42 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ Επιστρέφοντας στο σπίτι του από το τυπολιθογραφείο Πενασσών μια μέρα τον Σεπτέμβριο του 1892, ο Κωνσταντίνος Καβάφης κρατούσε υπερήφανος και ικανοποιημένος τις σελίδες του πρώτου τυπωμένου του ποιήματος. Αφού το δημοσίευσε στο αθηναϊκό περιοδικό Αττικόν Μουσείον έναν χρόνο νωρίτερα, τώρα μπορούσε να χαρεί το σονέτο «Κτίσται» όμορφα τυπωμένο σε μεγάλου μεγέθους κολλαριστά φύλλα.1 Αυτή η στιγμή ήταν ουσιαστικά η αρχή μιας ισόβιας σχέσης με την τυπωμένη σελίδα, μιας εμμονής με το χαρτί, που τον ωθούσε να μοιράζει τα ποιήματά του στοιχειοθετημένα σε μεμονωμένα φύλλα μεγάλου μεγέθους, φυλλάδια, δεμένα τεύχη, πιασμένες δεσμίδες ή ραφτά τετράδια. Τα μοίραζε και τα κυκλοφορούσε με στρατηγικό σχεδιασμό, οικοδομώντας προσεκτικά τη φήμη του από ποίημα σε ποίημα κι από φουρνιά σε φουρνιά ποιημάτων, λιθαράκι λιθαράκι. Απολάμβανε τη φρέσκια αίσθηση του λευκού χαρτιού, την ξεχωριστή μυρωδιά του μελανιού που σηματοδοτούσε την ποιητική του έλευση καθώς και τον υποσυνείδητο ανταγωνισμό με τον αδερφό του τον Τζων, που επίσης δημοσίευε ποίηση. Χρόνια νωρίτερα, ο Τζων είχε περιγράψει μια μάλλον χιουμοριστική «συνταγή» για τη δημιουργία ενός ποιητή: «Για να φτιάξετε έναν ποιητή, πάρτε αφειδώς ηλιόφως που τρεμολάμπει, κοπιάστε σε ένα λεξικό με ρίμες, προσθέστε ίσα μέρη ερωτόπληκτων επιθέτων, αρχαϊκών επιρρημάτων, και άλλων τέτοιων λέξεων που μπορεί ποτέ να μην τις έχετε ακούσει. Βάλτε το όλον σε ένα ζεστό μέρος όπου θα μπορεί κατ’ ιδίαν να αναμειχθεί και γαρνίρετέ το με μακριά μαλλιά, άθλια ρούχα κι άδειο στομάχι».2 Τώρα επιτέλους ήταν σε ισότιμη θέση ως καλλιτέχνες. Οι «Κτίσται» είναι ένα ποίημα για το πώς να τα καταφέρνεις, κάτι που για τον Κωνσταντίνο ήταν πάνω απ’ όλα ένα καλλιτεχνικό εγχείρημα· ωστόσο, για την οικογένειά του η πρόοδος παρέμενε σε μεγάλο βαθμό μια κοινωνικοοικονομική υπόθεση. Το σονέτο μιλάει για τη φευγαλέα επιτυχία, την αποτυχία που ελλόχευε στις τύχες της οικογένειας και την ψευδαίσθηση της ευημερίας, ζητήματα που βάραιναν τους Καβάφηδες μετά τον θάνατο, το 1870, του πατέρα τους, του Πέτρου- Ιωάννη, του οποίου τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποδείχτηκαν ανεπαρκή για να στηρίξουν οικονομικά τη χήρα του και τους
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=