21 Η μέθη της εξουσίας Εκλέγουμε τους ανθρώπους που μας κυβερνούν για να αλλάξουν την πραγματικότητα, πολλές φορές όμως αλλάζουν οι ίδιοι. Η μετάλλαξη των πολιτικών, είτε οφείλεται στην επιτυχία είτε στις κολακείες του στενού τους κύκλου, περιγράφεται ως επαγγελματική νόσος. Ένας Άγγλος νευρολόγος και πρώην υπουργός απαρίθμησε τα συμπτώματα της ασθένειας: απομάκρυνση από την πραγματικότητα, υπερβολική αυτοπεποίθηση, μεσσιανικός λόγος, πεποίθηση πως βρίσκεσαι στον δρόμο της αλήθειας, επομένως δεν οφείλεις να λογοδοτείς στην κοινή γνώμη παρά μόνο στην Ιστορία με κεφαλαίο. Στην κλινική γλώσσα, αυτό το κακό ονομάζεται «σύνδρομο της Ύβρεως». Η αρχαία ελληνική λέξη ύβρις σημαίνει «αλαζονεία» και «κατάχρηση». Ο όρος περιέγραφε το βίαιο πάθος που προκαλούσε η Άτη, θεά της καταστροφής, παρασύροντας ήρωες και ισχυρούς προκειμένου να συντρίψουν τους ανθρώπους γύρω τους. Οι βίαιες αυτές καταχρήσεις είχαν καταστροφικές συνέπειες και την τιμωρία τους αναλάμβανε μια άλλη θεά, η Νέμεση, αρμόδια για την επαναφορά της ισορροπίας και την εκδίκηση για λογαριασμό των αδικημένων. Η αρχαία ελληνική τραγωδία απεικόνιζε συχνά αυτόν τον διαβολικό κύκλο εξουσίας, έπαρσης, τύφλωσης, ολέθριου σφάλματος και πτώσης. Σύμφωνα με τη νοοτροπία της κλασικής αρχαιότητας, η σύνεση ήταν η απαραίτητη αρετή του πνεύματος προκειμένου οι άνθρωποι να μπορούν να προσαρμόζουν τις πράξεις τους στις πολύπλοκες συνθήκες της ζωής. Οι αρχαίοι θα έλεγαν πως οι κυβερνώντες αρχίζουν να γίνονται επικίνδυνοι όταν η παραδοχή ενός σφάλματος τους προκαλεί τρόμο.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=