Σύντομη ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 18 ση των συνόρων τους, και ότι το κέντρο του δεν μπορούσε να ασκήσει ιμπεριαλιστική εκμετάλλευση των περιφερειών του γιατί, εξ ορισμού, ο ιμπεριαλισμός ήταν «το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού» και κάτι τελείως ξένο προς τον σοσιαλισμό. Όπως θα δούμε, αυτό ήταν πολύ πιο ευλογοφανές απ’ ό,τι μπο­ ρεί να φαίνεται με την πρώτη ματιά, ιδιαίτερα τις πρώτες δεκαε­ τίες. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί οι κάτοικοι των μη σλαβικών περιοχών στην περιφέρεια αισθάνονταν μερικές φορές ότι η εποπτεία της σοβιετικής Μό­ σχας δεν διέφερε τόσο πολύ από την εποπτεία της τσαρικής Αγίας Πετρούπολης. Ο δυτικός χαρακτηρισμός του σοβιετικού συστήματος ως «απολυταρχικού» δεν αποσκοπούσε στο να είναι κολακευτικός. Στην πραγματικότητα όμως, από τη σοβιετική άποψη, μπορούσε σχεδόν να θεωρηθεί ως φιλοφρόνηση, αφού ήταν κατοπτρικό είδωλο της αυτοεικόνας του Κομμουνιστικού Κόμματος, το οποίο έβλεπε τον εαυτό του ως τον παντογνώστη ηγέτη που ορίζει μια σταθερή πορεία με βάση την επιστήμη και τον σχεδιασμό, και έχει υπό έλεγχο μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια. Οι πολλές «τυχαίες» αλλαγές πορείας και οι «αυθόρμητες» παρεκκλίσεις στην πορεία ήταν απλούστατα επουσιώδεις γι’ αυτή την ευρύτε­ ρη τάξη πραγμάτων, παρόλο που θα παίξουν σημαντικό ρόλο στη Σ ύντομη ιστορία μου. Δεν ήταν επουσιώδεις για τη ζωή των πολιτών της Σοβιετικής Ένωσης φυσικά, και το χάσμα ανάμεσα στην επίσημη ρητορική και την πραγματική εμπειρία ήταν το υλικό μιας χαρακτηριστικά σοβιετικής κατηγορίας πολιτικών ανεκδότων ( ανιεκντότι ) που ανάβλυζαν κάτω από την επιφάνεια