ΠΑΟΚ 1926-2026
Πρώτη έκδοση Aπρίλιος 2026 Επιμέλεια – διόρθωση τυπογραφικών δοκιμίων Μαρία Γονιδάκη Σχεδιασμός εξωφύλλου Ρεντουάν Αμζλάν Σελιδοποίηση Mαριολένη Αντύπα © 2026, Eκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και Νίκος Γιαννόπουλος ISBN 978-618-03-4861-3 ΒOΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 84867 Κ.Ε.Π. 6599, Κ.Π. 23149 Δεν επιτρέπεται η με οποιονδήποτε τρόπο χρήση ή αναπαραγωγή ολόκληρου ή μέρους του βιβλίου με σκοπό την εκπαίδευση τεχνολογιών ή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Το παρόν έργο προστατεύεται από τη διαδικασία εξόρυξης κειμένου και δεδομένων (Άρθρο 4(3) Οδηγία (ΕΕ) 2019/790). Το παρόν έργο πνευµατικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Nόµου (N. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήµερα) και τις διεθνείς συµβάσεις περί πνευµατικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε µέσο ή τρόπο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκµίσθωση ή δανεισµός, µετάφραση, διασκευή, αναµετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε µορφή (ηλεκτρονική, µηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκµετάλλευση του συνόλου ή µέρους του έργου. Eκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα τηλ.: 211 3003500 metaixmio.gr • [email protected] Κεντρική διάθεση Ασκληπιού 18, 106 80 Αθήνα τηλ.: 210 3647433 Bιβλιοπωλεία ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ • Aσκληπιού 18, 106 80 Aθήνα τηλ.: 210 3647433 • Πολυχώρος, Ιπποκράτους 118, 114 72 Αθήνα τηλ.: 211 3003580, fax: 211 3003581
ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΟΚ 1926-2026
7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1. Ασπρόμαυρη κλωστή δεμένη, στην ανέμη τυλιγμένη. . . . . . . . . 15 2. Ο «Δικέφαλος» επιστρέφει στη φωλιά του .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 3. Nεοφώτιστος πρωταθλητής................................... 28 4. Πρωταθλητής χωρίς τίτλο! .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 5. Τρίγωνα, κάλαντα!............................................. 37 6. Το πρώτο πρωτάθλημα! .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 7. Το καμάρι του βορρά.......................................... 46 8. Το τελευταίο ματς των ηρώων................................ 49 9. Στη μνήμη του αρχηγού .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 10. Ο τίτλος βάφτηκε ασπρόμαυρος! .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 11. Η αυγή της «χρυσής εποχής»................................. 60 12. Το δεύτερο αήττητο! .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 13. Ξεχνώντας την ήττα! .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 14. Το αφεντικό της πόλης....................................... 70 15. Η πρώτη σέντρα στον «ναό» της Τούμπας................... 73 16. Το ταξίδι ξεκινά .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 17. Η απορία του Πούσκας....................................... 83 18. Στάνταρ άσος!................................................ 87 19. Το τρόπαιο του «Mεγαλέξανδρου»........................... 92 20. Είναι η φωτογραφία τέχνη; .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 21. Η πρώτη ευρωπαϊκή πρόκριση............................. 102 22. Δαμάζοντας τα «λιοντάρια»................................ 105
ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 8 23. Μια παράσταση χωρίς κάμερες............................ 108 24. Το ξεχασμένο κύπελλο..................................... 111 25. Απέναντι σε όλους και σε όλα!............................. 114 26. «Τούμπα 5-0» .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 27. Ο «Μεγαλέξανδρος» κλέβει τη λάμψη του «ιπτάμενου Ολλανδού»................................................. 122 28. Η «τεσσάρα» του Φαλήρου .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 29. Η γιατρειά μιας πληγής .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 30. Ένα σκαλοπάτι πριν από τον τίτλο......................... 137 31. «Εκρίθη ο τίτλος!».......................................... 140 32. Το πρωτάθλημα στα νύχια του «Δικεφάλου».............. 144 33. H μέρα που έκλαψε η Τούμπα .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 34. Στα χεριά του «φονιά» .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 35. Ωραίοι και σνομπ........................................... 157 36. Από την αυτοχειρία στην πρόκριση .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 37. Ο «φονιάς» ξανά στον τόπο του εγκλήματος.............. 163 38. Ένα γκολ βγαλμένο από σελίδες κόμικ .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 39. Το «μπλόκο» της Τούμπας.................................. 173 40. Η «σφαγή» του Μονάχου .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 41. Διπλό τίτλου στο ΟΑΚΑ.................................... 183 42. «Και σε πέντε, έξι εβδομάδες θα είμαστε πρωταθλητές». . 186 43. Αγγίζοντας τον τίτλο .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 44. Η νύχτα της μεγάλης ανατροπής........................... 193 45. Πρωτάθλημα ξανά!......................................... 197 46. Η ιστορική «εξάρα» των Σερρών........................... 201 47. Το «χρυσό αγόρι» υποκλίνεται στην Τούμπα............... 205 48. «Απόδραση» από το Μέχελεν.............................. 211 49. «Ασπρόμαυρος» περίπατος στου Χαριλάου! .. . . . . . . . . . . . . . . 215 50. Το απίστευτο ρεκόρ του Mr Foul........................... 219 51. Η ανατροπή του αιώνα!. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 52. Η κανονιά στους «κανονιέρηδες»..................... 226 53. «Zissis the end»............................................ 230
ΠΑΟΚ 1926-2026 9 54. Το τελευταίο φτερούγισμα του «αετόπουλου» .. . . . . . . . . . . . 234 55. Η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή νίκη............................. 239 56. Αποχαιρετισμός στα «αετόπουλα» .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 57. Καλοκαιρινοί έρωτες....................................... 247 58. Ο διάβολος με πατερίτσες!................................. 251 59. Από τον θρίαμβο της Ζυρίχης στην κλήρωση της Γενεύης........................................ 257 60. Σήκωσέ το το… «τιμημένο!»................................ 261 61. Το δάκρυ του «Ινδιάνου»................................... 267 62. «ΠΑΟΚ ζούμε, στην Πόλη να σε δούμε» .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 63. Εάλω η Πόλις!.............................................. 277 64. Τορπιλίζοντας το «κίτρινο υποβρύχιο»..................... 282 65. Το Λονδίνο έπεσε........................................... 