Κωνσταντίνος Καβάφης. Ο άνθρωπος και ο ποιητής

44 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ τραβήχτηκε στο Λιβόρνο, σε ένα οικογενειακό ταξίδι, και τον δείχνει σε ηλικία δύο χρονών όρθιο πάνω σε μια καρέκλα ανάμεσα στους αδερφούς του, Τζων (τεσσάρων ετών) και Παύλο (πέντε ετών). Το δεξί του χέρι ακουμπά στον ώμο του Παύλου – αργότερα στη ζωή του θα καταλάμβανε μια ενδιάμεση θέση ανάμεσα στον έκλυτο Παύλο και τον πουριτανό Τζων, που μεγαλώνοντας αποδοκίμασε την άστατη ζωή του μεγαλύτερου αδερφού του. Ο Τζων και ο Παύλος είναι ντυμένοι στην τρίχα, με ταιριαστά ρούχα που αναμφίβολα είχαν επιλεγεί προσεκτικά από τη μητέρα τους, ώστε να εκφράζουν την κοινωνική τους τάξη καθώς και το βρετανικό γούστο. Ο Κωνσταντίνος φορά ένα φόρεμα συνηθισμένο για τα νεαρά αγόρια κατά τη βικτοριανή εποχή. Ο μύθος ότι η Χαρίκλεια τον έντυνε κορίτσι για να αντισταθμίσει την απώλεια της κόρης της, Ελένης, που πέθανε σε βρεφική ηλικία, είναι ολότελα αβάσιμος. Σύμφωνα με τη βικτοριανή συνήθεια, τα αγόρια δεν φορούσαν παντελόνια ως την ηλικία των τεσσάρων ή πέντε χρονών. Οι αδερφοί είναι ντυμένοι με ό,τι θα ήταν μια φυσιολογική βικτοριανή περιβολή δηλωτική της κοινωνικής τους υπόστασης ως παιδιών ενός εύπορου Βρετανού εμπόρου. Η φωτογραφία απαθανατίζει μια στιγμή αδερφικής οικειότητας κι επίσης εκφράζει την κοινωνική θέση της οικογένειας Καβάφη. Το ότι ο Κωνσταντίνος είναι ανεβασμένος σε μια καρέκλα υποδηλώνει τη θέση του κανακεμένου, καθώς ήταν το μικρότερο αγόρι, κι επίσης αφήνει να εννοηθεί η ξεχωριστή μεταχείριση που θα δεχτεί από τη Χαρίκλεια. Αντίθετα, η τοποθέτησή του πάνω σε μια καρέκλα ανάμεσα στους δύο κομψά ντυμένους αδερφούς του μπορεί επίσης να ιδωθεί ως εξ ανάγκης επισφαλής· σύντομα θα αναγκαστεί να κατέβει από τούτη την καρέκλα για να ζήσει μια ζωή μέσα στην οικονομική αβεβαιότητα και τις δυσχέρειες, ανάμεσα σε έξι ανταγωνιστικούς αδερφούς. Η φωτογραφία ουσιαστικά περικλείει τους πολλούς παράγοντες που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του Κωνσταντίνου. Για τον ποιητή, αυτά τα γνωρίσματα συμπεριλαμβάνουν την καλλιέργεια μιας σχεδόν αριστοκρατικής εκζήτησης, την πρόσκτηση πλούτου και την περιφρούρηση της οικογενειακής υπόληψης. Είναι χαρακτηριστικά που θα κατέληγαν σε εμμονή με την καλλιτεχνική φήμη, διά της οποίας

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=