Η κοινωνία του θεάματος

10 / Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΜΑΤΟΣ ελευθερία της Αγοράς, που μετριάζεται από την αναγνώριση των Δικαιωμάτων του ανθρώπου-θεατή. Κανένας στη Δύση δεν συζήτησε σοβαρά, και ούτε ένα εικοσιτετράωρο, για τη σημασία και τις συνέπειες ενός τέτοιου αναπάντεχου μιντια- κού γεγονότος. Η πρόοδος της θεαματικής τεχνικής αποδει- κνύεται εδώ. Το γεγονός δεν καταγράφτηκε παρά σαν εμφά- νιση μιας κάποιας γεωλογικής δόνησης. Σημειώθηκε η ημε- ρομηνία του φαινομένου και εκτιμήθηκε ότι έγινε κατανοητό με την επανάληψη και μόνον ενός απλού σήματος –Πτώση του Τείχους του Βερολίνου– που έμεινε εξίσου αδιαμφισβήτητο όπως και όλα τα υπόλοιπα δημοκρατικά σήματα . Το 1991, οι πρώτες επιπτώσεις αυτού του εκσυγχρονισμού εμ- φανίστηκαν με την ολοσχερή διάλυση της Ρωσίας. Τα ολέθρια αποτελέσματα της γενικής εξέλιξης της οικονομίας εκφράστη- καν εκεί ακόμα πιο ευθέως απ’ ό,τι στηΔύση. Ηαναταραχή δεν είναι παρά η συνέπεια. Παντού τίθεται το ίδιο επίφοβο ερώτη- μα που στοιχειώνει τον κόσμο εδώ και δύο αιώνες: πώς να κά- νουμε τους φτωχούς να δουλέψουν, τη στιγμή που η ψευδαίσθη- ση απογοήτευσε και ο πειθαναγκασμός ηττήθηκε; Η 111η θέση, η οποία αναγνώριζε τα πρώτα συμπτώματα μιας ρωσικής παρακμής που την τελική τους έκρηξη βλέπουμε τώ- ρα, και διέβλεπε τον επικείμενο αφανισμό μιας παγκόσμιας κοινωνίας, η οποία, όπως θα λέγαμε σήμερα, θα σβηστεί από τη μνήμη του υπολογιστή , προέβαινε σε εκείνη τη στρατηγική απόφανση που εύκολα αισθανόμαστε τώρα την εγκυρότητά της: «Η παγκόσμια αποδόμηση της συμμαχίας της γραφειο-