Ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι επαγγελματικής αξιολόγησης

20 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τα τελευταία χρόνια έχει ασκηθεί εκ νέου κριτική στις ποσοτικές μεθόδους επαγγελματικής αξιολόγησης με τη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων όπως τα ερωτηματολόγια και τα τεστ, η οποία αφορά στην αδυναμία των μεθόδων αυτών να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της σύγχρονης μεταμοντέρνας κοινωνίας που προέκυψε από τις κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές και εξελίξεις στον κόσμο της εργασίας τα τελευταία 20 χρόνια. Η γενικότερη στροφή της ψυχολογίας από τον μοντερνισμό στον μεταμοντερνισμό φέρνει μια αλλαγή στην έμφαση από τις ποσοτικές και «αντικειμενικές» μεθόδους μέτρησης στη διερεύνηση της υποκει- μενικής αντίληψης του ατόμου για τον κόσμο καθώς και το κοινωνικό πλαίσιο εντός του οποίου αναπτύσσεται. Κατά τους McMahon & Watson (2007) υπάρχει μια μετακίνηση από τη μεγάλη «επιστημονική» αφήγηση σε μια πιο τοπική αφή- γηση, καθώς και σε πιο ποιοτικές προσεγγίσεις, από τη ψυχομετρία προς τις πιο αφηγηματικές προσεγγίσεις. Οι αφηγηματικές προσεγγίσεις δίνουν μικρή έμφα- ση στην «αντικειμενική» μέτρηση των χαρακτηριστικών του ατόμου με τη χρήση σταθμισμένων εργαλείων και θέτουν κυρίαρχο ρόλο στον σύμβουλο, ο οποίος επιδρά σημαντικά στη συγκατασκευή ενός νέου αφηγήματος για τον πελάτη. Παρά την εκ πρώτης όψεως αντίθεσή τους, οι ποσοτικές και οι ποιοτικές προ- σεγγίσεις μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά (Sampson, Peterson, Osborn, & Hayden, 2015). Ο σύμβουλος οφείλει πάντα να έχει κατά νου ότι η βασική επιδίωξη της επαγγελματικής συμβουλευτικής είναι να βοηθηθεί ο πελά- της να πάρει αποφάσεις έχοντας συγκεντρώσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και να κινητοποιηθεί για να τις υλοποιήσει. Οι ποσοτικές μέθοδοι μπορούν να βοηθήσουν στη συγκέντρωση πληροφοριών για τον πελάτη και στην ανάπτυξη της αυτογνωσίας του, ώστε να μπορεί, εν συνεχεία, να τις νοηματοδοτήσει μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο αναπτύσσεται. Η αντίθεση προέρχεται περισσό- τερο από την κακή και πρόχειρη χρήση των ποσοτικών μεθόδων επαγγελματικής αξιολόγησης που ανάγεται σε μια τυποποιημένη, γρήγορη και υπεραπλουστευμέ- νη διαδικασία αντιστοίχησης, η οποία περιορίζει παρά προωθεί τη διερεύνηση. Επομένως, σε αντίθεση με άλλους τομείς της ψυχολογίας όπου η χρήση των ψυχομετρικών εργαλείων αποσκοπεί στην απλή διάγνωση του ατόμου, στη σύγ- χρονη ατομική επαγγελματική συμβουλευτική η αξιολόγηση γίνεται κυρίως για να ωφεληθεί ο πελάτης και να μπορέσει να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του και τα προσωπικά του χαρακτηριστικά, αλλά και για να διευκολυνθεί και να εν- θαρρυνθεί η αυτοδιερεύνησή του. Σήμερα η χρήση των τεστ και των ερωτηματολογίων είναι ευρέως διαδεδο- μένη στον χώρο της Επαγγελματικής Συμβουλευτικής και του Προσανατολι-