Ο στωικός σοφός

Ο ΣΤΩΙΚΟΣ ΣΟΦΟΣ [ 20 ] Για τη σχέση του σοφού με τη φύση και τη θέση του ιδεώδους εντός της στωικής φυσικής και κοσμολογικής θεωρίας, ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι παρατηρήσεις του N. P. White στο άρθρο “The role of physics in Stoic ethics”. 10 Περαιτέρω, το θεμελιώδες ζήτημα του είδους, του περιεχομένου και του εύρους της επιστημονικής γνώσης που χαρακτηρίζει τον σοφό έχει εξετάσει ο G. B. Kerferd στο άρθρο του “What does the Wise Man Know?”. 11 Ησυγκεκριμένη ανάλυση αποτελεί χρήσιμο οδηγό για την αντί- στοιχη ενότητα του παρόντος έργου. Επιπλέον, για το θέμα της σχέσης του στωικού σοφού με τη διαλεκτική σημαντικό βοήθημα αποτελεί το άρθρο του Α. Α. Long “Dialectic and the Stoic Sage”. 12 Τέλος, όσον αφορά τη θέση και τη λειτουργία του ιδεώδους στο πλαί- σιο της στωικής θεωρίας περί των πράξεων και όλα τα ανακύπτοντα προ- βλήματα ως προς τα καθήκοντα που πράττει ο σοφός εντός της πολιτι- κής κοινωνίας, την ηθική συλλογιστική του και το εύρος της ελευθερίας του εν σχέσει με τις ηθικές προτροπές και αποτροπές, ιδιαίτερα γόνιμη υπήρξε η μεταξύ των Brad Inwood και Phillip Mitsis συζήτηση και αντι- παράθεση απόψεων, η οποία έγινε διά μιας σειράς άρθρων, σημαντικό- τερα εκ των οποίων είναι τα “Goal and Target in Stoicism” και «Κανόνες και συλλογιστική στη στωική ηθική», του Brad Inwood, 13 και τα “Seneca on reason, rules andmoral development” και «Η πρώιμη στωική θεωρία περί τουφυσικού δικαίου», του PhillipMitsis. 14 Εξίσου σημαντική συμβο- λή στην έρευνα περί της διασύνδεσης του ιδεώδους του σοφού με τη στωική περί του βίου θεωρία και πράξη αποτελούν και οι πρόσφατες με- λέτες του Tad Brennan, και πιο συγκεκριμένα το κεφάλαιο με τίτλο “Stoic 10 Βλ. N. P. White,“The role of physics in Stoic ethics”, Southern Journal of Philosophy 23 Supp. (1985), σ. 57-74. 11 Βλ. G. B. Kerferd, “What does the Wise Man Know?”, in J. M. Rist (ed.), The Stoics , University of California Press, Berkeley and Los Angeles 1978. 12 Βλ.A.A.Long,“DialecticandtheStoicsage”,inJ.M.Rist(ed.), TheStoics ,University of California Press, Berkeley and Los Angeles 1978, 101-24, and in A. A. Long, Stoic Studies , Cambridge University Press, New York 1996, σ. 85-106. 13 Βλ. B. Inwood, “Goal and target in Stoicism”, [Symposium: Hellenistic ethics], J. Philos 83 (1986), σ. 547-556, και B. Inwood, «Κανόνες και συλλογιστική στη στωική ηθική», Δευκαλίων 15/1 (1997), σ. 107-143. 14 Βλ. P. Mitsis, “Seneca on reason, rules and moral development”, in J. Brunschwig and M. Nussbaum (eds), Passions and Perceptions , Cambridge University Press, New York 1993, σ. 285-312, και P. Mitsis, «Η πρώιμη στωική θεωρία περί του φυσι- κού δικαίου», στο Κ. Βουδούρη (ed.), Ελληνιστική φιλοσοφία , Διεθνές Κέντρον Ελλη- νικής Φιλοσοφίας και Πολιτισμού, Αθήνα 1994, σ. 211-229.