ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ; 31 Η ειρηνική αποδοχή αυτής της εξέλιξης από τους ισχυρότερους παίκτες του διεθνούς συστήματος κατέδειξε και κάτι βαθύτερο: ότι η τάξη του Ψυχρού Πολέμου είχε επιτύχει να καταστήσει τη βίαιη ανατροπή της αδιανόητη. Η κληρονομιά του μεταπολεμικού συστήματος υπήρξε διττή. Από τη μια πλευρά, θεσμοί, πρακτικές και προσδοκίες συνεργασίας διατηρήθηκαν και επεκτάθηκαν στη μεταψυχροπολεμική περίοδο. Η ιδέα ότι η διεθνής τάξη μπορεί να στηρίζεται σε κανόνες, ακόμα και σε συνθήκες ανταγωνισμού, αποτέλεσε ισχυρό σημείο αναφοράς. Από την άλλη, η εξαφάνιση του διπολισμού αφαίρεσε τον βασικό μηχανισμό πειθαρχίας του συστήματος. Η σταθερότητα που παρήγαγε ο φόβος της κλιμάκωσης δεν αντικαταστάθηκε από ισοδύναμο μηχανισμό συναίνεσης. Έτσι, το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν αποτέλεσε απλώς ιστορικό επίλογο, αλλά ταυτόχρονα σημείο καμπής. Η μεταπολεμική διεθνής τάξη δεν κατέρρευσε. Αποσυνδέθηκε από τις δομικές συνθήκες που την καθιστούσαν λειτουργική. Η κατανόηση αυτής της μετάβασης είναι απαραίτητη για να ερμηνευτούν όχι μόνο η αισιοδοξία της δεκαετίας του 1990, αλλά και οι σημερινές ενδείξεις απορρύθμισης της διεθνούς κανονικότητας. Η ανάλυση της μεταπολεμικής τάξης αναδεικνύει ένα σημαντικό ιστορικό δίδαγμα: οι διεθνείς κανόνες δεν λειτουργούν ανεξάρτητα από τις κατανομές ισχύος, αλλά ούτε και η ισχύς αρκεί από μόνη της για τη διατήρηση της τάξης. Οι θεσμοί και το Διεθνές Δίκαιο παρείχαν το πλαίσιο κανονικότητας, ενώ η διπολική ισορροπία παρείχε τον μηχανισμό επιβολής και πειθαρχίας. Η κανονικότητα δεν
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=