286 66. Η νίκη των αδιάφορων..................................... 292 67. Το colpo grosso της Φλωρεντίας.......................... 297 68. Στο «καμίνι» της Τούμπας.................................. 301 69. Το τέλος της «ανομβρίας».................................. 305 70. Η ρεβάνς .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309 71. «Βασιλιάς» στη Βασίλεια................................... 316 72. Μια μυθική ανατροπή...................................... 319 73. Το ένστικτο του σκόρερ.................................... 323 74. Mήνυμα τίτλου .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 75. Χορεύοντας στο χιόνι .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330 76. ΑΚ-47 (Avtomat Kalashnikova)............................ 334 77. Καλπάζοντας προς τον τίτλο............................... 338 78. Passamos (περάσαμε)...................................... 341 79. Η δικαίωση του Ποντίου .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344 80. The invincibles (οι αήττητοι)............................... 348 81. Μυθικό νταμπλ............................................. 351 82. Τα ασπρόμαυρα όνειρα ενός πιτσιρικά................. 355 83. Η εκδίκηση........................................ 359 84. Μια ασπρόμαυρη «θύελλα».......................... 363
ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 10 85. Η δικαίωση του Πάμπλο .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 86. Το «σπάσιμο» της κατάρας................................. 371 87. Ο ματωμένος αρχηγός .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375 88. Περίπατος στη Λεωφόρο................................... 379 89. Η ζωγραφιά του «μικρού πρίγκιπα»........................ 383 90. 42 χρόνια μετά… .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 91. Η νύχτα του «στρατηγού».................................. 392 92. Αψίδα θριάμβου στη Φρανκφούρτη .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396 93. Total football .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 94. Μια μυθική βραδιά! .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 95. Πολύ σκληρός για να πεθάνει.............................. 408 96. Το δικαίωμα στο όνειρο.................................... 412 97. Με την κούπα στο μυαλό .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 98. Πρωταθλητές μάγκες!...................................... 419 99. Η μεγαλύτερη νίκη του «Δικεφάλου»...................... 426 100. Μια απίθανη ανατροπή .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 «Η απουσία σας μας βαραίνει, η μνήμη σας μας ενώνει» (ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ Σ.Φ. ΠΑΟΚ ΑΘΗΝΩΝ)....................... 434 Βιβλιογραφία................................................... 447
11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ «Εάν είναι ένα είδος παοκτσή που ζηλεύω, είναι αυτό του Αθηναίου. Τους συναντώ σε κάτι απίθανα γήπεδα… και εντυπωσιάζομαι από το πάθος που διακρίνω στον λοβό των ματιών τους. Σε αντίθεση με όλους εμάς τους Βόρειους που “γεννηθήκαμε” μέσα στον ΠΑΟΚ… οι Αθηναίοι παοκτσήδες ανακάλυψαν μόνοι τους το DNA της μεγάλης ομάδας» έγραφε ο συγγραφέας, εκδότης και γνωστός οπαδός του «Δικεφάλου του Βορρά» Χρήστος Ζαμπούνης, 20 χρόνια πριν, στην εφημερίδα