Ελευθερία

«ΔΕΝ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΚΑΓΚΕΛΑΡΙΟΣ» 20 ρέτε, γεννήθηκε στο Βερολίνο το 1926. Ο πατέρας του ήταν αστυνομι- κός, ενώ η μητέρα του, με καταγωγή από το Βερολίνο, ήταν μοδίστρα και νοικοκυρά. Το 1930 η οικογένεια άλλαξε το πολωνικό επώνυμό της με το γερμανικό επώνυμο Κάσνερ και από τότε ο πατέρας μου ονο- μαζόταν Χορστ Κάσνερ. Ο Λούντβιχ Κάσνερ, ο παππούς μου, πέθανε το 1959 και δεν έχω προσωπικές αναμνήσεις από αυτόν. Η μητέρα μου Χέρλιντ γεννήθηκε στο Ντάντσιχ-Λάνγκφουρ το 1928· ήταν η πρώτη από τις δύο κόρες του ζεύγους Βίλι και Γκέρτρουντ Γεντς, που ήταν δάσκαλοι. Η μητέρα της, με καταγωγή από το Έλμπινγκ της Ανατολικής Πρωσίας, εγκατέλειψε τη δουλειά της μετά τη γέννηση του παιδιού της. Ο πατέρας της Βίλι, ο παππούς μου, καθηγητής Φυσικών Επιστημών και διευθυντής ενός γυμνασίου στο Ντάντσιχ, είχε προσφέ- ρει στην οικογένεια ένα ορισμένο επίπεδο ευημερίας. Ζούσαν, όπως λένε σήμερα, σε συνθήκες που αντιστοιχούν στη μεσαία τάξη. Το 1936 προσφέρθηκε στον παππού μου η θέση του διευθυντή ενός γυμνασίου στο Αμβούργο, κι έτσι η οικογένεια μετακόμισε εκεί από το Ντάντσιχ. Οι προετοιμασίες είχαν ολοκληρωθεί, είχαν φροντίσει να νοικιάσουν κι ένα νέο διαμέρισμα, είχε κανονιστεί και η μετακόμιση με μια μετα- φορική εταιρεία. Τότε ο παππούς μου αρρώστησε από πυώδη σκωλη- κοειδίτιδα και φλεγμονή της χοληδόχου κύστης και πέθανε· η σωτήρια πενικιλίνη δεν υπήρχε τότε ακόμη. Η γιαγιά μου και οι δύο κόρες της ήταν πια εντελώς μόνες. Μετα- κόμισαν, ωστόσο, στο Αμβούργο, στο μεγάλο διαμέρισμα που είχαν ήδη νοικιάσει στην Ίζεστράσε. Η οικονομική ανασφάλεια –κάτι πρω- τόγνωρο για την οικογένεια– τις ταλαιπώρησε πολύ. Η γιαγιά μου έπαιρ- νε μεν σύνταξη χηρείας, όμως ολόκληρη η προηγούμενη ζωή της είχε πια καταρρεύσει. Για μεγάλο χρονικό διάστημα φορούσε μόνο μαύρα ρούχα. Η ανησυχία για τις κόρες της την κατέτρυχε συνεχώς· αν καμιά φορά επέστρεφαν στο σπίτι αργότερα απ’ ό,τι είχαν συμφωνήσει, έβγαι- νε στο μπαλκόνι και τις περίμενε. Το καλοκαίρι του 1943, μεταξύ των κτιρίων που έπληξαν οι σφοδρές βρετανικές και αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στο Αμβούργο ήταν και το σπίτι της οικογένειάς μου. Η γιαγιά μου έφυγε τότε από την