Μαυροκορδάτος και Τρικούπης, Βενιζέλος και Καραμανλής: Οι αρχιτέκτονες του πολιτεύματος

ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ 131 επομένη κιόλας των μεγάλων συγκρούσεων, οι εφημερί- δες δημοσίευαν λεπτομερέστατες ανταποκρίσεις όχι μό- νο για τα κατορθώματα, αλλά και για τα δεινά των αντιμαχόμενων. Τότε ήταν που, στο πρόσωπο του Ιρλαν- δού Ουίλιαμ Χάουαρντ Ράσελ (William Howard Russell), απεσταλμένου των Times του Λονδίνου στο μέτωπο, κα- θιερώθηκε η ιδιότητα του πολεμικού ανταποκριτή. 28 Παρά λοιπόν τις μεγάλες νίκες των συμμάχων τόσο στη θάλασσα όσο και στη στεριά (μάχη της Άλμα, 20.9.1854), οι τραυματισμοί και οι απώλειες ανθρώπι- νων ζωών, χώρια οι θάνατοι λόγω κακοδιοίκησης, με- ταδοτικών ασθενειών και κακής τροφοδοσίας, ξεπερ- νούσαν κάθε όριο. Και δεν είναι τυχαίο ότι, χάρη στη δράση δύο θαρραλέων νοσοκόμων, της Μέρι Σίκοουλ (Mary Seacole) και προπάντων της Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ (Florence Nightingale), τότε μπήκαν τα θεμέλια για την ανάπτυξη ως ξεχωριστού κλάδου της «ιατρικής του πεδίου της μάχης» (battlefield medicine). Η συντριβή της επίλεκτης βρετανικής ίλης, της γνωστότερης χάρη στον Άλφρεντ Τένισον (Alfred Tennysson) ως ηρωικής «Ελαφράς Ταξιαρχίας», στη μάχη της Μπαλακλάβα (25.10.1854) και η ηρωική αντίσταση των Ρώσων, που μάχονταν βέβαια υπέρ βωμών και εστιών –ο Λέων Τολ- στόι είχε διακριθεί ως αξιωματικός του πυροβολικού 28 Βλ. Jackie Harrison & Luke McKernan, Breaking the News. 500 Years of News in Britain , London British Library, 2022. Πρόκειται για τον κατάλογο της έκθεσης για τα 500 χρόνια του βρετανικού Τύπου, που διοργάνωσε στο Λονδίνο η Βρετανική Βιβλιοθήκη, το 2022.