Sportime. Ένας απ’ αυτό το είδος παοκτσή είμαι και εγώ. Το όνειρο να φορέσω μια μέρα την ασπρόμαυρη φανέλα έσβησε, λόγω παντελούς έλλειψης ταλέντου, στα στενά όρια της χωμάτινης αλάνας της γειτονιάς μου. Το όνειρο όμως να γράψω για την ομάδα της καρδιάς μου έγινε πραγματικότητα χάρη στον εκδότη, κ. Νώντα Παπαγεωργίου, ο οποίος δέχθηκε να αναλάβει την έκδοση ενός βιβλίου με τόσο ιδιαίτερη θεματολογία. Στο βιβλίο αυτό, παρουσιάζονται, με χρονολογική σειρά, οι 100 + 1 σπουδαιότεροι αγώνες του «Δικεφάλου του Βορρά», από την πρεμιέρα του στους αγωνιστικούς χώρους μέχρι τους πρόσφατους θριάμβους. Στα κείμενα, προϊόν εξαντλητικής αρχειακής έρευνας, συνυπάρχουν το πάθος του οπαδού και η ψύχραιμη ματιά του ιστορικού.
ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 12 Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ξεπηδούν γνωστοί και άγνωστοι ήρωες. Ο Ετιέν σηκώνει ψηλά το πρώτο τρόπαιο του συλλόγου, ο Κιουρτζής βγαίνει από την ψαρόβαρκά του και τρέχει προς το γήπεδο, ο Κούδας επελαύνει με τον Καψή κρεμασμένο πάνω του, ο «Καίσαρας» σκοράρει, ο Γκουερίνο σκαρφαλώνει στα κάγκελα της Θύρας 4, ο «Φονιάς» εκτελεί ακατάπαυστα, ο Τολμπά «χορεύει» στο χορτάρι, ο Ναλιτζής αποκαλύπτει το τατουάζ του, ο Γ. Χ. Γεωργιάδης ζαλίζει τους αντιπάλους του, ο Γκαρσία δαγκώνει την μπάλα, το «Αλάνι» υψώνει τη φανέλα με τον Δικέφαλο στην Πόλη, ο Βιεϊρίνια κλοτσά τη διαφημιστική ταμπέλα και… το κατεστημένο, ο «Ντέλιας» «ζωγραφίζει» και ο Τάισον υψώνει τη γροθιά του. ΠΑΟΚ όμως σημαίνει και δάκρυ, όχι για τους χαμένους τίτλους και τις μεγάλες νίκες που μας χαμογέλασαν, αλλά γι’ αυτούς που πέταξαν μακριά. Δάκρυ για τους ήρωες-αθλητές του 1940, τον «δάσκαλο» Λόραντ, τα παιδιά των Τεμπών, το «αετόπουλο» Παναγιώτη Κατσούρη, τον χαμογελαστό Νάσο Κωνσταντίνου, τα παιδιά στη Ρουμανία. Σας καλώ να υπογράψετε την ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΟΚ, να πατήσετε το χώμα στο Σιντριβάνι, να παρευρεθείτε στα εγκαίνια της Τούμπας, να στριμωχτείτε στα κάγκελα της Θύρας 4, να πιείτε… τσίπουρο στις εξέδρες των Σερρών, να πανηγυρίσετε στις κερκίδες του Χάιμπουρι, να «τρολάρετε» το «Κίτρινο Τείχος» της Ντόρτμουντ, να χορέψετε μέσα στο Σουκρού Σαράτσογλου. Και αν ο Ρουμενίγκε χρειάστηκε τη βοήθεια του διαιτητή για να προκριθεί, αν ο Μαραντόνα έσβησε το όνειρό μας, αν ο Κρόιφ ενσάρκωσε τους εφιάλτες μας, να θυμάστε ότι ο δικός μας ΠΑΟΚ δεν χάνει ποτέ! Η συγγραφή αυτού του βιβλίου δεν θα είχε πραγματοποιηθεί
ΠΑΟΚ 1926-2026 13 χωρίς τη στήριξη σημαντικών ανθρώπων στη ζωή μου. Ευγνωμονώ τη γυναίκα μου Δήμητρα, που με στηρίζει πάντα με υπομονή και κατανόηση και τον γιο μου Θάνο για τη χαρά που φέρνει καθημερινά στη ζωή μου. Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλω στον φίλο Λευτέρη Καντζίνο για την πολύτιμη βοήθειά του καθώς και στους Γιάννη Γουγουλιά και Γιώργο Παπαμάρκου για την ηθική τους συμπαράσταση. Το βιβλίο αυτό δεν θα ήταν πλήρες χωρίς το πολύτιμο αρχειακό υλικό, τις γνώσεις και την προθυμία των συντελεστών των ιστότοπων Ασπρόμαυρες Ιστορίες και Και εγένετο ΠΑΟΚ. Τους ευχαριστώ από καρδιάς. Το έργο αυτό αφιερώνεται σε όλα τα θύματα της οπαδικής βίας, ανεξαρτήτως χρώματος ή ομάδας. Υ.Γ. Χρωστώ ένα έργο-αφιέρωμα στη γυναικεία ποδοσφαιρική ομάδα, μακράν το πιο επιτυχημένο τμήμα του συλλόγου. Είναι μια υπόσχεση στις «αετίνες» μας.
