός, σύντροφε, πέφτει πιο βορειοδυτικά» τον ειρωνεύτηκε εκείνη. Η Μαρίτα τούς επανέφερε στην τάξη, υπενθυμίζοντας ότι η έρευνα βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη και ότι, μόλις συμπληρωνόταν ο φάκελος της υπόθεσης, θα τους ενημέρωνε αναλυτικά. Περίμεναν το οριστικό πόρισμα του
30 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ιατροδικαστή για το τελευταίο θύμα, ενώ αναζητούσαν μάρτυρες ανάμεσα στους άστεγους και στους τοξικομανείς που απάγκιαζαν στα εγκαταλειμμένα σπίτια του Μεταξουργείου. Χωρίς αποτέλεσμα, προς το παρόν. «Πείτε μας τουλάχιστον αν οι φόνοι έχουν σεξουαλικό κίνητρο, αν είναι έργο ενός κατά συρροή δολοφόνου που αντιγράφει τον Δαγκλή» επέμεινε η άρτι αφιχθείσα από τη Νέα Υόρκη. «Ο ιατροδικαστής υπηρεσίας που έκανε την αυτοψία βεβαίωσε ότι τα δύο θύματα είχαν χτυπηθεί ανηλεώς με σιδερόβεργα και χοντρή αλυσίδα και είχαν δεχτεί αλλεπάλληλες κλοτσιές στο πρόσωπο και στην κοιλιακή χώρα. Εκ πρώτης όψεως, δεν υπήρχαν στοιχεία σεξουαλικής κακοποίησης πριν ή μετά τον θάνατό τους». «Κυρία Σπανουδάκη» διέκοψε ο παλαίμαχος γκριζομάλλης «τι στοιχεία έχετε ότι τα θύματα ήταν ιερόδουλες, όπως γράφτηκε σε μεγάλη εφημερίδα;». «Αυτό είναι εικασία του συναδέλφου σας από την εν λόγω εφημερίδα, εμείς δεν γνωρίζουμε ακόμη την ταυτότητα των θυμάτων ή την εργασία τους». «Ναι, αλλά δεν βρέθηκαν στην κακόφημη γειτονιά του Μεταξουργείου;» ρώτησε ένας κουστουμαρισμένος σαραντάρης. «Και αυτό τις καθιστά de facto πόρνες;» ρώτησε ο γκριζομάλλης, γυρίζοντας προς το μέρος του, εμφανώς εκνευρισμένος. «Μόλις έχουμε περισσότερα στοιχεία, θα σας ενημερώσω» είπε η Μαρίτα.
31 KOMΠΟΛΟΪ ΣΤΟ ΧΩΜΑ «Και τότε γιατί μας φώναξες σήμερα;» διαμαρτυρήθηκε η ρεπόρτερ ενός μεγάλου καναλιού. «Επειδή σήμερα είναι η τακτική σας ενημέρωση» της επισήμανε η Μαρίτα. «Αν δεν σας καλούσα, θα με κατηγορούσατε ότι σας αφήνω στα σκοτάδια». «Γκουχ γκουχ!» Ο γκριζομάλλης έβηξε ηχηρά. «Συ είπας!» Η Μαρίτα τον κοίταξε αυστηρά. «Έχετε αντίρρηση, κύριε… κύριε…;» «Ιασωνίδης, κυρία Σπανουδάκη. Δεν βλάπτει να μάθεις τα ονόματά μας και τι καπνό φουμάρει ο καθείς εδώ μέσα. Στα σκοτάδια μάς αφήνεις σίγουρα. Δεν θα μας πεις κάτι για τους σκελετούς που βρήκατε στη λεωφόρο Ηρακλείου, στον Περισσό;» «Βρέθηκαν σκελετοί που σχετίζονται με τη δολοφονία των σεξεργατριών; Δηλαδή ο κατά συρροή δολοφόνος είχε ξεκινήσει το φριχτό του έργο σε προγενέστερο χρόνο;» Ο κουστουμάτος πετάχτηκε πάνω. «Αποκλείεται η περίπτωση copycat, όπως ονομάζεται η απομίμηση ενός ειδεχθούς εγκλήματος;» αναρωτήθηκε ένας διοπτροφόρος χίπστερ. «Μήπως θέλει να στείλει κάποιο μήνυμα στις διωκτικές αρχές;» «Πρόκειται για δύο διαφορετικές υποθέσεις. Οι σκελετοί μπορεί να βρίσκονται εκεί από τα χρόνια της Κατοχής. Όλα είναι υπό διερεύνηση. Δεν έχω να προσθέσω κάτι, θα τα πούμε στην επόμενη τακτική ενημέρωση» είπε η Μαρίτα, μάζεψε τα χαρτιά της κι έφυγε χωρίς να χαιρετήσει.
32 ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Οι υπόλοιποι δημοσιογράφοι πλεύρισαν τον Ιασωνίδη κι άρχισαν να τον ρωτούν για τους σκελετούς. Εκείνος τους αγνόησε κι έφυγε σκυθρωπός. Πριν επιστρέψει στο γραφείο της, η Σπανουδάκη ανέβηκε στο γραφείο του καινούργιου ΓΑΔΑρχη. Ο Αποστολίδης ήταν ένας νέος αλλά έμπειρος αστυνομικός, ο οποίος προερχόταν από τη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης, ένας ήρεμος και ψύχραιμος άνθρωπος, που δεν είχε εμπλακεί ποτέ σε πολιτικές ίντριγκες και πισώπλατα μαχαιρώματα. «Αρχηγέ» ξεκίνησε να λέει η Μαρίτα «θέλω μια χάρη. Επειδή η Μητροπούλου δεν έχει συνέλθει εντελώς, έλεγα να της αναθέσω αυτή την ιστορία των σκελετών που βρήκαμε στον Περισσό. Κάτι σαν cold case, μέχρι να βρει πάλι τα πατήματά της. Θα βοηθάει κι όπου αλλού χρειάζεται, αλλά, αν αναλάβει την υπόθεση με τους σκελετούς, θα γλιτώσουμε για λίγο από τους καβγάδες της με τον Γεωργίου». «Κάνε ό,τι κρίνεις σκόπιμο. Πάντως, έχω κι εγώ μια δουλειά για τη Μητροπούλου, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της. Σκέφτομαι να της αναθέσω το πρότζεκτ I_do. Από περιέργεια όμως, γιατί τρώγεται με τον Γεωργίου;» «Είναι συντηρητικό άτομο και λίγο μισογύνης, η αλήθεια να λέγεται. Κολλημένος σε παλιές ιδέες και πρακτικές. Αλλά συνεπής στη δουλειά του και αποτελεσματικός. Μόνο που έχει πάρει βαριά τη δική μου προαγωγή, όπως αντιλαμβάνεσαι».
www.metaixmio.grRkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=