43 Το οικογενειακό συμβούλιο επτά γιους του. Για τον νεότερο γιο, επτά χρονών όταν πέθανε ο πατέρας του, η ζωή έκανε μια απότομη στροφή. Ως αυτό το σημείο ο Κωνσταντίνος είχε μεγαλώσει μέσα στη χλιδή. Την εποχή της γέννησής του, η οικογένεια κατοικούσε στην ενοικιασμένη Maison Zogheb στην οδό Σερίφ Πασά στην Αλεξάνδρεια. Ο Κωνσταντίνος θα έγραφε χρόνια αργότερα στη μελαγχολική οικογενειακή του γενεαλογία: «Εζούσεν ο Πέτρος-Ιωάννου Καβάφης (ο πατέρας μου) μεγάλα. Το σπιτικό του είχε Γάλλο παιδαγωγό, Αγγλίδα νάρσα, υπηρέτας γραικούς ως τέσσερις πέντε, χώρια Ιταλόν αμαξά κι Αιγύπτιον σεΐση. Τα έπιπλά του, τ’ αμάξια του, τ’ ασημικά, τα υαλικά ήσαν με λούσο σπάνιο τότε μεταξύ των Γραικών. Η περιουσία του όμως ήταν μικρή και ολίγα άφησεν αποθνήσκοντας. Αλλά εκέρδιζε πολλά και τα εξόδευεν αφθόνως βαστώντας στην κοινωνία υψηλό βαθμό μεγαλεμπόρου. Εσύχναζε και στην Αντιβασιλικήν Αυλήν του Ισμαήλ πασά».3 Με την πληγωμένη υπερηφάνεια που θα εξακολουθούσε να διαποτίζει τόσο πολλές οικογενειακές μνήμες, ο Κωνσταντίνος ενσωμάτωσε στα γενεαλογικά του γραπτά όσες λιγοστές πληροφορίες υπήρχαν για εκείνα τα πρώτα χρόνια. Μεγάλωσε ακούγοντας και μιλώντας τρεις γλώσσες, με τα αγγλικά να έχουν την πρωτοκαθεδρία ως μητροπολιτική γλώσσα του εμπορίου και του πολιτισμού, με τα ελληνικά, ως η μητρική γλώσσα, να τα συναγωνίζονται, και τα γαλλικά να ακολουθούν. Ως το νεότερο παιδί, η μητέρα του η Χαρίκλεια τον κανάκευε και τον λάτρευε. Πιο ανθεκτικές, εντούτοις, από τις φευγαλέες αναμνήσεις πλούτου και τρυφής, ήταν εκείνες που γεννήθηκαν από τη ραγδαία απώλεια της οικονομικής σταθερότητας για την οικογένεια. Τα λεφτά, ή η έλλειψή τους, θα γίνονταν κυρίαρχος παράγοντας όχι μόνο στη διαπροσωπική δυναμική της οικογένειας –ενώνοντας τους αδερφούς στην προσπάθειά τους να συνεχίσουν την οικογενειακή επιχείρηση–, αλλά κυρίως στην ψυχολογική ανάπτυξη των δύο ποιητών. Η ραγδαία τους πτώση από την ευημερία παρήγαγε ως αντίδραση μια βαρυτική έλξη που ώθησε τους αδερφούς Καβάφη προς τις τέχνες, επιτρέποντάς τους να διατηρήσουν μια κάποια αξιοπρέπεια και να περισώσουν την αυτοεκτίμησή τους. Αν αποτύγχαναν στις επιχειρήσεις, σκόπευαν να πετύχουν στην τέχνη. Η παλαιότερη σωζόμενη φωτογραφία του Κωνσταντίνου (1865)
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=