15 1 ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗ ΚΛΩΣΤΗ ΔΕΜΕΝΗ, ΣΤΗΝ ΑΝΕΜΗ ΤΥΛΙΓΜΕΝΗ Εκείνη την Κυριακή της 12ης Δεκεμβρίου 1926, στον «Στίβον του Ηρακλέους», 11 παίκτες με παράξενες ασπρόμαυρες στολές έκαναν την είσοδό τους στον αγωνιστικό χώρο. Ούτε και οι ίδιοι οι ποδοσφαιριστές τότε δεν φαντάζονταν ότι ήταν η αρχή μιας όμορφης ιστορίας! Ας γυρίσουμε όμως τον χρόνο πίσω, τρία χρόνια πριν από εκείνο το κυριακάτικο απόγευμα. Στις 15 Ιανουαρίου 1923 περισσότεροι από 130 επιφανείς Κωνσταντινουπολίτες ίδρυσαν στη Θεσσαλονίκη την «Ένωσιν Κωνσταντινουπολιτών» (ΕΚ). Στο καταστατικό της ορίστηκαν οι σκοποί της ίδρυσής της: επικοινωνία, αλληλεγγύη μεταξύ των προσφύγων από την Κωνσταντινούπολη, περίθαλψη των αναξιοπαθούντων και ψυχαγωγία των μελών από μορφωτική, ηθική και εθνική άποψη, μέσω της «αναδημιουργίας της πνευματικής ζωής της Κωνσταντινουπόλεως». Ως ύστατος σκοπός της Ένωσης οριζόταν η «παλιννόστηση των προσφύγων στις εστίες τους». Πολύ γρήγορα κατέστη σαφές ότι ο τελευταίος σκοπός ήταν πρακτικά ανεφάρμοστος. Η νέα πατρίδα των προσφύγων ήταν πλέον η Θεσσαλονίκη. Ως σφραγίδα του καταστατικού της ΕΚ
ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 16 ορίστηκε η απεικόνιση της Αγίας Σοφίας, συνοδευόμενη από τις λέξεις: «Ένωσις Κωνσταντινουπολιτών - Θεσσαλονίκη». Στις 6 Απριλίου 1924 η γενική συνέλευση της ΕΚ, που είχε γιγαντωθεί πλέον, ενέκρινε την τροποποίηση του καταστατικού της, η οποία είχε συνταχθεί από τον προηγούμενο Φεβρουάριο. Στο τροποποιημένο αυτό καταστατικό προβλεπόταν και η δυνατότητα ίδρυσης ανεξάρτητου αθλητικού τμήματος. Το σχετικό άρθρο 27 διευκρίνιζε ότι εάν, εντός του Κοινωνιολογικού Τμήματος, ιδρυθεί και Αθλητικό Τμήμα, αυτό μπορεί να καταρτιστεί ανεξάρτητο και με δική του ονομασία, σύμφωνα με τους Κανονισμούς της Ολυμπιακής Επιτροπής. Έναν χρόνο αργότερα ιδρύθηκε το Αθλητικό Τμήμα της ΕΚ. Στο «Ένωσις Κωνσταντινουπολιτών» προστέθηκε η λέξη «Αθλητική» και δημιουργήθηκε η «Αθλητική Ένωσις Κωνσταντινουπολιτών», η οποία σύντομα απέκτησε και εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας, που εγκρίθηκε από την ΕΚ. Ουσιαστικά το τμήμα αυτό προήλθε από την απορρόφηση της Βυζαντινής Αθλητικής Ένωσης (ΒΑΕ) που είχαν ιδρύσει Κωνσταντινουπολίτες της Θεσσαλονίκης το 1923. Πολλοί Κωνσταντινουπολίτες αθλητές, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του συλλόγου τους, αποχώρησαν από τις ομάδες που αγωνίζονταν ως τότε, προκειμένου να στηρίξουν το νεοσύστατο αθλητικό τμήμα. Το ποδοσφαιρικό τμήμα ήταν από τα πρώτα που συγκροτήθηκαν. Ωστόσο, η Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Μακεδονίας-Θράκης (ΕΠΣΜΘ) αρνήθηκε να εγγράψει στο μητρώο της την ποδοσφαιρική ομάδα του Αθλητικού Τμήματος της ΕΚ, καθώς τη θεώρησε τμήμα πολιτικού σωματείου. Αυτό ανάγκασε τους εκπροσώπους του ποδοσφαιρικού τμήματος να ανεξαρτητοποιηθούν. Έτσι, στις 27 Δεκεμβρίου 1925 ιδρύθηκε η Αθλητική Ένωσις Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης (ΑΕΚΘ).
