Ελευθερία

Ευτυχισμένα παιδικά χρόνια 29 geladen, το Macht hoch die Tür και άλλα πολλά, και το απολαμβάναμε με την καρδιά μας, κι εμείς κι εκείνοι. Την περίοδο των Χριστουγέννων τραγουδούσα επίσης στη χορωδία της εκκλησίας Μαρία Μαγκνταλένε στο Τεμπλίν. Για τα παιδιά στο Βάλντχοφ τα Χριστούγεννα ήταν η κα- λύτερη στιγμή της χρονιάς. Η παραμονή, ωστόσο, των Χριστουγέννων ήταν για μας πολύ διαφορετική από κείνη πολλών άλλων οικογενειών. Στο πρεσβυτέριο υπήρχε συνεχής ροή μεταξύ της επαγγελματικής και της ιδιωτικής ζωής, πράγμα αισθητό ειδικά τα Χριστούγεννα. Την παραμονή των Χριστουγέννων ο πατέρας μου έπρεπε να κάνει και δύο και τρεις λειτουργίες στα χωριά γύρω από το Τεμπλίν, και συχνά δεν επέστρεφε στο σπίτι από τις κρύες εκκλησίες των γύρω χωριών πριν από τις έξι το απόγευμα, ξεπαγιασμένος απ’ το κρύο. Όταν ήμασταν ακόμη μικρά, μας έβαζαν να κοιμηθούμε το μεσημέρι, μιας και ο βραδινός ύπνος θα αργούσε. Αργότερα, σε μεγαλύτερη πια ηλικία, συνόδευα τον πατέρα μου στη θεία λειτουργία. Φυσικά, ήρθε να μας επισκεφτεί και η γιαγιά μου από το Βερολίνο. Παράλληλα, σ’ αυτή την ξεχωριστή βραδιά η σκέψη μας έπρεπε να είναι κοντά και σε όσους ήταν μόνοι. Οι γονείς μου μας πέρασαν από μικρή ηλικία ότι το βαθύτερο νόημα των Χριστουγέννων ήταν να έχου- με έγνοια για ανθρώπους που δεν ήταν τόσο ευκατάστατοι όσο εμείς ή ήταν μόνοι, εγκαταλειμμένοι. Κάθε χρόνο, λοιπόν, την παραμονή των Χριστουγέννων, προσκαλούσαν στο σπίτι μας κάποιον γείτονα που ζούσε μόνος του και είχε σπάνια την ευκαιρία να βρεθεί με συντροφιά. Στο δείπνο, που στα δικά μου παιδικά μάτια άρχιζε έτσι κι αλλιώς αρκετά αργά λόγω των εκκλησιαστικών καθηκόντων του πατέρα μου, ο καλεσμένος μας είχε επιτέλους την ευκαιρία να βρεθεί με παρέα, να πει δυο κουβέντες, και οι γονείς μου τον ενθάρρυναν, μάλιστα, να το κάνει. Στο μεταξύ, εμείς τα παιδιά καθόμασταν σε αναμμένα κάρβουνα, γιατί περιμέναμε πώς και πώς τα χριστουγεννιάτικα δώρα· σιωπηλά όμως, δεν έπρεπε να κάνουμε ερωτήσεις του τύπου «πότε» και «πότε». Έτσι, συχνά έφτανε οκτώ το βράδυ ή και αργότερα, ώσπου να μας επι- τρέψουν επιτέλους να μπούμε στην αίθουσα των Χριστουγέννων. Το τελετουργικό εκεί ήταν σταθερό κάθε χρόνο. Στο φως των κεριών τα αδέλφια μου κι εγώ απαγγέλλαμε την ιστορία των Χριστουγέννων,