Μαυροκορδάτος και Τρικούπης, Βενιζέλος και Καραμανλής: Οι αρχιτέκτονες του πολιτεύματος

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ 235 Ο Βενιζέλος: Είπα! Αναθεωρητικής. Ο λαός: (σιγή) Από της ώρας αυτής, η Ελλάς είχε κυβερνήτην. Δεν τον ανεκήρυξεν η φωνή, αλλ’ η σιωπή του λαού… (Βεντήρης, Α΄, 69-70). Ο Βεντήρης, ως φανατικός βενιζελικός, ήταν φυσικό να μεταφέρει τον ανωτέρω διάλογο κάπως εξωραϊ- σμένο. Δεν υπερέβαλε, ωστόσο. Γιατί ο Βενιζέλος, συ- νεχίζοντας την ομιλία του, είχε την εντιμότητα να ξε- καθαρίσει τη θέση του: ενώ από κάτω μια φωνή τη χαρακτήρισε «ληστοσυμμορία!», μίλησε για τη μοναρ- χία. Ιδού το σχετικό απόσπασμα, που πρέπει να δυ- σαρέστησε την πλειοψηφία τουλάχιστον των συγκε- ντρωμένων: Ισχυρότατον παράγοντα, όπως συνέχη την πολιτείαν από πάσης παρεκτροπής, το συνταγματικόν πολίτευμα τάσσει τον Βασιλέα. Ιστάμενος ούτος επί της κορυφής της πολι- τικής και κοινωνικής πυραμίδος, ανώτερος των μεταβαλ- λομένων συμφερόντων της εκάστοτε στιγμής, έχων τα συμφέροντα τα καλώς εννοούμενα του βασιλικού οίκου εντελώς αλληλένδετα προς τα υψηλότερα και γενικώτερα συμφέροντα του έθνους, περιβαλλόμενος διά του πολι- τεύματος με τόσα προνόμια, έχει μεν εις χείρας του με- γάλην δύναμιν όπως πράττη το αγαθόν, αλλά έχει κολοσ- σιαίαν αυτόχρημα δύναμιν όπως αποτρέπη το κακόν, συνέχων τας κυβερνήσεις αυτού από των παρεκτροπών εις τας οποίας οδηγεί η παραβίασις των νόμων.