ΠΑΟΚ 1926-2026 17 Το προϋπάρχον Αθλητικό Τμήμα της ΕΚ δεν καταργήθηκε, λειτουργώντας παράλληλα με την ΑΕΚΘ. Με την ίδρυση της τελευταίας σημειώθηκαν και οι πρώτες σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των μελών της και εκείνων του Αθλητικού Τμήματος της ΕΚ, αναφορικά με τη διοίκηση της πρώτης και τον τρόπο σύστασής του (χωρίς προηγούμενη πρόσκληση της Γενικής Συνέλευσης). Σύμφωνα με τον ιστότοπο της ΠΑΕ ΠΑΟΚ: «επρόκειτο ουσιαστικά για μια σύγκρουση που κράτησε 3 μήνες και οδήγησε σταδιακά σε οριστική ρήξη τις δύο πλευρές». Η συγκληθείσα συνέλευση της 7ης Μαρτίου 1926, για τη διευθέτηση του προβλήματος, προβλεπόταν θυελλώδης. Κατά τη διάρκειά της, η πλευρά της ΑΕΚΘ αποχώρησε, επιθυμώντας να παραμείνει ένα ανεξάρτητο σωματείο. Ενώ όμως τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΑΕΚΘ είχαν αποχωρήσει, η συνέλευση συνεχίστηκε και μάλιστα εξέλεξε νέο ΔΣ από την αντίπαλη παράταξη. Τα αποχωρούντα μέλη δεν δέχτηκαν αυτή την εξέλιξη και κινήθηκαν αμέσως για τη δημιουργία νέου αθλητικού σωματείου. Στις 30 Μαρτίου 1926, συγκεντρώθηκαν στη Λέσχη Κωνσταντινουπολιτών οι Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης, Κωνσταντίνος Κοεμτζόπουλος, Κωνσταντίνος Κρητικός, Μιχάλης Θεοδοσιάδης, Ιωακείμ Ιωακειμόπουλος, Αριστόδημος Δημητριάδης, Αλέξανδρος Αγγελόπουλος και Μενέλαος Τσούλκας και υπέγραψαν το πρωτόκολλο ιδρύσεως του νέου «ποδοσφαιρικού και Αθλητικού Σωματείου υπό την επωνυμίαν Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών». Πόσοι άραγε να φαντάζονταν από τους παρευρισκόμενους ότι εκείνη τη στιγμή υπέγραφαν την ίδρυση ενός συλλόγου, ο οποίος θα έφτανε τα 100 χρόνια ζωής, θα ξεπερνούσε το προσφυγικό πλαίσιο,
ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 18 θα κατακτούσε πανελλήνιους τίτλους και θα διακρινόταν στα ευρωπαϊκά γήπεδα; Στις 5 Απριλίου πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση, στην οποία έλαβαν μέρος και οι ποδοσφαιριστές της ομάδας και στην οποία εκλέχτηκε το πρώτο διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου. Στις 10 Απριλίου υπογράφηκε από τα μέλη του πρώτου διοικητικού συμβουλίου του ΠΑΟΚ η αίτηση αναγνώρισης του συλλόγου στο Πρωτοδικείο. Δέκα ημέρες αργότερα, στις 20 Απριλίου 1926, το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης εξέδωσε την απόφαση με αριθμό 822, αναγνωρίζοντας και επίσημα τον ΠΑΟΚ. Ως χρώματα του νεοσυσταθέντος συλλόγου ορίστηκαν το μαύρο και το λευκό. Το πρώτο συμβόλιζε τον πόνο και το δάκρυ για τον ξεριζωμό του ελληνισμού της Μικράς Ασίας. Το δεύτερο την ελπίδα για το μέλλον. Ως έμβλημα επιλέχτηκε ο συνδυασμός πετάλου με τετράφυλλο τριφύλλι, πιθανότατα εμπνευσμένο από ένα εκ των κατατεθέντων σημάτων της καπνοβιομηχανίας «Λύσανδρου Μαρούλη». Η νέα ομάδα τοποθετήθηκε από την ΕΠΣΜΘ στη β΄ κατηγορία Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη, ο ΠΑΟΚ τοποθετήθηκε στη συγκεκριμένη κατηγορία ως τιμωρία για το «αντάρτικο» που ξεκίνησε κατά της Ένωσης. Οι «ασπρόμαυροι» είχαν καλέσει, στις 28 Ιουλίου 1926, όλα τα σωματεία της Θεσσαλονίκης σε συνέλευση για να προτείνουν τη δημιουργία μιας νέας Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων, που θα είχε στις τάξεις της μόνο τις ομάδες της Θεσσαλονίκης και θα άφηνε την κεντρική διαχείριση στην Ένωση της Μακεδονίας – Θράκης. Ο ΠΑΟΚ κατηγορήθηκε για ανταρσία με την «παρασυναγωγή» αυτή, όπως την χαρακτήρισε η ΕΠΣΜΘ, και τιμωρήθηκε με τέσσερις μήνες αποβολή και απαγόρευση συμμετοχής σε αγώνες,
