Big Bang 1970-1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας

223 Δεύτερο Μέρος: 10+1 Big Bangs 1965 ο 26χρονος Γιάννης Καλεώδης, γράφοντας με το ψευδώνυμο Γ.Μ. Καλιόρης στην Επιθεώρηση Τέχνης: Μια σύμπτωση οδήγησε κάποιο βράδυ τα βήματά μας στο σπίτι ενός νέου τραγουδιστή – του Διονύση Σαββόπουλου. Είναι ένας νέος εικοσιενός περίπου ετών, ο οποίος σαν τους παλιούς εκείνους «ραψωδούς», τους περιπλανώμενους τροβαδούρους του Μεσαίωνα –που εκφράζονταν μέσα απ’ όλα τα στοιχεία του τραγουδιού πριν το τελευταίο καταμεριστεί σε «τομείς»–, γράφει τους στίχους και τη μουσική και τραγουδάει ο ίδιος συνοδεύοντας με την κιθάρα του. Μας τραγούδησε αρκετά απ’ τα τραγούδια του, με μια φωνή παράξενη, υπόβραχνη, μικρή σε ένταση, μοναδική ωστόσο για ν’ αποδώσει αυτήν ακριβώς την «ειδοποιό» αίσθησή τους. […] Τα τραγούδια είναι τέτοια, που η διαφάνειά τους, ή καλύτερα η ίδια τους η ζωή, εξαρτάται από τη δική μας προσπάθεια ν’ αυτενεργήσουμε πάνω τους – όχι μόνο δεν μας μουδιάζουν, δεν μας αποκαρώνουν με μελωδικές φαντασμαγορίες κι εύκολες συγκινήσεις, αλλά προϋποθέτουν και προκαλούν την ενεργό συμμετοχή μας, τη δική μας πρωτοβουλία. Και κάτι περισσότερο – προϋποθέτουν μιαν αίσθηση εσωτερικής ελευθερίας που μόνο μέσα της μπορεί να αποκρυπτογραφηθεί και να γονιμοποιηθεί ο πλούτος τους.21 Όταν, την άνοιξη του 1966, ο φίλος του Φώντας Λάδης τού ζητάει να του πει «με κάθε ειλικρίνεια», από μια κάπως αυστηρή αριστερή σκοπιά, είναι η αλήθεια, τι νομίζει «πως αντιπροσωπεύει μέσα σ’ ένα σύνολο οχτώ εκατομμυρίων ανθρώπων, που στη συντριπτική τους πλειοψηφία συνθλίβονται από τη σκληρή δουλειά και ελάχιστος καιρός τούς μένει για να φωνάξουν τον καημό τους», ο Σαββόπουλος δεν διστάζει να του απαντήσει με τόλμη (θράσος;): «Δεν αντιπροσωπεύω παρά τον εαυτό μου».22 Και σε αυτό, θα σπεύσει να προσθέσει, ο Μάνος Χατζιδάκις τον εμπνέει, γιατί «γράφει τραγούδια με μεράκι. Δεν δίνει πεντάρα τι θα πουν οι άλλοι. Ό,τι γράφει, από αγάπη το γράφει».23 Το Φορτηγό, ο πρώτος του δίσκος 33 στροφών, κυκλοφορεί τον Νοέμβριο του 1966. Περιέχει δεκαεφτά τραγούδια με ένα φιλόδοξο και ολοκληρωμένο μουσικό στίγμα που έχει ήδη αφήσει πίσω του το Νέο Κύμα. Δίπλα στις «νεοκυματικού» τύπου επιτυχίες του (Μη μιλάς άλλο γι’ αγάπη, Συννεφούλα) αλλά και μπαλάντες με κοινωνικοπολιτικό στίχο (Τα κορίτσια, Ήλιε, ήλιε αρχηγέ), ο δίσκος περιέχει τραγούδια με πιο πειραματικό στίχο και μουσική δομή, προλογίζοντας έτσι «τη θεαματική συνέχεια της καλλιτεχνικής πορείας του Σαββόπουλου».24 Μέσα σ’ ένα πολιτικό περιβάλλον που οριοθετούσαν σαφείς, μεγάλες και ηρωικές βεβαιότητες, εκείνος 21 Καλιόρης (1965), 529. 22 Λάδης (1966). 23 Λαχάς (1966). 24 Μυλωνάς (1985), 215.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=