20 Τυφλή ζήλια Πόσες φορές η ικανοποίηση που νιώθουμε για κάποιο μας κατόρθωμα εξανεμίζεται μόλις μαθαίνουμε πως κάποιος άλλος μας ξεπέρασε. Ο Επίκτητος έλεγε πως ο χειρότερος εχθρός εκείνων που ευημερούν είναι ο φθόνος· είναι η θλίψη για όλα τα αγαθά που δεν μας ανήκουν, τα οποία είναι πάντοτε περισσότερα. Το πιο περίεργο με τη ζήλια, η οποία στα λατινικά είχε την έννοια του «στραβοκοιτάζω», είναι πως επηρεάζει ανθρώπους κοντινούς, που γνωρίζονται, θαρρείς και είναι ένας προσωπικός, οικείος τρόπος να μισούμε ο ένας τον άλλο. Δεν ζηλεύουμε την περιουσία που θεωρούμε πως είναι πέραν των δυνατοτήτων μας· δεν ζηλεύουμε τον μακρινό εκατομμυριούχο, αλλά τον διπλανό μας γείτονα που ζει με λίγο μεγαλύτερη άνεση από μας ή είναι λίγο πιο τυχερός. Γι’ αυτό και αρκεί η πιο ταπεινή επιτυχία για να ξυπνήσει τη ζήλια· αρκεί ένας έπαινος ή η παραμικρή υπεροχή για να καταστεί το πάθος αυτό μοιραίο. Καταδίκη για κείνον που υποφέρει από τη ζήλια, μπορεί όμως να γίνει θανατηφόρα για κείνον που την εμπνέει. Αφήνει δύο θύματα στο πέρασμά της και δεν ωφελεί κανέναν. Ένα ανατολίτικο διήγημα αφηγείται την περίπτωση ενός βασιλιά που διόρισε δύο υπουργούς με τον ίδιο βαθμό. Ο ένας φθονούσε τον άλλο με πάθος: τις ορθές αποφάσεις του, την αργή και σταθερή άνοδό του στην ιεραρχία, το πολλά υποσχόμενο μέλλον του. Ο βασιλιάς αντιλήφθηκε αυτό το μίσος και θέλησε να δώσει ένα μάθημα στον φθονερό υπουργό για να του δείξει πως η τύχη των άλλων δεν μπορεί να μας βλάψει αφού το φεγγάρι σκορπάει τη λάμψη του σε χιλιάδες κύματα ταυτόχρονα. «Πιστέ μου δούλε, θα σε ανταμείψω. Ζήτησέ μου ό,τι επιθυμείς, να ξέρεις όμως πως θα δώσω τα διπλάσια στον άλλο μου υπουργό» είπε. Ο ζηλόφθονος, πικραμένος μέσα στην ευτυχία του, στην ιδέα πως ο άλλος υπουργός θα ήταν πιο ευτυχισμένος, προτίμησε να του προκαλέσει μια διπλή συμφορά: «Κύριέ μου, θέλω να με κάνεις μονόφθαλμο».
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=