Ελευθερία

«ΔΕΝ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙΟΣ» 28 και στις έξι το απόγευμα ένας τρόφιμος του Ιδρύματος Στεφάνους χτυ- πούσε τις καμπάνες στο καμπαναριό, που ήταν στον χώρο του Βάλντχοφ, σήμα για μας, τα παιδιά του πάστορα, πως έπρεπε να γυρίσουμε στο σπίτι για το γεύμα ή το δείπνο. Κατά τ’ άλλα, μπορούσαμε να τριγυρ- νάμε όλη τη μέρα. Ήταν τέλεια. Ιδιαίτερες φιλίες είχα αναπτύξει με τον κηπουρό, τον κύριο Λάχμαν. Μου έμαθε πώς να τρυπάω τα φυτά με το ειδικό εργαλείο και να μετα- φυτεύω σπορόφυτα στο θερμοκήπιο. Μπορούσα να τον ρωτάω ό,τι ήθελα και να του δίνω κι ένα χεράκι στη δουλειά του. Έτσι κι αλλιώς, μου πήγαινε, απ’ τη φύση μου, η ζωή στην ύπαιθρο. Λένε πως, κορι- τσάκι μικρό ακόμη στο Κβίτσο, αν διψούσα, δεν το ’χα σε τίποτα να πιω απ’ την ποτίστρα για τις κότες. Στο Βάλντχοφ, επίσης, έτρωγα με άνεση ακαθάριστα καρότα απ’ το μποστάνι. Το αγαπημένο μου μέρος το φθινόπωρο ήταν o ατμολέβητας με τις πατάτες, ένα θεόρατο όχημα σαν φορτηγό με μεγάλο καυστήρα. Έριχναν εκεί τις πατάτες για να μαλακώσουν με καυτό ατμό και τις μεταποιούσαν ύστερα σε ζωοτροφή, αμέσως μετά τη συγκομιδή. Όταν ήμουν, λοιπόν, μικρή, μου επέτρεπαν να κάθομαι δίπλα στον οδηγό και να παρακο- λουθώ τη διαδικασία. Οι μυρωδιές ήταν υπέροχες: πατατοχώραφα και βλαστοί πατάτας. Ήταν πραγματική απόλαυση να γεύομαι τις μισολιω- μένες πατάτες. Στο Βάλντχοφ ζούσαν κι άλλα παιδιά, μεγαλύτερα και μικρότερα από μένα. Κάναμε πολλά πράγματα μαζί – πηγαίναμε για κολύμπι, παίζαμε στον αχυρώνα ή παίζαμε τα μήλα. * Πάντα υπήρχε παρέα. Δεν βαριόμασταν ποτέ. Την πρώτη Κυριακή του Αντβέντ ** τα παιδιά του Βάλντχοφ τραγουδού- σαν τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς για τους κατοίκους με νοητική υστέ- ρηση. Τους κάναμε καντάδα στις επτά το πρωί, ενώ κοιμόνταν ακόμη στους κοιτώνες τους – έτσι ήταν η κατάσταση τότε, μονόκλινα ή δίκλι- να δωμάτια δεν υπήρχαν. Τραγουδούσαμε το Es kommt ein Schiff, * Völkerball: Ομαδικό παιχνίδι με μπάλα, παρόμοιο με το δικό μας «τα μήλα». ** Advent: Περίοδος τεσσάρων εβδομάδων πριν από τα Χριστούγεννα (στη Γερμα- νία γιορτάζουν τις τέσσερις Κυριακές).