Μοντεσσόρι στο σπίτι με το παιδί (3-12 ετών)

35 Πρώτο στάδιο: 0 έως 6 έτη, βρεφική και νηπιακή ηλικία Στο πρώτο στάδιο η ανάπτυξη που σημειώνεται είναι εκρηκτική και οι σωματικές, γνωστικές και ψυχολογικές αλλαγές σημαντικές. Το παιδί 6 ετών είναι πολύ διαφορετικό από το νεο­ γέννητο και γνωρίζει πολλά περισσότερα. Το παιδί στο πρώτο στάδιο ανάπτυξης είναι ένας αισθητηριακός εξερευνητής. Δέχεται αισθητηριακά ερεθίσματα από το περιβάλλον του, τα οποία χρησιμοποιεί για να δομήσει τη νοημοσύνη και την προσωπικότητά του. Το παιδί σε αυτό το στάδιο εστιάζει στην αυτοδόμηση. Παρόλο που μπορεί να του αρέσει να βρίσκεται μαζί με άλλους, προτιμάει να δουλεύει μόνο του ή δίπλα σε κάποιον άλλον. Αυτό θα αλλάξει ριζικά στο δεύτερο στάδιο, από τα 6 έως τα 12 χρόνια. Το παιδί στο πρώτο στάδιο έχει αυτό που η δρ Μοντεσσόρι αποκαλούσε αφομοιωτικό νου. Από τη γέννηση έως την ηλικία των 6 ετών το παιδί απορροφά τα πάντα χωρίς προ­ σπάθεια και χωρίς διάκριση. Απορροφά τις εικόνες, τις μυρωδιές, τις γεύσεις, τις συμπερι­ φορές και τον πολιτισμό γύρω του. Αυτή είναι μια ασυνείδητη διαδικασία, συμβαίνει αυτό­ ματα και εύκολα. Ο νους του είναι σαν ένα σφουγγάρι που ρουφάει το υγρό στο οποίο βυ­ θίζεται. Δεν μπορεί να αποφασίσει ποιο μέρος του να απορροφήσει και το απορροφά όλο. Αυτά που απορροφά το παιδί μας γίνονται μέρος της προσωπικότητάς του, μέρος του εαυ­ τού του. Πρώτο υποστάδιο (0 έως 3 χρόνια) Ένα παιδί κάνει τόσο πολλά σε αυτά τα χρόνια! Μαθαίνει πώς να περπατάει, πώς να μιλάει, πώς να φέρεται και πώς να ενταχθεί στον χώρο και στην εποχή του. Είναι μια περίοδος τε­ ράστιας σωματικής ανάπτυξης και αλλαγής. Το παιδί αναπτύσσεται διαρκώς: αποκτά τα νεογιλά του δόντια, τρώει τα πάντα και μιλάει τη μητρική του γλώσσα, ίσως και άλλες. Μπουσουλάει, στέκεται, περπατάει, τρέχει, πηδάει, απολαμβάνει γενικά ένα ευρύ φάσμα κινήσεων. Κρατάει αντικείμενα με τον αντίχειρα και τον δείκτη του. Αποκτά τον έλεγχο της αφόδευσης και της ούρησης. Γνωρίζει πώς λειτουρ­ γούν τα πράγματα στο σπίτι και στον κόσμο γύρω του. Μαθαίνει να σκέφτεται και να επιλύει προβλήματα. Μαθαίνει κάποιους από τους κανόνες της ομάδας του και αρχίζει να καταλα­ βαίνει τι είναι σωστό και τι λάθος. Μπορεί να δημιουργήσει συνδέσεις και να φτάσει σε κά­ ποια συμπεράσματα. Το παιδί 3 ετών, ιδιαίτερα αν του έχει προσφερθεί το κατάλληλο περιβάλλον, έχει ήδη καταφέρει πολλά. Έχει κατακτήσει αυτά που η δρ Μοντεσσόρι αποκαλούσε «ψυχικά όργα­ να» – τη γλώσσα, την κίνηση, τον πολιτισμό, τη νοημοσύνη και τη θέλησή του. Το εκπληκτικό είναι ότι όλα αυτά τα έχει κάνει χωρίς να το συνειδητοποιήσει και χωρίς καν να θυμάται τη διαδικασία. Γι’ αυτό και η δρ Μοντεσσόρι αποκαλούσε το παιδί σε αυτό το στάδιο «ασυνεί­ δητο δημιουργό». συνεχίζεται στη σελ. 38