DAVID UCLÉS 28 είχε όνομα και δεν έπιανε παραπάνω από πέντε τετραγωνικά εσταδάλες.* Όλη η οικογένεια ζούσε κάτω από την ίδια σκέπη, σ’ ένα σπίτι που είχε μονάχα δυο κάμαρες και μια μεγάλη σάλα για τις υπόλοιπες δουλειές. Η μικρή κάμαρα ήταν του Οδίστο και της Μαρίας, ένα στενάχωρο δωμάτιο που είχε έναν σταυρό χωρίς τον Χριστό πάνω –στη θέση του είχε ένα κλωνάρι ξερό κόλιανδρο– δυο τρεις φωτογραφίες ακουμπισμένες σε μια άδεια από συρτάρια κομότα, και ένα φθαρμένο γουδί, δώρο κάποιου περαστικού από την Εστρεμαδούρα. Στη μεγαλύτερη κάμαρα πλάγιαζαν τα εφτά παιδιά –τέσσερα αγόρια και τρία κορίτσια– και η γιαγιά Πούρα, η μάνα της Μαρίας πάνω σε δύο φτενά αχυροστρώματα που το γέμισμά τους θα αναγκάζονταν να το φάνε στον πόλεμο. Στις κάμαρες, η ζεστασιά των κορμιών ήταν η μόνη θέρμανση τις κρύες νύχτες. Και σαν να μην έφτανε αυτό, στο κτήμα ζούσε και ο αδερφός του Οδίστο, ο Άνχελ, από τότε που έμεινε χήρος. Είκοσι χρόνια πριν, η μνηστή του η Καρλότα, που την είχε γνωρίσει σ’ ένα ταξίδι στο Τολέδο, είχε πεθάνει από φθίση, τη λεγόμενη αρρώστια των καλλιτεχνών. Μετά τον χαμό της, ο Άνχελ πήρε απόφαση να μην απομακρυνθεί ποτέ από το περιβόλι όπου την είδε να ξεψυχά και έτυχε να είναι του Οδίστο. Ορκίστηκε, μέχρι να τον πάνε στο κοιμητήριο, να μην εγκαταλείψει εκείνα τα χώματα. Πατούσε τον όρκο του μόνο για να βαδίζει κατά μήκος του ποταμού και στα αυλάκια που διέσχιζαν τα περιβόλια. Με τα χρόνια, ο Άνχελ τα έμαθε τόσο καλά που έγινε τελικά ο μεγαλύτερος γνώστης αρδευτικών συστημάτων στην περιοχή. Ευτυχώς για τους δικούς του, ο Άνχελ δεν κοιμόταν μέσα στο σπίτι, αλλά στο κοίλωμα που σχημάτιζαν οι ρίζες μιας συκιάς. Τον έπαιρνε ο ύπνος μονοκοπανιά ενώ τριγύρω του σύριζαν υπνωτικά τα σπιτόφιδα στον αέρα, μα δεν τον πείραζαν ποτέ· γιατί πριν πέσει να πλαγιάσει, ραντιζόταν με ένα σπιτικό γιατροσόφι από οινόπνευμα, κόκκινο πιπέρι και ξύλο αγάρ, που είχαν φέρει οι δικοί του από τον πόλεμο του Ριφ. Ο Άνχελ δεν αγάπησε ποτέ άλλη γυναίκα. Συνέχισε να αλληλογραφεί με τα πεθερικά του, κάτι αριστοκράτες από το Τολέδο που τον * Estadal cuadrado: Παλιά ισπανική μονάδα μέτρησης επιφάνειας που αντιστοιχεί περίπου σε 11,17 τετραγωνικά μέτρα.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=