46 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ της Αγγλοέλληνας με πολίτικες ρίζες, αναγνώριζε για τον εαυτό του πως αποτελούσε προϊόν αυτού του περιβάλλοντος. Η οικογένεια Καβάφη πάνω απ’ όλα καθοριζόταν από μια βικτοριανή εμπορική νοοτροπία, προερχόμενη σε μεγάλο βαθμό από το δίκτυο της αγγλοελληνικής κοινότητας που δραστηριοποιούνταν στο Μάντσεστερ, το Λίβερπουλ και το Λονδίνο. Η φίρμα εισαγωγών-εξαγωγών Cavafy & Co. ήταν κάποτε από τις μεγαλύτερες και πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις στον Λεβάντε. Η ιστορία του ελληνικού εμπορίου, της δύναμης και των συμφερόντων του επικαλύπτεται με την ιστορία του ελληνισμού του 19ου και του 20ού αιώνα, και ιδιαίτερα με τα δεινά των Ελλήνων της Αιγύπτου. Το ελληνικό βασίλειο, θέλοντας να επεκτείνει τα σύνορά του, ενστερνίστηκε την ιδεολογία της Μεγάλης Ιδέας – η ανασύσταση του βυζαντινού κράτους, με την Κωνσταντινούπολη ως πρωτεύουσα και τη Μικρά Ασία στην καρδιά του. Αυτή η επεκτατική ιδέα κατείχε υψηλή θέση στην ατζέντα των Ελλήνων πολιτικών στο γύρισμα του αιώνα και έμοιαζε παραπλανητικά εφικτή με το πέρας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η βάση της ήταν περισσότερο οικονομική παρά αυτοκρατορική, εμπνεόμενη σε μεγάλο βαθμό από το βρετανικό μοντέλο του ανεμπόδιστου ελεύθερου εμπορίου. Οι κύριοι ωφελούμενοι φυσικά θα ήταν οι Έλληνες έμποροι, τραπεζίτες και επιχειρηματίες, που περίμεναν να αυξήσουν και να παγιώσουν τα πλούτη τους, καθώς και να εξασφαλίσουν τις μελλοντικές επενδύσεις. Ο Κωνσταντίνος προερχόταν απ’ αυτόν τον κόσμο των εμπορικών εταιρειών-χονδρεμπόρων και ήταν πολύ επηρεασμένος από, και εναρμονισμένος με, τους τρόπους αυτής της τάξης, που έβλεπε τον εαυτό της ως αποτελούμενο από κοσμοπολίτες Έλληνες και «πρωτοπόρους» στις επιχειρήσεις και τον πολιτισμό. Τα σχόλιά του για την απώλεια της Σμύρνης το 1922, μετά τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο –τη «Μικρασιατική Καταστροφή», όπως αποκαλείται από τους Έλληνες–, το δείχνουν αυτό στην εντέλεια. «Κρίμα που χάσαμε την Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη. Θα ήσαν μεγάλα κέντρα και οι Έλληνες λόγιοι θα μπορούσαν να διαθέτουν τα έργα των».7 Αυτή η δήλωση θα πρέπει να αναγνωστεί μέσα στο πλαίσιο της ιδέας της οικονομικής επέκτασης που είχαν πολλοί Έλληνες αξιωματούχοι εκείνη την εποχή. «Πέντε πόλεις… Αθήνα με
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=