Μοντεσσόρι στο σπίτι με το παιδί (3-12 ετών)

22 ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η δρ Μαρία Μοντεσσόρι ήταν μια Ιταλίδα γιατρός, ανθρωπολόγος και επιστήμονας που εν­ διαφερόταν για τα πάντα, από τη γεωμετρία και τη βοτανολογία ως τα δικαιώματα των γυ­ ναικών – αλλά, κυρίως, για τα παιδιά. Γεννημένη το 1870, η δρ Μοντεσσόρι είχε εκπαίδευση και ευκαιρίες που δεν συνηθίζο­ νταν για γυναίκες της εποχής της. Απέκτησε πτυχίο Ιατρικής και άρχισε να εργάζεται με παιδιά με ειδικές ανάγκες με θεαματικά αποτελέσματα. (Έχοντας δουλέψει με τα παιδιά, η δρ Μοντεσσόρι φρόντισε να συμμετάσχουν στις κρατικές εξετάσεις. Η πλειοψηφία πέρασε τις εξετάσεις και κάποια παιδιά πήραν ψηλότερους βαθμούς από τα παιδιά που δεν είχαν ειδικές ανάγκες.) Έτσι, η δρ Μοντεσσόρι σκέφτηκε ότι τα παιδιά χωρίς ειδικές ανάγκες θα μπορού­ σαν να τα πηγαίνουν καλύτερα. Το 1907, η δρ Μοντεσσόρι είχε την ευκαιρία να δοκιμάσει τις ιδέες της στο ιταλικό εκ­ παιδευτικό σύστημα. Άνοιξε το «Σπίτι των Παιδιών» (Casa dei Bambini), για τα παιδιά εργα­ ζόμενων γονιών που ζούσαν σε ένα συγκρότημα εργατικών κατοικιών στις φτωχογειτονιές του Σαν Λορέντζο, στην Ιταλία. Το σχολείο έγινε το εργαστήριο της δρος Μοντεσσόρι. Πα­ ρατήρησε τα παιδιά, κατέγραψε όλα όσα είδε και στήριξε την ανάπτυξή τους. Εάν τα παιδιά έδειχναν ενδιαφέρον για κάτι, τους το πρόσφερε. Αν σταματούσαν να δείχνουν ενδιαφέρον για κάτι, το αντικαθιστούσε με κάτι άλλο. Ακολούθησε τις φυσικές τους τάσεις και τροποποίη­ σε ανάλογα το περιβάλλον. Σε αντίθεση με τις αντιλήψεις τις εποχής, ότι τα παιδιά είναι πεισματάρικα, εγωιστικά και δεν μοιράζονται, η δρ Μοντεσσόρι διαπίστωσε ότι, όταν τα παιδιά βρίσκονταν στο κατάλληλο περιβάλλον και υπήρχε ανταπόκριση στις ανάγκες τους, γίνονταν επιμελή, ικανά και πρόθυμα να μάθουν. Η δρ Μοντεσσόρι ήταν η μοναδική που, για να μάθει για τα παιδιά, δεν βασίστηκε σε ει­ κασίες και παγιωμένες απόψεις, αλλά στην παρατήρησή τους. Αυτό που αποκαλούμε «μέθο­ δο Μοντεσσόρι» θα μπορούσε απλά να θεωρηθεί «η μέθοδος των παιδιών», επειδή μέσα από τις παρατηρήσεις της δρος Μοντεσσόρι τα παιδιά επικοινωνούσαν τι τους άρεσε, τι προτιμούσαν και τα χαρακτηριστικά τους σε διαφορετικές ηλικίες. Η δρ Μοντεσσόρι εργάστηκε με παιδιά σε όλο τον κόσμο, δοκιμάζοντας και βελτιώνο­ ντας τη μέθοδό της, μέχρι τον θάνατό της, το 1952. Η δουλειά που έκανε με τα παιδιά έγινε γνωστή σε όλο τον κόσμο και όσοι πήγαν για να μάθουν από εκείνη επέστρεψαν στον τόπο τους και εφάρμοσαν τη μέθοδό της – οργανώνοντας το περιβάλλον, παρατηρώντας τα παι­ διά και καλύπτοντας τις ανάγκες τους. Η μέθοδός της αναγνωρίστηκε για τα θετικά της αποτελέσματα, τα οποία ήταν δυνατόν να επιτευχθούν και αλλού. Σήμερα, που έχει περάσει πάνω από ένας αιώνας από τότε, εκπαιδευτικοί, γονείς και φροντιστές σε όλο τον κόσμο έχουν εφαρμόσει αυτή την προσέγγιση και έχουν διαπιστώσει ότι τα βασικά χαρακτηριστικά των παιδιών –οι τάσεις και οι ανάγκες τους– δεν έχουν αλλά­ ξει. Τα παιδιά είναι ανεξάρτητα και ικανά. Είναι ικανά να ακούσουν, να ακολουθήσουν οδη­ γίες, να μοιραστούν και να φροντίσουν τον εαυτό τους και τους άλλους. Στην πραγματικό­ τητα, τα χαρακτηριστικά αυτά είναι κομμάτι της φύσης τους. Έτσι, αυτή η μέθοδος είναι τόσο σημαντική σήμερα όσο και την εποχή που ζούσε η δρ Μοντεσσόρι.