ΟΧΙ ΕΓΩ, κύριοι δικαστές, ένας νεκρός είναι αυτός που σας μιλάει με το στόμα μου. Δεν είμαι εγώ που στέκομαι εδώ, δεν είναι δικό μου αυτό το χέρι που σηκώνεται, δεν είναι δικά μου τα μαλλιά αυτά που τώρα έχουν ασπρίσει, δεν είναι δική μου πράξη αυτή, δεν είναι δική μου πράξη. Δεν μπορείτε να το καταλάβετε. Πιστεύετε ότι μπροστά σας είναι ένας ζωντανός, ένας άνθρωπος που μιλάει – ή κάποιος τρελός. Δεν είμαι τρελός, ή έτσι νομίζω. Αλλά βρίσκομαι εδώ και δέκα χρόνια κάτω από το χώμα, τα μέλη μου έχουν σαπίσει, τα κόκαλά μου είναι γκρίζα σκόνη, η ανάσα μου – δεν έχω πια ανάσα. Όλα είναι σιωπηλά. Όλα έχουν τελειώσει. Κείτομαι στο χώμα μπροστά από το Βερντέν, πάνω είναι τα συντρίμμια του Ντουομόν, ο άνεμος φυσάει πάνω από εγκαταλελειμμένους τάφους, εγκαταλελειμμένη γη, εγκαταλελειμμένους νεκρούς. Πηγαίνετε εκεί, σκάψτε στο χώμα, σκάψτε αριστερά στον μεγάλο κρατήρα από την έκρηξη οβίδας, έχει νερό εκεί, ίσως μαλακή λάσπη. Μη φοβάστε: Δεν υπάρχει πόλεμος πια,
RkJQdWJsaXNoZXIy MTY1MTE=