ΠΑΟΚ 1926-2026 19 ακόμα και φιλικούς. Οι «ασπρόμαυροι» ξεκίνησαν την ιστορική τους πορεία με μια τιμωρία, η οποία θα μπορούσε να επιφέρει τη διάλυσή τους. Όμως δεν στάθηκε ικανή να σταματήσει την ενθουσιώδη ορμή των ιδρυτών τους και την αυξανόμενη στήριξη του προσφυγικού κόσμου της Θεσσαλονίκης. Απόδειξη γι’ αυτό η δήλωση πενήντα ποδοσφαιριστών για τη σεζόν που θα ξεκινούσε τον χειμώνα του 1926! Τελικά, η ποινή μειώθηκε στο μισό και ο ΠΑΟΚ άρχισε την προετοιμασία για την πρεμιέρα του στους αγωνιστικούς χώρους. Το πιθανότερο όμως είναι πως η τοποθέτηση του ΠΑΟΚ στη β΄ κατηγορία συνδέεται με την ανάγκη «στέγασης» των επτά νεοϊδρυθέντων ομάδων της Θεσσαλονίκης [ΠΑΟΚ, ΑΟ Θεσσαλονίκης, Μακαμπί Θεσσαλονίκης, Ποδοσφαιρικός Όμιλος Τροχιοδρομικών, Μορφωτική Ένωση Νεολαίας Τούμπας (ΜΕΝΤ), Νέα Γενεά και Εργατικός Αστέρας]. Όπως προαναφέρθηκε, ο ΠΑΟΚ αντιμετώπισε τη Νέα Γενεά για την πρώτη αγωνιστική του πρωταθλήματος β΄ κατηγορίας. Η φημολογία για τις δυνατότητες των παικτών της νέας ομάδας και η περιέργεια ώθησαν πλήθος κόσμου να παρακολουθήσει τον αγώνα. Το πρώτο ημίχρονο ανήκε ολοκληρωτικά στον ΠΑΟΚ. Σύμφωνα μάλιστα με το ρεπορτάζ της εποχής: «Η ομάς του ΠΑΟΚ κατά το ημιχρόνιον τούτο μας παρουσίασε ένα πρώτης τάξεως παιγνίδι δικαιολογούσα την φήμην της». Απόρροια της υπεροχής των «ασπρόμαυρων» ήταν να προηγηθούν με 2-0. Ο Χριστόφορος Παντερμαλής άνοιξε το σκορ. Φανταζόταν άραγε εκείνη τη στιγμή των πανηγυρισμών ότι έγραφε ιστορία; Ο ίδιος παίκτης σημείωσε και το δεύτερο «υπέροχον» γκολ. Ο μέσος των «ασπρόμαυρων» με τα δύο αυτά τέρματα και τη συνολική απόδοσή του απέσπασε τα ευμενή σχόλια του συντάκτη της
ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 20 εφημερίδας Μακεδονία: «όστις με το άφθαστό του παιγνίδι διεκρίνετο από όλην την ομάδα. Το παίξιμό του μας ενθυμίζει παίκτην διεθνούς αξίας». Στην επανάληψη, η Νέα Γενεά μείωσε με πέναλτι του Μακαρονόπουλου. Ο σκόρερ (μετέπειτα παίκτης του ΠΑΟΚ) νίκησε τον αδελφό του, ο οποίος αγωνιζόταν ως τερματοφύλακας στους «ασπρόμαυρους». Το τελικό 3-1 διαμορφώθηκε στα μισά της επανάληψης, με εύστοχη εκτέλεση πέναλτι του Μιχάλη Βεντουρέλη. Ήταν η αρχή μιας όμορφης ιστορίας ενός αιώνα. Μια πιθανή ενδεκάδα της πρεμιέρας του ΠΑΟΚ είναι: Μακαρονόπουλος, Ανδρεάδης, Βλάχος, Παντερμαλής, Πάγκαλος, Τσολακίδης, Λιανόπουλος, Γεωργιάδης, Χρηστίδης, Παπαδόπουλος, Βεντουρέλης. Είναι σχεδόν βέβαιο επίσης ότι ο Κώστας Ανδρεάδης εκτελούσε ταυτόχρονα και χρέη προπονητή.
ISBN: 978-618-03-4861-3 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. MHX/ΣΗΣ 84867 Ο ιστορικός Νίκος Γιαννόπουλος, συνδυάζοντας την επιστημονική του ιδιότητα και εμπειρία με την αγάπη για το άθλημα και τον σύλλογο, ανταποκρίνεται στην ιστορική μνήμη με ένα πρωτοποριακό έργο, που διαφοροποιείται από το τυπικό χρονολόγιο ή τη συλλογή αφηγήσεων. Το βιβλίο αυτό, καρπός εξαντλητικής αρχειακής έρευνας, αναδεικνύει τον «Δικέφαλο του Βορρά» όχι μόνο ως ποδοσφαιρική ομάδα αλλά και ως ιστορικό φαινόμενο. Μέσα από τις σελίδες του, ο συγγραφέας μάς καλεί να «υπογράψουμε» την ιδρυτική πράξη του ΠΑΟΚ, να γνωρίσουμε γνωστούς και άγνωστους ήρωες, να παρακολουθήσουμε αγώνες στο Σιντριβάνι, να βρεθούμε στα εγκαίνια της Τούμπας, να στριμωχτούμε στα κάγκελα της Θύρας 4, να πανηγυρίσουμε στις κερκίδες του Χάιμπουρι, να ειρωνευτούμε για το «Κίτρινο Τείχος» της Ντόρτμουντ, να χορέψουμε στο Σουκρού Σαράτσογλου.
www.metaixmio.grRkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=