Ελευθερία

Ευτυχισμένα παιδικά χρόνια 23 μ’ εμένα σε μια τσάντα μεταφοράς για βρέφη. Ήμουν έξι εβδομάδων. Είχε περάσει μόνο ένας χρόνος από τις 17 Ιουνίου 1953, όταν τα σο- βιετικά τανκς κατέστειλαν βάναυσα μια λαϊκή εξέγερση με απεργίες και πολιτικές διαδηλώσεις στη ΛΔΓ. Μόλις λίγα επίσης χρόνια αργότερα θα ακολουθούσε άλλο ένα πλήγμα, η ανέγερση του Τείχους του Βερο- λίνου, το οποίο είχε τραγικές συνέπειες για εκατομμύρια Γερμανούς και ασφαλώς για την οικογένειά μας. Στο μεταξύ, πάντως, οι γονείς μου εγκαταστάθηκαν μ’ εμένα μαζί στο νέο μας περιβάλλον. Στο σπίτι είχαμε μια βοηθό. Η κυρία Σπίις είχε έρθει στο Κβίτσο από την Ανατολική Πρωσία με τον προκάτοχο του πατέρα μου· μετά τη συνταξιοδότησή της συνέχισε να εργάζεται για τους γονείς μου. Τους δίδαξε όλα όσα έπρεπε να γνωρίζουν για τη ζωή στην ύπαιθρο. Ο πα- τέρας μου αναγκάστηκε να αρμέγει κατσίκες, η μητέρα μου έμαθε πώς να μαγειρεύει τσουκνίδες και πολλά άλλα που δεν ήξερε ως παιδί της πόλης. Στην οικογένειά μας μιλούσαν συχνά για το λευκό χαλί που είχε φέρει στον γάμο, αλλά και για μια άλλη συνήθειά της απ’ το Αμ- βούργο, στην οποία επέμεινε τον πρώτο καιρό στο Κβίτσο: να μη βγά- ζουν τα παπούτσια τους οι επισκέπτες, ούτε καν οι αγρότες του χωριού, που έρχονταν συχνά στο σπίτι να μιλήσουν με τον πατέρα μου για τις ανησυχίες τους, επειδή είχε αρχίσει η περίοδος της αναγκαστικής κο- λεκτιβοποίησης. Πολλοί έφυγαν αργότερα στη Δύση γι’ αυτόν τον λόγο. Κάθε φορά που οι αγρότες πήγαιναν να βγάλουν τα παπούτσια τους προτού μπουν στο σπίτι, γνωρίζοντας τι σημάδια θα άφηναν στο χαλί, η μητέρα μου έλεγε: «Αφήστε… δεν χρειάζεται». Πατούσαν, λοιπόν, πάνω στο λευκό χαλί με τις λασπωμένες σόλες τους από τη δουλειά. Κάποια στιγμή η μητέρα μου εγκατέλειψε τη συνήθεια του Αμβούργου και επέτρεπε στους επισκέπτες να βγάζουν τα παπούτσια τους. Είχε γίνει πια για τα καλά κάτοικος του Κβίτσο. Εγώ η ίδια δεν έχω άμεσες αναμνήσεις από το μέρος αυτό· ό,τι ξέρω είναι από οικογενειακές αφηγήσεις. Δεν ισχύει το ίδιο για το Τεμπλίν. Οι γονείς μου μετακόμισαν σ’ αυτή τη μικρή πόλη στην περιο­ χή Ούκερμαρκ του Βρανδεμβούργου, περίπου 80 χιλιόμετρα βόρεια του Βερολίνου, το 1957 μαζί μ’ εμένα και τον αδελφό μου Μάρκους,