15 κάτι ιδιαίτερα ειδεχθές και ύπουλο λαμβάνει χώρα. Η προσέγγιση αυτή συνεπάγεται ότι δεν μας ενδιαφέρει τόσο να εξηγήσουμε τι συνέβη στην Ευρώπη πριν από έναν αιώνα, όσο να εντοπίσουμε προειδοποιητικά σημάδια για το τι μέλλει γενέσθαι. Στόχος είναι να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου στο πνεύμα του παλιού αντιφασιστικού σλόγκαν: «Ποτέ ξανά». Αυτό είναι κάτι που το κάνουμε ελαφρά τη καρδία, χωρίς να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη μας το πώς λειτούργησε πραγματικά ο φασισμός. Μερικές φορές, μοιάζει λες και η ταμπέλα του «φασίστα», με το ειδικό φορτίο που φέρει, είναι η μόνη κατάλληλη για να δείξει την ανησυχία μας, ενώ, αν αποκαλούσαμε έναν πολιτικό «ακροδεξιό, εθνικιστή και αυταρχικό», αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να καταδείξουμε πόση ανησυχία μάς προκαλεί. Όπως το έθεσε ο ειδήμων του φασισμού Ρότζερ Γκρίφιν: «Μπορεί κάποιος να είναι το απόλυτο ξενοφοβικό, ρατσιστικό, σοβινιστικό γουρούνι, αλλά και πάλι να μη θεωρείται φασίστας». Ενίοτε, αυτό το κάνουμε κυνικά, σε μια προσπάθεια να συσχετίσουμε κάθε σύνολο που απεχθανόμαστε με την ηθική φρίκη των χειρότερων εγκλημάτων του φασισμού: ο χριστοφασισμός, ο ισλαμοφασισμός, ο οικοφασισμός, ο φασισμός των woke, ακόμα και ο φασισμός των φιλελεύθερων. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιούμε τη λέξη περισσότερο ως προσβολή παρά ως διάγνωση. Και κάθε φορά που τη χρησιμοποιούμε έτσι, χάνει και λίγη από τη δύναμή της.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=