Ελευθερία

Πρόλογος 13 γράψω και γι’ αυτό. Όμως αυτό το βιβλίο δεν είναι ένα βιβλίο για τη Ρωσία και την Ουκρανία. Αυτό θα ήταν ένα άλλο βιβλίο. Πιο πολύ θέλω να αφηγηθώ την ιστορία μιας ζωής χωρισμένης στα δύο: ένα μέρος, έως το 1990, σε συνθήκες δικτατορίας, κι ένα δεύτερο, από το 1990, σε συνθήκες δημοκρατίας. Τη στιγμή που οι πρώτοι αναγνώστες θα κρατήσουν στα χέρια τους αυτό το βιβλίο, θα έχουν περίπου την ίδια διάρκεια. Τριάντα πέντε χρόνια επί δύο. Μοιάζει σαν να είναι δύο ζωές, στην πραγματικότητα όμως είναι μία· το δεύτερο μέρος δεν μπορεί να κατανοηθεί χωρίς το πρώτο. Μια γυναίκα έζησε τα πρώτα 35 χρόνια της ζωής της στη ΛΔΓ, στη συνέχεια κατέκτησε το αξίωμα εκείνο που προσφέρει στον κατέχοντα τη μέγιστη εξουσία εντός του συστήματος της Ομοσπονδιακής Δημο- κρατίας της Γερμανίας, το διατήρησε 16 χρόνια και το παρέδωσε χωρίς να χρειαστεί να παραιτηθεί ή να εξαναγκαστεί σε παραίτηση στη διάρ- κεια της θητείας της. Πώς συνέβη αυτό; Πώς μεγάλωνε ένα παιδί πά- στορα στη ΛΔΓ, πώς ήταν να ζεις, να σπουδάζεις και να εργάζεσαι σε συνθήκες δικτατορίας; Πώς ήταν να βιώνεις την κατάρρευση ενός κρά- τους; Πώς ήταν, τέλος, να είσαι ξαφνικά ελεύθερη; Όλα αυτά θέλω να αφηγηθώ. Η αφήγηση αυτή είναι ασφαλώς βαθύτατα υποκειμενική. Προσπά- θησα, βέβαια, να κάνω έναν ειλικρινή εσωτερικό διάλογο. Στο βιβλίο αυτό θα πω ξεκάθαρα ποιες επιλογές μου θεωρώ σήμερα πλέον εσφαλ- μένες, θα υπερασπιστώ όσες σήμερα ακόμη θεωρώ σωστές. Η αφήγη- ση δεν είναι εξαντλητική. Δεν θα δουν εδώ το όνομά τους όλοι όσοι θα μπορούσαν να υποθέσουν ή να αναμένουν να το δουν. Ζητώ συγ- γνώμη γι’ αυτό εκ των προτέρων. Στόχος μου είναι να επισημάνω τα ζητήματα με ιδιαίτερο βάρος, προκειμένου να καταφέρω να τιθασεύσω τον όγκο του υλικού, να περιγράψω με κατανοητό τρόπο πώς λειτουρ- γεί η πολιτική, να σκιαγραφήσω τις αρχές και τους μηχανισμούς που εμπλέκονται εκεί, να μιλήσω για τη δική μου πυξίδα στην πορεία αυτή. Η πολιτική δεν είναι μαγικά. Την πολιτική την κάνουν άνθρωποι. Άνθρωποι με συγκεκριμένο υπόβαθρο ο καθένας, άνθρωποι με εμπει- ρίες, ματαιοδοξία, δυνατά σημεία και αδυναμίες, επιθυμίες, όνειρα, πεποιθήσεις, αξίες, συμφέροντα. Άνθρωποι που, προκειμένου να εφαρ-