Η ανατροπή

N I KOΣ ΘΕΜΕ ΛΗΣ 20 Πιάτσα Καβάνα, από το στενοσόκακο της Πεσκερία μέ- χρι τη Βία ντέι Καπιτέλι. Τον τραβούσαν τα στενά, τον γοήτευε εκείνη η ανομία κι ας μην τ’ ομολογούσε, τα περιδιάβαινε, κοντοστεκόταν. Μπορεί και να αστειευό- τανε καμιά φορά. Ποτέ του όμως δεν έμπαινε στα σπίτια εκείνα. Τα μάτια του πάντα δεκατέσσερα στις τσέπες του και στο πουγκί του. Εκείνη τη βραδιά, αφήνοντας πίσω του τον Αϊ-Νικόλα των Γραικών, έπεσε κατά σύμπτωση πάνω στην ώρα που τελείωνε η Όπερα. Ένιωσε πάλι το ίδιο γνωστό δάγκωμα. Όσο περισσότερους έβλεπε να βγαίνουν από τις τρεις εξώπορτες, να ξεχωρίζουν με τα ημίψηλά τους, να κου- κουλώνονται και να κουμπώνονται, να εκθειάζουν την παράσταση, να δείχνουν με επιφωνήματα ή κατηγορημα- τικές δηλώσεις πόσο καλά κατέχανε αυτά που είχαν δει κι είχαν ακούσει, τόσο και δυσφορούσε. Δυο νεαροί μπρο- στά του μιλούσαν δυνατά, λες κι έπρεπε να τους ακούνε όλοι, με μοχθηρία για κάποιο θέατρο Φενίτσε στη Βενετία, με ζέση για την παράσταση του Δον Κάρλος του Βέρντι σε κάποια Σκάλα που είχαν παρακολουθήσει τον Ια- νουάριο. Τον Βέρντι τον ήξερε πια μετά από εκείνο τον εφιάλτη του Ριγκολέτου, που γρήγορα συγκάλυψε το ξάφνιασμα ότι τραγούδαγαν αντί να μιλούν, όπως κάνουν όλοι οι άνθρωποι. Τον Δον Κάρλος πρώτη φορά τον άκου- γε και για τη Σκάλα δεν ήταν βέβαιος αν του θύμιζε κάτι. Ακόμα κι ο Θωμάς, που γνώριζε πιο πολλά από αυτόν, σίγουρα δεν θα ’ξερε να απαντήσει. Κάποια στιγμή στο κέντρο της πλατείας τίποτα πια